Türkiye'de 1980 sonrası enstalasyon sanatında Anadolu kültürü etkisi

Türkiye’de 1980 sonrası sosyal, kültürel, politik, ekonomik ve teknolojik değişimlerin sanat ortamına ve sanatçıya yansımaları elbette kaçınılmaz olmuştur. Bu bağlamda 1980’li yıllarda Türk sanatında resim, heykel, seramik, fotoğraf, grafik gibi alanların disiplinler arası etkileşimi artmış, sanatçılar, sınırlı bir bakıştan ziyade daha özgür anlatım biçimlerini tercih etmişlerdir. Dolayısıyla, 1980 ve sonrası Türk sanatında, enstalasyon yoğun etkileşimler oluşturmuştur. Bu gelişmelerle sanatçıların eserlerinde kavram/imge üretimleri artmış olmakla birlikte, üretilen imgelerde Anadolu kültürünün izleri de önemli bir etki barındırmıştır. Enstalasyon anlayışında da yer alan Anadolu kültürü ifadeleri, farklı kültürel nesnelerle yeni anlatım biçimleri oluşturmuştur. Bu araştırmada Türkiye’de enstalasyon sanatının yaşanılan coğrafyanın izlerini taşıyarak oluşturduğu gelişimi çözümleyebilmek adına; enstalasyon anlayışında Anadolu kültürü izleri barındıran bazı sanatçıların eserleri ele alınmıştır. Bu doğrultuda Türk sanatında enstalasyon anlayışının nasıl yaygınlaştığına dair irdeleme yaparak, özellikle nesneler üzerinden Anadolu kültürü ifadeleri taşıyan bazı çalışmalara yer verilecektir. Ayrıca belirlenen eserler, dönemin değişen sanat, kültür, sosyal dinamiği üzerinden de değerlendirilecektir.

In Türkiye, the reflections of social, cultural, political, economic and technological changes after 1980 on the art environment and artists have been inevitable. In this context, in the 1980s, the interdisciplinary interaction of fields such as painting, sculpture, ceramics, photography and graphics have increased in Turkish art, and artists have preferred freer forms of expression rather than a limited perspective. Therefore, installation have created intense interactions in Turkish art since 1980.With these developments, the production of concepts/images in the works of artists has increased, and the traces of Anatolian culture have also had a significant impact on the images produced. Expressions of Anatolian culture, which are also included in the understanding of installation, have created new forms of expression with different cultural objects. In this research, in order to analyze the development of installation art in Turkey, bearing the traces of the geography in which we live; The works of some artists whose understanding of installation contains traces of Anatolian culture are discussed. In this regard, by examining how the concept of installation has become widespread in Turkish art, some works that express Anatolian culture, especially through objects, will be included. In addition, the selected works will be evaluated based on the changing art, culture and social dynamics of the period.