Saltalı, Neslihan DurmuşoğluIşık, Enes2026-06-042026-06-0420262026Işık, E. (2026). Okul öncesi dönem çocuklarında dijital teknoloji bağımlılığı ile anne çocuk ihmali arasındaki ilişkide aile rutinlerinin aracı rolü. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Sosyal Hizmet Anabilim Dalı, Konya.https://hdl.handle.net/20.500.12452/20110Son yıllarda dünya çapında dijital teknolojilerde meydana gelen hızlı gelişmeler, her yaştan bireyin hayatında köklü değişimler yaratmıştır. Özellikle teknoloji çağının içine doğan okul öncesi dönem çocukları bu etkiyi daha çok hissetmektedir. Dijital teknolojilerin doğru kullanımı hakkında yeterli düzeyde bilgiye sahip olmayan ebeveynler, çocuklarının dijital teknoloji bağımlısı olmasını önlemekte ve dijital teknolojinin zararlarından çocuklarını korumakta güçlük çekmektedir. Türk aile yapısı açısından bakıldığında ebeveynlik rol dağılımı bakımından özellikle okul öncesi dönemde çocukla daha çok vakit geçiren ebeveynin anne olması sebebiyle bu çalışmada dijital teknoloji bağımlılığının anne çocuk ihmali ile ilişkisi araştırılmıştır. Çocuğun dijital teknoloji bağımlılığının hem aile içi rutinler açısından olumsuz değişimler yaratabilecek, hem de ailenin çocuğu ihmal etmesi sürecinde rol alabilecek önemli bir risk faktörü olabileceği düşünülerek dijital teknoloji bağımlılığı ile anne çocuk ihmali arasındaki ilişkide aile rutinlerinin aracı rolünün incelenmesine karar verilmiştir. Aile içerisinde birlikte yemek yemek, eğlenceli vakit geçirmek ve hafta sonu aktiviteleri düzenlemek gibi aile rutinlerinin olması ebeveynlerin çocukları ile daha çok etkileşime geçmesini ve iletişim kurmasını sağlamaktadır. Dolayısıyla aile içi rutinlerin varlığının aile çocuk ihmali açısından koruyucu bir faktör, yokluğunun da bir risk faktörü olabileceği düşünülmektedir. Buradan hareketle çalışmada dijital teknoloji bağımlılığı ile anne çocuk ihmali arasındaki ilişkide aile rutinlerinin aracı rolünün araştırılmasına karar verilmiştir. Çalışmadan elde edilecek sonuçların aile çocuk ilişkileri ve dijital teknoloji bağımlılığı alanında literatüre katkı sağlaması umulmaktadır. Bu noktalardan yola çıkılarak kesitsel ve açıklayıcı desende tasarlanan bu çalışmada okul öncesi dönem çocuklarında dijital teknoloji bağımlılığı ile anne çocuk ihmali arasındaki ilişkide aile rutinlerinin aracı rolü incelenmiştir. Araştırmanın evrenini Ankara ilinde yaşayan okul öncesi eğitime devam eden 48-72 aylık çocuklar ve anneleri oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü belirlenirken, modelin hassasiyetini en üst düzeyde tutmak amacıyla G*Power (3.1.9.7) programı ile analiz öncesi (a-priori) hesaplaması yapılmıştır. Araştırmaya katılım sağlayan 675 çocuk ve annesinden Sosyo-Demografik Bilgi Formu, 2-5 Yaş Teknoloji Bağımlılığı Ölçeği (TAS), Anne Çocuk İhmal Ölçeği ve Aile Rutinleri Ölçeği kullanılarak veri toplanmıştır. Katılımcılardan elde edilen verilerin analizi için SPSS 22.0 ve SPSS PROCESS MACRO programları kullanılmıştır. Yapılan analizler neticesinde; ihmalin alt boyutlarından olan duygusal ihmal ile dijital teknoloji bağımlılığı arasındaki ilişkide aile rutinlerinin kısmi aracı role sahip olduğu, eğitimsel ihmal ile dijital teknoloji bağımlılığı arasındaki ilişkide aile rutinlerinin tam aracı role sahip olduğu, otorite ve denetim ihmali ile dijital teknoloji bağımlılığı arasındaki ilişkide aile rutinlerinin kısmi aracı role sahip olduğu ve son olarak fiziksel ihmal ile dijital teknoloji bağımlılığı arasındaki ilişkide aile rutinlerinin kısmi aracı role sahip olduğu bulgulanmıştır. Elde edilen bu bulgular, dijital teknoloji bağımlılığı ile anne çocuk ihmali arasındaki ilişkide aile rutinlerinin aracı role sahip olduğunu ortaya koymakta ve sağlam temeller üzerine inşa edilen yapılandırılmış aile rutinlerinin dijital teknoloji bağımlılığı ve anne çocuk ihmali konularında etkili bir başa çıkma mekanizması olabileceğine işaret etmektedir.In recent years, the rapid developments in digital technologies worldwide have brought about profound changes in the lives of individuals of all ages. Preschool children, who are born into the age of technology, feel this impact even more strongly. Parents who do not have sufficient knowledge about the proper use of digital technologies struggle to prevent their children from becoming addicted to digital technology and to protect them from its harms. From the perspective of the Turkish family structure, in terms of parental role distribution, it is usually the mother who spends more time with the child during the preschool period. Therefore, this study investigates the relationship between digital technology addiction and maternal child neglect. Considering that a child's digital technology addiction may create negative changes in family routines and play a role in the process of parental neglect, it was decided to examine the mediating role of family routines in the relationship between digital technology addiction and maternal child neglect. Family routines such as eating meals together, spending enjoyable time, and organizing weekend activities enable parents to interact and communicate more with their children. Thus, the presence of family routines is thought to be a protective factor against child neglect, while their absence may be a risk factor. Based on this, the study aimed to investigate the mediating role of family routines in the relationship between digital technology addiction and maternal child neglect. The results obtained from this study are expected to contribute to the literature on family-child relationships and digital technology addiction. Guided by these points, this cross-sectional and explanatory study examined the mediating role of family routines in the relationship between digital technology addiction and maternal child neglect in preschool children. The population of the study consisted of preschool children aged 48–72 months and their mothers living in Ankara. To maximize the sensitivity of the model, the sample size was determined through an a-priori calculation using the G*Power (3.1.9.7) program. Data were collected from 675 children and their mothers using the Socio-Demographic Information Form, the Technology Addiction Scale for ages 2–5 (TAS), the Maternal Child Neglect Scale, and the Family Routines Inventory. For data analysis, SPSS 22.0 and SPSS PROCESS MACRO programs were used. The analyses revealed that family routines had a partial mediating role in the relationship between emotional neglect and digital technology addiction, a full mediating role in the relationship between educational neglect and digital technology addiction, a partial mediating role in the relationship between authority and supervision neglect and digital technology addiction, and finally, a partial mediating role in the relationship between physical neglect and digital technology addiction. These findings demonstrate that family routines play a mediating role in the relationship between digital technology addiction and maternal child neglect, and they indicate that well-structured family routines built on solid foundations may serve as an effective coping mechanism in addressing issues related to digital technology addiction and maternal child neglect.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessAile rutinleriAnne çocuk ihmaliDijital teknoloji bağımlılığıOkul öncesi dönemDigital technology addictionFamily routinesMaternal child neglectPreschool periodMaster Thesis1004962