Fen Bilgisi Eğitimi Öğrencilerinin Fen Bilimlerine Yönelik Motivasyonları ve Tutumları ile Çevreye Yönelik Algılarının Belirlenmesi ve Bazı Demografik Değişkenlerle Karşılaştırılması

Bu araştırmada, fen bilgisi eğitimi öğrencilerinin fen bilimlerine yönelik motivasyonları ve tutumları ile çevreye yönelik algılarının bazı değişkenlere göre (cinsiyet, yaş, mezun olunan lise türü, sınıf düzeyi, aile gelir düzeyi, ailenin yaşadığı yer, ikamet edilen yer, anne-baba eğitim düzeyi, anne-baba mesleği, bilgisayara ve internete sahip olma ya da olmama durumu) aralarında anlamlı derecede bir farklılaşma olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. 2020-2021 eğitim-öğretim yılı güz ve bahar yarıyılı içerisinde gerçekleştirilen araştırmanın örneklemini Necmettin Erbakan Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümünde okumakta olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıftan 50’şer öğrenci olmak üzere toplam 200 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak; İnaltun’un (2013) Türkçe’ye uyarladığı “Fen Bilimlerine Yönelik Motivasyon ve Öz Düzenleme Anketi”, Çakmak’ın (2008) uyarladığı “Fen Bilgisi Alanına Yönelik Tutum Anketi” ile Çakmak’ın (2020) geliştirdiği “Çevre Algısı Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmış olup veri analiz teknikleri olarak bağımsız gruplar t-testi ile tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre; öğrencilerin fen bilimlerine yönelik motivasyonları, hedef yönelimleri ve öz yeterlikleri cinsiyetlerine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede farklılaşma göstermiş ve farklılık kız öğrenciler lehine olmuştur. Öğrencilerin bilgisayara sahip olup olmama durumuna göre fen bilimlerine yönelik motivasyonlarında, hedef yönelimlerinde, konu değerlerinde, öz yeterliklerinde ve öz düzenlemelerinde anlamlı derecede farklılık belirlenmiş, bu farklılığın bilgisayara sahip olan öğrenciler lehine olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin öğrenim gördükleri sınıf düzeyi ile fen bilimlerine yönelik tutumları arasında anlamlı derecede bir farklılık bulunmuş, sınıf düzeyi arttıkça fen bilimlerine yönelik tutumlarının da artabileceği tespit edilmiştir. Öğrencilerin annelerinin eğitim düzeyi ile çevre algısına genel bakış ortalamaları arasında da anlamlı derecede farklılık belirlenmiş, annelerinin eğitim düzeyi arttıkça çevre algısına genel bakışlarının da olumlu olabileceği saptanmıştır. Buna karşın öğrencilerin yaş, mezun oldukları lise türü, ailenin gelir düzeyi, ailenin yaşadığı yer, ikamet edilen yer, babalarının eğitim düzeyi, annelerinin ve babalarının mesleği ve telefon hattı dışında internet bağlantısına sahip olma değişkenleri açısından fen bilimlerine yönelik motivasyonları ile alt boyutları; fen bilimlerine yönelik tutumları; çevreye yönelik algıları ile alt boyutları arasında anlamlı derecede bir farklılaşma bulunmamıştır.

In this study, science education students' motivations and attitudes towards science and their perceptions of the environment were determined according to some variables (gender, age, type of high school graduated, class level, family income level, family living place, residence place, parent education level, parents' profession, having a computer and internet or not). It is aimed to determine whether there is a significant difference between these variables. The sample of the research, which was carried out in the fall and spring semesters of the 2020-2021 academic year, consists of a total of 200 students, 50 from each class standing (freshman, sophomore, junior, senior), studying at the Department of Science Education at Necmettin Erbakan University Ahmet Kelsall Faculty of Education. As data collection tools, “Motivation and Self-Regulation Questionnaire” adapted to Turkish by Inaltun (2013), “Attitude Questionnaire towards Science” adapted by Cakmak (2008) and “Environmental Perception Scale” developed by Cakmak (2020) were used. Relational screening model was used in the research. As data analysis techniques, independent groups t-test and one-way analysis of variance were used. The findings indicated that students' motivation towards science, their goal orientation and self-efficacy differed statistically significantly according to their gender, and the difference was in favor of female students. A significant difference was observed in the motivation, goal orientation, subject values, self-efficacy, and self-regulations of the students according to whether they have a computer or not. It was found that this difference was in favor of the students who had a computer. A significant difference was found between the class standing of the students and their attitudes towards science, as the grade level increased, their attitudes towards science also increased. A significant difference was determined between the education level of the mothers of the students and the mean of their overall perception of the environment. It was observed that as the education level of their mothers increased, the students’ general view of environmental perception could also be increasingly positive. On the other hand, no statistically significant difference was observed between other variables (the type of high school they graduated from, the income level of the family, the place where the family lives, the place of residence, the education level of their fathers, the profession of their mothers and fathers, and having an internet connection other than a telephone line) and students' motivation towards science and its sub-dimensions. The same finding was observed between the variables stated above and their attitudes towards science; their perceptions of the environment and their sub dimensions.