Te'vîlâtü'l Kur'ân'da Yaratılış Ekseninde Ahlâk Anlayışı

Mâtürîdî, ahlâk konusunu insanın sorumlu oluşu yönüyle ele almıştır. Bilindiği üzere ayet yorumlarında akıl ve vahiy dengesini koruyan bir düşünürdür. Ayrıca yaptığı yorumlar dönemindeki dini veya felsefi tartışmalara cevap veren nitelikte olmuştur. Ahlâka bakış açısı da bu yönde şekillenmiştir. Mâtürîdî'de ahlâkın temelinde insana verilen özelliklerden dolayı insanın sorumlu varlık olduğu anlayışı mevcuttur. Bu sebepten tezin birinci bölümünde bu hususlar ele alınmıştır. Ayrıca ahlâkla bağlantılı olan kavramlardan bahsedilmiştir. Ahlâk bir bağ kurma anlamına da geldiği için Allah'la insan ilişkilerine değinilmiştir. İnsan yaratılış ve dirilişin gayesidir. Hem gaye varlık olması hem de sahip olduğu özelliklerden başıboş yaratılmadığı anlaşılmaktadır. Ahlâk konusu da bu anlayış üzerinden anlatılmıştır. Tezin ikinci bölümünde yaratılış ve diriliş, hikmet, adalet ve hak kavramlarıyla açıklanmıştır. İnsanın boş yere yaratılmayıp dünyada ahlâklı bir yaşantı sürmesi gerektiğinin üstünde durulmuştur. Yaratılışın ve dirilişin gayeye yani ahlâka dayandığı görüşüne ulaşılmıştır.

Maturidi addresses ethics as the responsibility of humans. As a well-known philosopher, he was interpreting the troparions preserving the balance of message and mind. Also, his interpretations were responding to the arguments on religious or philosophical subjects. His perspective on ethics developed accordingly. According to Maturidi's interpretation, in the fundamentals of ethics human is the solely responsible creature due having been created with talents. Therefore, those subjects are discussed in the 1st section of this thesis. Moreover, concepts related to ethics are also referred to. Also, the relation between Allah and humans is discussed in the thesis because ethics means to constitute a relation. The human is the purpose of creation and awakening. On the occasion of being the purpose and also being talented, it is clear that the human being was not created as idle. The subject of ethics is discussed based on this interpretation. In the 2nd section of the thesis, the subjects of creation, awakening, wisdom, justice, and privileges are discussed. It is underlined that the human was not created without any reason, he shall live as per ethic rules. As a consequence, it is determined that ethics, by means of purpose, are based on creation and awakening.