Dilsiz kaval eğitiminde kullanılan birinci ve ikinci perde sistemleriyle ilgili bir karşılaştırmalı durum araştırması

Bu araştırmada, 1. perde sistemi ve 2. perde sistemi hakkında dilsiz kaval performans sanatçıları, dilsiz kaval yapım ustaları (luthier) ve öğretim elemanlarının konuya dair düşüncelerini ortaya koymak, dilsiz kaval çalgısında 1. perde sisteminde ve 2. perde sisteminde gerçekleşen performanslarda ne gibi benzerlikler ve farklılıkların olduğunu, bunların sonucu olarak ne gibi avantaj veya dezavantajlar oluştuğunu tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma süreci nitel bir araştırma modeli olan durum çalışması (case studies) araştırma yöntemi ile desenlenmiştir. Bu amaçla; dilsiz kaval performans sanatçıları, kaval çalgı yapımcıları (luthier) ve dilsiz kaval öğretim elemanlarının 1. perde sistemi ve 2. perde sistemi hakkında görüşleri ayrıca dilsiz kaval çalgısının genel durumu ile ilgili bilgiler aktarılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın betimsel boyutunda 13 dilsiz kaval performans sanatçısı, 6 kaval çalgı yapımcısı ve 21 öğretim elemanı ile yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi ile görüşme yapılarak görüşme formu aracılığıyla elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilerek tespit edilen veriler temalar altında toplanmış ve gruplandırılarak kategoriler halinde sunulmuştur. Araştırmanın uygulama aşamasında belirlenen 6 farklı eser 6 dilsiz kaval performans sanatçısı tarafından 1. perde sistemi ve 2. perde sisteminde icra edilmiştir. Gerçekleşen icralar performans değerlendirme formu aracılığıyla 3 alan uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucu elde edilen veriler SPSS 25.0 paket programı aracılığıyla çözümlenmiş olup, uzmanların icralarına dair puanların ortalaması alınmıştır. 1. perde sistemi ile 2. perde sisteminde gerçekleştirilen performansların arasında anlamlı bir fark olup olmadığını tespit edebilmek için Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında konuya dair performans sanatçılarının, kaval çalgı yapımcılarının (luthier) ve kaval öğretim elemanlarının büyük oranda farklı görüşlerinin ve yaklaşımlarının olduğu tespit edilmiş ve uygulama aşamasında gerçekleşen performanslar sonucu 1. perde sistemi ve 2. perde sistemi arasında avantaj ve dezavantaj oluşturan olanakların eserin makamsal özeliklerine, ses genişliğine, acelite gerektiren cümlelere, çeşitli süsleme tekniklerine, kademe geçişlerine ve horlatma ses alanı kullanıma göre değişebildiği sonuçlarına ulaşılmış ve her iki perde sisteminde dilsiz kaval eğitiminde yer almasına dair öneriler sunulmuştur.

This research aims to reveal the thoughts of shepherd's pipe performance artists, pipe luthiers, and instructors about the 1st and 2nd tuning systems, to determine the similarities and differences in the performances realized in the 1st and 2nd tuning systems of the shepherd's pipe, and to identify the advantages and disadvantages resulting from these differences. The research process was designed using the case study method, a qualitative research model. For this purpose, the opinions of shepherd's pipe performance artists, pipe luthiers, and instructors about the 1st and 2nd tuning systems, as well as general information about the shepherd's pipe, were gathered. In the descriptive dimension of the research, 13 shepherd's pipe performers, 6 pipe luthiers, and 21 instructors were interviewed using a semi-structured interview method. The data obtained from the interviews were analyzed using the content analysis method, with the results organized under themes and grouped into categories. In the application phase, 6 different pieces were performed by 6 shepherd's pipe performers in both the 1st and 2nd tuning systems. These performances were evaluated by 3 field experts using a performance evaluation form. The data from the evaluations were analyzed using the SPSS 25.0 software, and the average performance scores of the experts were calculated. The Wilcoxon signed-rank test was used to determine whether there was a significant difference between the performances in the 1st and 2nd tuning systems. The research revealed that performance artists, pipe luthiers, and instructors have different opinions and approaches on the subject. As a result of the performances during the application phase, significant advantages and disadvantages between the 1st and 2nd tuning systems were identified. The advantages and disadvantages varied depending on the modal characteristics of the piece, the range of the instrument, phrases requiring acceleration, various ornamentation techniques, step transitions, and the use of breath noise. Suggestions were made regarding the inclusion of both tuning systems in shepherd's pipe training.