İşârî tefsirlerin Kur'ân'da bahsedilen maddî nimetleri yorumlama biçimi (Tüsterî, Sülemî, Kuşeyrî örneği)

İnmeye başladığı andan itibaren Kur'ân-ı Kerîm ayetleri, çeşitli yöntemlerle yorumlanmıştır. Genel olarak "Sûfîlerin Kur'ân'ı yorumlama şekli" olarak bilinen işârî tefsir türü de bu yöntemlerden biridir. İşârî tefsirin tanımı, mahiyeti, kısımları, yöntemi hakkında tarih boyunca çeşitli açıklamalar yapılmış, bu tür yorumların kabul edilebilmesi için bazı şartlar öne sürülmüştür. İşârî yorumlar, ayetler hakkında yapılan yorumların keşf ve ilhama dayanması sebebiyle nesnelliğinin olmaması, ayetin zâhirinin göz ardı edilmesi, bağlamın dikkate alınmaması, işârî yorumların kabul şartlarına uymaması, yönteminin olmaması gibi sebeplerle eleştiriye konu olmuştur. Kur'ân-ı Kerîm'de, dünyada insana verildiğinden bahsedilen maddî nimetleri işârî tefsirlerin nasıl yorumladığını tarama metoduyla tespit edip değerlendirmeye çalıştığımız bu araştırmada, işârî tefsir müelliflerinin nelere değindiğini, maddî nimetleri nasıl açıkladıklarını, nasıl bir yöntem izlediklerini, varsa eleştirilebilecek yönlerini ortaya koymak için çaba gösterdik.

The verses of the Quran have been interpreted in various ways from the moment they began to descend. One of these methods is the ishari tafsir type, generally known as "the way Sufis interpret the Quran". Throughout history, various explanations have been made about the definition, nature, parts and method of the Ishari tafsir, and some conditions have been put forward in order for such interpretations to be accepted. Ishari interpretations have been criticized for reasons such as the lack of objectivity of the interpretations made on the verses based on discovery and inspiration, ignoring the appearance of the verse, ignoring the context, not conforming to the acceptance conditions of the ishari interpretations, and lack of the method. In this master thesis, in which we try to determine and evaluate the interpretations of the material blessings mentioned in the Quran, the material blessings that are given to human beings in the world, we try to reveal what the authors of the ishari commentators touch on, how they explain the material blessings, what method they follow, and the aspects that can be criticized.