Özteke Kozan, Hatice İremOruç, Mustafa2026-08-202026-08-2020252025Oruç, M. (2025). Psikolojik danışmanların Kahramanmaraş depremi sonrası travma ile başa çıkma öz yeterlikleri: nitel bir çalışma. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Konya.https://hdl.handle.net/20.500.12452/20318Yüksek Lisans TeziBu araştırmanın amacı, psikolojik danışmanların Kahramanmaraş depremi sonrasında yaşadıkları travmayla başa çıkmaya yönelik öz yeterliklerine ilişkin algılarını ortaya koymaktır. Bu hedef doğrultusunda, katılımcıların deprem travması sonrasında edindikleri deneyimler ve bu deneyimlere yönelik algıları incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formunun hazırlanmasında uzman görüşlerinden yararlanılmış ve ön görüşmeler yapılmıştır. Araştırma kapsamında, Kahramanmaraş depremini deneyimlemiş 15 psikolojik danışman ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde tematik analiz yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen tema, alt tema ve kategorilerin geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuştur. Ayrıca, farklı uzmanların önerileri doğrultusunda görüşmeler, depremin ardından belirli bir süre geçtikten sonra yapılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen temalar; travma tepkileri, sosyal destek kaynakları, mesleki süreçler, öz yeterlik algısı ve başa çıkma stratejileri olarak belirlenmiştir. Bu temalar, kendi içerisinde alt temalara ayrılmış; alt temalar ise çeşitli kategoriler altında sınıflandırılmıştır. Katılımcılar, 6 Şubat depremini takip eden süreçte yoğun duygusal tepkiler yaşadıklarını; korku, şok ve çaresizlik gibi hislerle başa çıkmaya çalıştıklarını ifade etmişlerdir. Travma sonrası dönemde özellikle kaygı, yabancılaşma ve belirsizlik duygularının baskın olduğu; günlük rutinlere dönme, mesleki destek alma ve manevi yönelim gibi stratejilerin başa çıkmada etkili olduğu belirtilmiştir. Psikolojik danışmanlar, mesleki sorumlulukları gereği yardım etme rollerini sürdürmeye çalışırken, bu durumun kendi ihtiyaçlarını geri planda bırakmalarına neden olduğunu aktarmışlardır. Katılımcılar, bu süreçte toplumsal dayanışmanın, aile ve meslektaş desteğinin önemli bir güç kaynağı olduğunu vurgulamış; aynı zamanda duygusal dayanıklılıklarını, öz farkındalıklarını ve başa çıkma becerilerini geliştirdiklerini belirtmişlerdir. Afet sonrası yaşanan bu deneyimin, katılımcılar için hem kişisel hem de mesleki düzeyde dönüşüm ve yeniden yapılanma süreci yarattığı görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlar alan yazın çerçevesinde tartışılmıştır. Son olarak araştırmadan elde edilen sonuçlara göre önerilerde bulunulmuştur.The aim of this study is to reveal psychological counselors’ perceptions of their self-efficacy in coping with the trauma they experienced following the Kahramanmaraş earthquake. In line with this objective, the experiences gained by the participants after the earthquake trauma and their perceptions regarding these experiences were examined. The study was conducted within the framework of a phenomenological design, which is one of the qualitative research methods. Expert opinions were utilized in the preparation of the semi-structured interview form, and preliminary interviews were conducted. As part of the study, semi-structured interviews were carried out with 15 psychological counselors who had experienced the Kahramanmaraş earthquake. Thematic analysis was used for data analysis. Expert opinions were sought to ensure the validity of the obtained themes, sub-themes, and categories. Furthermore, interviews were conducted after a certain period had passed following the earthquake, in line with the suggestions of different experts. The themes obtained as a result of the research were identified as trauma responses, sources of social support, professional processes, perception of self-efficacy, and coping strategies. These themes were further divided into sub-themes, and the sub-themes were categorized under various classifications. The participants stated that they experienced intense emotional responses in the aftermath of the February 6 earthquake and tried to cope with feelings such as fear, shock, and helplessness. It was noted that, in the post-trauma period, feelings of anxiety, alienation, and uncertainty were predominant, and strategies such as returning to daily routines, receiving professional support, and spiritual orientation were effective in coping. The psychological counselors reported that, due to their professional responsibilities, they tried to maintain their helping roles, which in turn led them to neglect their own needs. Participants emphasized that social solidarity, as well as support from family and colleagues, served as important sources of strength during this process. They also noted that they developed emotional resilience, self-awareness, and coping skills. It was observed that the post-disaster experience led to a process of transformation and reconstruction at both personal and professional levels for the participants. The findings obtained from the study were discussed within the framework of the relevant literature. Finally, recommendations were made based on the results of the study.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessDepremÖz YeterlikTravmaTravma İle Başa ÇıkmaEarthquakeSelf-EfficacyTraumaCoping with TraumaMaster Thesis