Tükürük asprosin, IL-39, IL-40 ve IL-1β seviyelerinin periodontitisli diyabetik hastalarda değerlendirilmesi

Giriş: Periodontal hastalıklar, mikrobiyal dental plaklara karşı gelişen konak yanıtının neden olduğu kronik inflamatuar hastalıklardır. Diabetes mellitus gibi sistemik hastalıklar, periodontal dokulardaki inflamasyonu şiddetlendirebilir. Günümüzde, bu iki hastalığın ortak patogenezini aydınlatmaya yönelik biyobelirteç temelli araştırmalar önem kazanmıştır. Bu çalışmada, diyabet ve/veya periodontitis varlığının, tükürükteki interlökin-1β (IL-1β), interlökin-39 (IL-39), interlökin-40 (IL-40) ve Asprosin düzeyleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Yöntem: Çalışmaya toplam 88 birey dört gruba ayrılarak dahil edildi: Sistemik sağlıklı gingival sağlıklı, sistemik sağlıklı periodontitisli, diyabetik gingival sağlıklı ve diyabetik periodontitisli bireyler. Tüm katılımcılardan tükürük örnekleri alındı. Örneklerin IL-1β, IL-39, IL-40 ve asprosin düzeyleri Enzyme-Lcnked ImmunoSorbent Assay (ELİSA) yöntemiyle analiz edildi. Ayrıca bireylerin yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi (VKİ), glikolize hemoglobin (HbA1c) gibi sosyodemografik verileri kaydedildi. Periodontal klinik parametreler ölçüldü ve istatistiksel analizler gerçekleştirildi. Bulgular: Asprosin düzeyleri, diyabetik ve/veya periodontitisli bireylerde sistemik ve periodontal olarak sağlıklı bireylere kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Asprosin düzeyleri ile VKİ arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. IL-1β düzeyleri ise periodontitisli bireylerde belirgin şekilde artış göstermiştir ve IL-1β için yapılan ROC analizinde yüksek tanısal ayırt edicilik saptanmıştır (AUC=0.975).IL-40 düzeyleri, özellikle diyabetik periodontitisli bireylerde diğer gruplara göre anlamlı şekilde artmış olup (p<0,05), bu sitokin de hastalık şiddetiyle ilişkili bulunmuştur. IL-39 düzeylerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p>0,05) ve ROC analizinde düşük ayırt edicilik göstermiştir (AUC=0.436). Sonuç: Bu çalışmada, tükürükteki IL-1β, IL-40 ve asprosin biyobelirteçlerinin sistemik ve periodontal durumlara duyarlı olduğu saptanmıştır. Özellikle IL-1β ve asprosinin, hem diyabet hem de periodontitisli bireylerde artmış düzeylerde bulunması, bu biyobelirteçlerin tanısal amaçla kullanılabileceğini göstermektedir. Araştırmamızın sonuçlarına dayanarak, araştırılan her iki biyobelirteç de periodontitis patogenezinde güçlü bir role sahip olabilir. IL-40’ın periodontal inflamasyon sürecinde rol oynayabileceği düşünülmüştür. Tükürük analizi, invaziv olmayan ve pratik bir yöntem olarak periodontal ve sistemik inflamasyonun izlenmesinde klinik değere sahip olabilir.

Introduction: Periodontal diseases are chronic inflammatory conditions resulting from the host response to microbial dental plaque. Systemic diseases such as diabetes mellitus may exacerbate inflammation in periodontal tissues. Recently, biomarker-based studies aiming to elucidate the common pathogenesis of these two conditions have gained significant importance. This study aimed to investigate the effects of diabetes and/or periodontitis on salivary levels of interleukin-1β (IL-1β), interleukin-39 (IL-39), interleukin-40 (IL-40), and asprosin. Methods: A total of 88 individuals were included in the study and divided into four groups: systemically healthy with gingival health, systemically healthy with periodontitis, diabetic with gingival health, and diabetic with periodontitis. Saliva samples were collected from all participants. IL-1β, IL-39, IL-40, and asprosin levels were analyzed using the Enzyme-Linked Immunosorbent Assay (ELISA). Sociodemographic data including age, sex, body mass index (BMI), and glycated hemoglobin (HbA1c) were recorded. Periodontal clinical parameters were also measured, and statistical analyses were performed. Results: Asprosin levels were significantly higher in individuals with diabetes and/or periodontitis compared to systemically and periodontally healthy individuals (p < 0.05). A positive correlation was observed between asprosin levels and BMI. IL-1β levels were notably elevated in individuals with periodontitis, and ROC analysis for IL-1β demonstrated high diagnostic accuracy (AUC = 0.975). IL40 levels were significantly increased in diabetic individuals with periodontitis compared to other groups (p < 0.05), indicating its association with disease severity. No statistically significant difference was observed in IL-39 levels among the groups (p > 0.05), and it showed low diagnostic accuracy in ROC analysis (AUC = 0.436). Conclusion: In this study, salivary IL-1β, IL-40, and asprosin levels were found to be sensitive to systemic and periodontal conditions. Especially the elevated levels of IL-1β and asprosin in individuals with both diabetes and periodontitis suggest that these biomarkers may have diagnostic potential. Based on our findings, these biomarkers may play a significant role in the pathogenesis of periodontitis. IL-40 is thought to be involved in the periodontal inflammatory process. Salivary analysis, being non-invasive and practical, may have clinical value in monitoring both periodontal and systemic inflammation.