Tala, MuratTopuz, Mehmet2026-07-272026-07-2720252025Topuz, M. (2025). El-Murâdî'nin Tavzîhu'l-makâsıd ve'l-mesâlik adlı eserinin Arap dili ve edebiyatına katkısı. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Konya.https://hdl.handle.net/20.500.12452/20220Yüksek Lisans TeziBu eser Ebû Muhammed (Ebû Alî) Bedrüddîn Hasen b. Kâsım b. Abdillâh b. Alî el-Murâdî (ö. 749/1348)'nin, telifi İbn Mâlik et-Tâî (ö. 672/1274)'ye ait olan el-Elfiyye isimli manzumesine yazmış olduğu Tavzîhu'l-makasıd ve'l-mesâlik bi-şerhi Elfiyyeti İbn Mâlik isimli eser üzerinde incelemelerde bulunmayı amaçlamaktadır. Bu araştırmanın konusunu, Murâdî'nin şerhinin Arap dil bilimine olan katkıları ve diğer el-Elfiyye şerhlerinden hangi yönleriyle ayrıldığına dair değerlendirmeler oluşturmaktadır. Araştırmanın sınırlarını didaktik şiire dair malumatlar, İbn Mâlik ve Murâdî'nin telif etmiş olduğu eserler ve bu iki alim hakkında kaynaklarda geçen rivayetler oluşturmaktadır. Bu çerçevede elde edilen veriler analiz ve istikra metoduyla bir sonuca bağlanmıştır. Araştırmamız giriş, iki ayrı bölüm, sonuç ve kaynakça bölümlerinden oluşmaktadır. Araştırmada öncelikle Didaktik şiirin mahiyetinden ve gelişim sürecinden bahsedilmektedir. İkinci bölümde ise Murâdî'nin hayatı konu edilmiştir. Bu bağlamda ilk olarak yaşamış olduğu dönemin sosyal ve siyasî durumuyla alakalı bilgiler verilmiştir. Yine bu bağlamda kendisinin ilim serüvenine ve telif etmiş olduğu eserlere de temas edilmiştir. Sonrasında ise Tavzîhu'l-makâsıd ve'l-mesâlik'in muhtevası ve metodu incelenmiştir. Bu konuların yanı sıra Murâdî'nin İbn Mâlik'e yöneltmiş olduğu eleştiriler de konu edilmiştir. Araştırmamız esnasında Tavzîhu'l-makâsıd ve'l-mesâlik isimli eserin iki farklı tahkikli neşrinden yararlanılmıştır. Bu baskılar Prof. Dr. Abdurrahman Ali Süleyman ve Ahmed Mahmûd Azûr'un yayına hazırlamış olduğu baskılardır. Araştırmamız esnasında, manzum tarzda yazılan eserlerin Arap dili öğretimindeki yeri yadsınamaz konumu ve bu tarzdaki eserlerin medrese müfredatlarına yaptığı etkiye temas edilmiştir. Ayrıca Murâdî'nin İbn Mâlik'in eserleri üzerindeki vukufiyeti, konuların şerhi esnasında kullandığı müdellel üslup ve eleştirel kişiliği ile dile getirdiği itirazlara dair saptamalar yapılmıştır.This study aims to examine the work Tawḍīḥ al-Maqāṣid wa'l-Masālik bi-Sharḥ Alfiyyat Ibn Mālik written by Abū Muḥammad (Abū ʿAlī) Badr al-Dīn Ḥasan b. Qāsim b. ʿAbd Allāh b. ʿAlī al-Murādī (d. 749/1348), which is a commentary on Al-Alfiyya, the didactic poem authored by Ibn Mālik al-Ṭāʾī (d. 672/1274). The research focuses on evaluating the contributions of al-Murādī's commentary to the field of Arabic linguistics and identifying the aspects that distinguish it from other commentaries written on Al-Alfiyya. The scope of this study is limited to information related to didactic poetry, the works authored by Ibn Mālik and al-Murādī, and the reports found in biographical sources concerning these two scholars. The second chapter deals with al-Murādī's life, including information about the social and political context of his time, his scholarly career, and his authored works. During the course of this study, two different critical editions of Tawḍīḥ al-Maqāṣid wa'l-Masālik were utilized: one prepared by Prof. Dr. ʿAbd al-Raḥmān ʿAlī Sulaymān and another by Aḥmad Maḥmūd ʿAzūr. The research also touches upon the undeniable significance of didactic works written in verse in the teaching of the Arabic language and their impact on the curricula of madrasas. Additionally, it presents observations regarding al-Murādī's deep familiarity with Ibn Mālik's works, his use of an evidential and reasoned style in his commentary, and his critical personality reflected in the objections he raised.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessArap Dili ve EdebiyatıElfiyye GeleneğiEl-MuradiTavzîhu'l-makâsıd ve'l-mesâlikArabic Language and LiteratureElfiyye TraditionMaster Thesis