Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının ve Matematik Ders Kitabı Değerlendirme Sorularının Solo Taksonomisi Çerçevesinde İncelenmesi

Bu çalışmada, ortaokuldaki tüm sınıf seviyelerinde yer alan matematik dersi öğretim programı kazanımları ve ders kitaplarındaki değerlendirme soruları SOLO Taksonomisinin düzeylerine göre incelenmiştir. Çalışmanın yöntemini, nitel araştırma türlerinden olan doküman incelemesi oluşturmaktadır. Çalışmanın verilerini matematik öğretim programında yer alan 5-8. sınıf seviyelerindeki 215 kazanım ile aynı sınıf seviyelerindeki matematik ders kitaplarında yer alan 1153 değerlendirme sorusu oluşturmaktadır. Kazanım ve sorulara yönelik incelemelerin analizleri, araştırmacı tarafından yapılıp üç uzman görüşüne başvurulmuştur. İncelemeler sonucunda ortaya çıkan görüş ayrılıkları, araştırmacı ve uzmanların bir araya gelip tekrardan incelemesi ile ortak bir karara varılıp düzenlenmiştir. Kazanım ve sorular, bütünsel ve her sınıf seviyesinde ayrı ayrı olmak üzere ele alınmıştır. Bulguların yüzdelik dağılımı grafikler yardımıyla sunulmuştur. Kazanımların her sınıf seviyesinde SOLO düzeyleri incelendiğinde, 5. sınıftaki kazanımların SOLO düzeyleri diğer sınıflarda elde edilen bulguların aksine sayısal olarak birbirine yakındır. 6. ve 7. sınıfta ise SOLO düzeyleri çok yönlü yapı düzeyinde ağırlıkta olup, tek yönlü yapının daha az olduğu analiz sonucunda elde edilmiştir. Benzer şekilde 8. sınıftaki kazanımların SOLO düzeylerinde de en fazla çok yönlü yapı, en az ise soyutlanmış yapı ortaya çıkmıştır. Fakat 8. sınıfta, 6. ve 7. sınıftan farklı olarak düzeylerin yüzdelik dağılımı birbirine daha yakındır. Değerlendirme sorularının her sınıf seviyesinde SOLO düzeyleri incelendiğinde, 5. ve 6. sınıf verilerinin yüzdelik dağılımının yapılara göre birbirine yakın seyrettiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca 7. ve 8. sınıf verilerinin yüzdelik dağılımlarının da yakın olduğu araştırma sonuçlarında elde edilmiştir. Bu sonuçlarda dikkat çeken en önemli bulgu, kazanımların ve soruların en fazla çok yönlü yapı düzeyi ve az sayıda soyutlanmış yapı düzeyinin olmasıdır. Sınıf seviyesi arttıkça üst düzey yapıların yani ilişkisel ve soyutlanmış yapıların artması beklenirken, sonuçlarda artışların doğrusal olmadığı dalgalanmaların ortaya çıktığı görülmüştür. Çalışmanın sonuçlarına göre, öğretim programında yer alan kazanımlar ile kitaplarda yer alan değerlendirme sorularının SOLO Taksonomisi düzeylerine göre hazırlanması öğretimin daha kalıcı ve etkili olacağı önerilmektedir.

In this study, mathematics curriculum learning outcomes at all class levels in secondary school and evaluation questions in textbooks was examined according to SOLO Taxonomy Levels. The method of the study is document examination, which is one of the types of qualitative research. Data from the study is consist of 215 learning outcomes at 5th-8th grade levels in mathematics curriculum and 1153 evaluation questions in mathematics textbooks which are at the same grade levels. The analysis of the studies on learning outcomes and questions was carried out by the researcher and three expert opinions were consulted. Differences of opinion arising as a result of the investigations, a joint decision was reached and arranged with the re-examination of researchers and experts. Learning outcomes and questions are discussed holistically and individually at each class level. The percentage distribution of the findings was presented with the help of graphs. When SOLO levels are examined at each class level of the learning outcomes, SOLO levels of learning outcomes in the 5th grade are numerically close, contrary to the findings obtained in other classes. In the 6th and 7th grades, SOLO levels are weighted at the versatile structure level and are obtained as a result of the analysis in which the one-way structure is less. Similarly, the most versatile structure and the least isolated structure emerged at SOLO levels of the learning outcomes in the 8th grade. However, in 8th grade, unlike 6th and 7th grade, the percentage distribution of levels is more closer. When SOLO levels of evaluation questions are examined at each class level, it was concluded that the percentage distribution of 5th and 6th grade data was close to each other according to the structures. In addition, percentage distributions of 7th and 8th grade data were obtained in the close research results. The most important finding in these results is that the learning outcomes and questions have the highest level of multifaceted structure and a small number of isolated structures. As the grade level increases, higher-level structures, namely relational and abstracted structures, are expected to increase, but in the results, it was seen that the increases were not linear and fluctuations emerged. According to the results of the study, it is suggested that the teaching will be more permanent and effective, if the learning outcomes in the curriculum and the evaluation questions in the books are prepared according to the SOLO Taxonomy levels.