Yavru TEMA eğitim programının ilkokul öğrencilerinin çevre farkındalıklarına etkisinin incelenmesi

Bu çalışmada çevre eğitimi etkinliklerinin ilkokul öğrencilerinin çevre farkındalıklarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2024-2025 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Kırıkkale ili Yahşihan ilçesinde bir devlet ilkokulunda 4. sınıfta öğrenim gören 29’u kontrol grubu, 29’u deney grubu 58 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Deney grubu ve kontrol grubu atanırken seçkisiz atama yapılmıştır. Çalışmada deneysel desenlerden kontrol gruplu ön test son test yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmada veriler İlkokul Çevre Farkındalık Ölçeği ile toplanmıştır. Çalışma, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) öğretim programları kazanımlarıyla uyumlu şekilde geliştirilmiş Yavru TEMA programına göre 9 hafta süre ile uygulanmıştır. Deney grubunda Yavru TEMA eğitim programı uygulanırken, kontrol grubunda uygulanmamıştır. Yapılan analizlerde parametrik olmayan istatistik testlerinden yararlanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının ön test ve son test puanlarına yönelik gruplar arası karşılaştırmalar ile cinsiyete göre karşılaştırmalarında Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Öğrencilerin grup içindeki ön ve son test puan karşılaştırılmalarında Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, çevre eğitimi etkinliklerinin uygulandığı deney grubunda bulunan öğrencilerin çevre farkındalıklarının kontrol grubu öğrencilerine nazaran istatistiksel olarak anlamlı oranda daha yüksek olduğu belirlenmiştir. İlkokul Çevre Farkındalık Ölçeğinden alınan puanlara göre deney grubu lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Yavru TEMA programının, çocukların çevre farkındalıklarına katkısının olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular ışığında, ilkokul çocuklarının çevre farkındalıklarını artırmaya yönelik öneriler sunulmuştur.

This study aimed to investigate the effect of environmental education activities on the ecological awareness of primary school students. It was conducted in the autumn term of the 2024-2025 school year. Fiftyeight students, 29 in the control group and 29 in the experimental group were enrolled in the 4th grade of a public primary school in the Yahşihan district of Kırıkkale province. The experimental and control groups were randomly assigned. In the study, a pretest-posttest quasi-experimental design with a control group was used. Data were gathered using the Primary School Environmental Awareness Scale. The study was conducted for nine weeks according to Yavru TEMA program, which was developed by the Ministry of National Education (MoNE) 's curriculum outcomes. While Yavru TEMA educational program was used in the experimental group, it was not used in the control group. Non-parametric statistical tests were used in the analyses. The Mann-Whitney U test was used for between-group comparisons of pre-test and post-test scores in the experimental and control groups and for gender comparisons. The Wilcoxon Signed Ranks Test was used for within-group comparisons of students' pre-test and post-test scores. According to the research results, it was found that the environmental awareness of students in the experimental group using environmental education activities was statistically significantly higher than the control group students. According to the scores obtained using the Primary School Environmental Awareness Scale, a significant difference favouring the experimental group was found. Yavru TEMA programme has been found to contribute to the environmental awareness of children. Suggestions for increasing environmental awareness among primary school children were presented based on these findings.