İmam Eşa‘rî’de Îmân ve Küfür

Îmân ve küfür meselesi ilahiyat alanının en önemli meselesidir. Bu mesele insan var oldukça da önemini korumaya devam edecektir. Bu meseleye ilişkin yeni yaklaşımlar farklı bakış açıları hep olmuştur. İslam tarihi içerisinde de farklı mezheplerin farklı yorumları olmuştur. Bu mezheplerden bir tanesi de Eş‘arî’lik mezhebidir. Eş‘arî, îmânı tasdik olarak kabul etmektedir. Tasdik dışında îmâna yapılan ilaveleri kabul etmemektedir. Çünkü ona göre Arapça dil kurallarına göre îmân yalnızca tasdiktir. Eş‘arî, nassın da bu konuda kendisini desteklediğini söylemektedir. Eş‘arî, îmân ve İslam’ı aynı görmez. İslam, îmândan daha geniştir. Kişinin îmân sahibi sayılabilmesi için ölüm anına kadar, îmânını muhafaza etmelidir. Eş‘arî, îmânda artma ve azalmanın olmayacağı görüşündedir. Eş‘arî, ehl-i kıble olan bir kimseyi îmân dairesinin dışına çıkarmamaktadır. Eş‘arî, küfrü îmânın karşıtı olarak kabul etmektedir. Küfrün mahali kalptir. Kişinin küfür davranışları kalbindeki küfürden dolayı meydana gelmektedir. Allah kafirleri küfürleri ile başbaşa bırakmıştır. Mü’minlere ise bir lütuf olarak, îmânları için onlara yardımda bulunmuştur. Eş‘arî, îmân ve küfür meselelerinde nassa ve sahabe icmasına bağlı kalmaktadır. Bunun dışında kalan görüşleri red etmektedir.

The issue of faith (īmān) and disbelief (kufr) is one of the most fundamental topics in the field of Islamic theology. This issue will continue to retain its importance as long as humanity exists. There have always been new approaches and diverse perspectives on this matter. Throughout Islamic history, various sects have developed differing interpretations. One such school is the Ashʿarite school. Al-Ashʿarī defines īmān as taṣdīq (assent or affirmation). He does not accept any additions to īmān beyond taṣdīq. According to him, in line with the rules of the Arabic language, īmān consists solely of taṣdīq. Al-Ashʿarī also asserts that the scriptural texts (naṣṣ) support this view. He does not equate īmān with Islam; rather, Islam is broader than īmān. For a person to be considered a believer, they must preserve their īmān until the moment of death. Al-Ashʿarī maintains that īmān neither increases nor decreases. Moreover, he does not expel any member of the ahl al-qibla from the fold of faith. Al-Ashʿarī considers kufr to be the direct opposite of īmān. He locates the seat of kufr in the heart. Acts of disbelief stem from the kufr present in a person’s heart. Allah has left disbelievers to their kufr, whereas He has aided the believers in their īmān as a divine favor. In matters of īmān and kufr, al-Ashʿarī adheres strictly to scriptural texts and the consensus (ijmāʿ) of the Companions. He rejects views that fall outside of this framewor.