Hounkpe, Kpedetin Sandrine2026-08-132026-08-1320252025Hounkpe, K. S. (2025). Meme kanserinde lumpektomi ve mastektominin toplumsal perspektiften maliyeti: Benin Cumhuriyeti. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Sağlık Yönetimi Anabilim Dalı, Konya.https://hdl.handle.net/20.500.12452/20293Doktora TeziGünümüzde meme kanseri, geç teşhis edilmesi, sınırlı sağlık altyapısı ve evrensel sağlık güvencesinin olmaması nedeniyle Sahra Altı Afrika'da önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Hanelerin cepten ödemelere yüksek bağımlılığı, sağlık hizmetlerine erişimi zorlaştırmakta ve hastalar ile aileleri üzerinde önemli bir ekonomik yük oluşturmaktadır. Meme kanseri için yapılan cerrahi müdahaleler, özellikle mastektomi, tedavi ve takip sürecinde en önemli maliyet kalemlerinden birini oluşturmaktadır ve bu ekonomik yük, özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde, hanehalklarının mali istikrarını tehdit etmektedir. Bu araştırmanın amacı Benin'de mastektomi ameliyatının toplumsal perspektiften maliyetinin belirlenmesidir. Araştırma Benin'in Cotonou şehrinde bulunan Hubert Koutoukou Maga Ulusal Üniversite Hastanesi (CNHU-HKM)'nde mastektomi ameliyatı olan hastaları kapsamaktadır. Bu müdahaleye ilişkin doğrudan ve dolaylı maliyetleri kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Veriler, 2019–2024 yılları arasındaki hasta dosyalarından retrospektif olarak ve 2025 yılı Şubat - Mart döneminde saha çalışmalarıyla prospektif olarak toplanmıştır. Üretkenlik kayıpları beşeri sermaye yaklaşımı çerçevesinde hesaplanmış, tıbbi olmayan harcamalar ise hanelerin gerçek ekonomik yükünü yansıtacak şekilde analize dahil edilmiştir. Tıbbi olmayan harcamalar, hastaların tedaviye doğrudan bağlı olmayan tüm masraflarını kapsamaktadır. Bunlar arasında ulaşım masrafları, yemek masrafları ile gelir kaybı yer almaktadır. Özellikle kırsal bölgelerden gelen ve ameliyat ve takip için şehirde kalmak zorunda olan hastalar için bu maliyetler oldukça yüksek olabilmektedir. Bu bağlamda tıbbi olmayan harcamlar, hastaların tedaviye doğrudan bağlı olmayan tüm masraflarını kapsayacak biçimde ulaşım masrafaları, beslenme ve yemek masrafları ile gelir kaybını içermektedir. Araştırma sonuçları, mastektominin ortalama toplam maliyetinin 60.861,30 TL olduğunu göstermiştir; bunun 49.403,96 TL'si doğrudan maliyetler, 11.457,34 TL'si ise dolaylı maliyetlerdir. Doğrudan maliyetler toplam maliyetin %78,94'ünü, dolaylı maliyetler ise %21,06'sını oluşturmaktadır. Doğrudan maliyetler arasında ameliyat ve tıbbi bakım giderleri (15.979,38 TL), ilaç maliyetleri (9.933,42 TL) ve klinik testler (17.521,39 TL) en yüksek paya sahip kalemler olarak öne çıkmıştır. Dolaylı maliyetlerde ise gelir kaybı (6.626,07 TL), ulaşım (2.814,23 TL) ve yemek giderleri (2.017,04 TL) önemli katkı sağlamıştır. Mastektominin ortalama maliyetinin hastaların ortalama aylık gelirinin yaklaşık 22 katı, asgari ücretin 15 katı ve ülkedeki kişi başına düşen ortalama yıllık gelirin 13 katı düzeyinde olması, tedavinin finansal açıdan erişilebilir olmadığını ve hanehalkları üzerinde katastrofik bir ekonomik etki oluşturduğunu göstermektedir. Bu bulgular, meme kanseri tedavisinde finansal koruma mekanizmalarının güçlendirilmesinin gerekliliğini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, Benin'de meme kanseri tedavisinde özellikle mastektominin hastalar ve haneler üzerinde oluşturduğu katastrofik ekonomik yükü vurgulamaktadır. Ortalama cerrahi maliyetin, hastaların aylık gelirinin, asgari ücretin ve kişi başına yıllık gelirin kat kat üzerinde olması, haneler için ciddi finansal riskler ve mali istikrarsızlık yaratmaktadır. Bu bulgular, hastaların tedavi süreci boyunca finansal olarak korunmasını sağlayacak kapsamlı ve adil sağlık politikalarının geliştirilmesinin aciliyetini göstermektedir. Kaliteli ve uygun maliyetli sağlık hizmetlerine erişimin güvence altına alınması, bireysel sağlık ve sosyal refah açısından hayati öneme sahiptir.In recent years, breast cancer has remained a major public health problem in Sub-Saharan Africa due to late diagnosis, limited health infrastructure, and the absence of universal health coverage. The high reliance of households on out-of-pocket payments makes access to healthcare difficult and creates a substantial economic burden on patients and their families. Surgical procedures for breast cancer, particularly mastectomy, constitute one of the most significant cost components throughout treatment and follow-up, and this economic burden threatens household financial stability, especially in low- and middle-income countries. The aim of this study is to determine the societal cost of mastectomy surgery in Benin. The study covers patients who underwent mastectomy at the Hubert Koutoukou Maga National University Hospital (CNHU-HKM) in Cotonou, Benin. The direct and indirect costs associated with this intervention were comprehensively assessed. Data were collected retrospectively from patient records between 2019 and 2024, and prospectively through fieldwork conducted between February and March 2025. Productivity losses were calculated using the human capital approach, and non-medical expenditures were included to accurately reflect the true economic burden borne by households. Non-medical expenditures encompass all costs not directly linked to treatment. These include transportation expenses, food expenses, and income loss. These costs are particularly high for patients coming from rural areas who must stay in the city for surgery and follow-up. The results of the study show that the average total cost of mastectomy is 60,861.30 TL, of which 49,403.96 TL are direct costs and 11,457.34 TL are indirect costs. Direct costs account for 78.94% of the total cost, while indirect costs represent 21.06%. Among direct costs, surgery and medical care (15,979.38 TL), medication costs (9,933.42 TL), and clinical tests (17,521.39 TL) constitute the highest cost items. For indirect costs, income loss (6,626.07 TL), transportation (2,814.23 TL), and food expenses (2,017.04 TL) were the main contributors. The fact that the average cost of mastectomy is approximately 22 times the average monthly income, 15 times the minimum wage, and 13 times the country's per-capita annual income indicates that treatment is not financially accessible and imposes a catastrophic economic burden on households. These findings highlight the need to strengthen financial protection mechanisms in breast cancer care.In conclusion, this study underscores the catastrophic economic burden imposed by mastectomy, in particular, on patients and households in Benin. The fact that the average surgical cost is many times higher than patients' monthly income, the minimum wage, and the annual income per capita creates serious financial risks and household instability. These findings demonstrate the urgent need to develop comprehensive and equitable health policies that ensure financial protection for patients throughout the treatment process. Guaranteeing access to high-quality and affordable healthcare is essential for individual health and social welfare.trinfo:eu-repo/semantics/embargoedAccessMeme kanseriMastektomiDoğrudan maliyetlerDolaylı maliyetlerGelir kaybıBreast cancerMastectomyDirect costsIndirect costsIncome lossDoctoral Thesis983310