Kamu kurumlarında ISO 50001 enerji yönetim sisteminin kurulması: Selçuk Üniversitesi örneği

Ülkemizde, enerjinin etkin kullanılması, israfının önlenmesi, enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılması amacıyla 2007 yılında Enerji Verimliliği Kanunu çıkarılmış ve devamında pek çok mevzuat yürürlüğe konulmuştur. Bunlardan 2020 yılında yayınlanan Enerji Kaynaklarının ve Enerji Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelikte yapılan değişiklik ile enerji yöneticisi bulundurmakla yükümlü tüm bina, endüstriyel işletme ve elektrik üretim tesisleri (ticari binalar için 500 TEP ya da 20.000 m2 inşaat alanı, endüstriyel işletmeler için 1.000 TEP) 2023 yılı sonuna kadar TS EN ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemini kurarak belgelendirmesi zorunlu hale gelmiştir. Kamu kurumlarında ise bu yükümlülük enerji tüketimi 250 TEP ya da 10.000 m2 inşaat alanı olarak daha da aşağıda belirlenmiştir. Dolayısıyla kamu kesimi binalarında enerji verimliliğini artırmak amacıyla zorunlu hale gelen enerji yönetim sisteminin kurulumu çok daha aciliyet ve önem arz etmektedir. Enerjinin giderek daha da büyük önem taşıdığı günümüzde, enerjinin verimli kullanılması esasına dayanan TS EN ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi (EnYS), her sektörde küçükten büyüğe her türlü işletmeye uygulanabilecek, tek başına olabileceği gibi diğer yönetim sistemleriyle entegre olarak da yürütülebilecek bir yönetim sistemidir. EnYS, kuruluşların enerji politikalarını belirlemesi, amaç ve hedefleri doğrultusunda oluşturduğu enerji yönetim programları çerçevesinde enerji tüketimini yönetmesi ve enerji yönetim sisteminin performansını değerlendirerek iyileştirmelerin sağlanmasına dayanmaktadır. Bu çalışma, enerji verimliliğini artırmak amacıyla zorunlu hale gelen enerji yönetim sisteminin kamu kurumlarında kurulum aşamalarını kolaylaştırmak için bir yol haritası oluşturmak ve örnek bir kamu kurumuna uygulanmak suretiyle diğer kamu kurumlarına yol gösterici olması hedeflenmiştir. Bu amaçla bu tez kapsamında bir kamu kurumu olan Selçuk Üniversitesi için ISO 50001 Enerji Yönetim Sisteminin kurulum dosyaları hazırlandı. Yine Enerji yönetim sisteminin ayrılmaz bir parçası olan enerji etüt raporu, Enstitü binası ve ısı merkezi için örnek olarak detaylı olacak şekilde hazırlandı. Enerji tasarruf potansiyeli yüksek olan Verimlilik Artırıcı Projeler (VAP) ve geri ödeme süreleri dikkate alınarak fırsatlar listesi oluşturuldu. Projeler sonrasında %63,8’lik bir enerji tasarrufu sağlanacağı görüldü. ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi kurulum çalışmalarını kolaylaştırmak amacıyla hazırlanan rehber niteliğindeki bu tezin tüm kamu kurumlarında enerji tasarrufu konusunda yapılacak çalışmalara ve farkındalığın artırılmasına katkı sağlaması en büyük dilek ve temennimizdir.

In our country, the Energy Efficiency Law was enacted in 2007 in order to increase efficiency in the use of energy resources and energy in order to use energy effectively, to prevent waste, to alleviate the burden of energy costs on the economy and to protect the environment, and many legislations were enacted afterwards. Of these, with the amendment made in the Regulation on Increasing Efficiency in Energy Resources and Energy Use published in 2020, all buildings, industrial enterprises and power generation facilities (500 TOE for commercial buildings or 20.000 m2 construction area, 1.000 TOE for industrial enterprises) are obliged to have an energy manager. Until the end, it has become mandatory to establish and document the TS EN ISO 50001 Energy Management System. In public institutions, the energy consumption of this obligation is determined further as 250 TOE or 10.000 m2 construction area. Therefore, the establishment of an energy management system, which has become mandatory in order to increase energy efficiency in public sector buildings, is much more urgent and important. In today's world where energy is becoming more and more important, TS EN ISO 50001 Energy Management System (EnMS), which is based on the efficient use of energy, is a Management System that can be applied to all kinds of businesses from small to large in every sector, and can be carried out either alone or in integration with other management systems. EnMS is based on the establishment of energy policies, the management of energy consumption within the framework of energy management programs created in line with their goals and objectives, and the improvement of the performance of the energy management system. In this study, it is aimed to create a road map to facilitate the installation stages of the energy management system, which has become mandatory in order to increase energy efficiency, and to guide other public institutions by applying it to an exemplary public institution. For this purpose, within the scope of this thesis, the installation files of ISO 50001 Energy Management System were prepared for Selçuk University, a public institution. The energy audit report, which is also an integral part of the energy management system, has been prepared in detail as an example for the Institute building and heat center. A list of opportunities was created considering the Efficiency Enhancing Projects (VAP) with high energy saving potential and payback periods. After the projects, it was seen that an energy saving of 63,8% would be achieved. It is our greatest wish and hope that this thesis, which is a guide, prepared to facilitate the installation of ISO 50001 Energy Management System, will contribute to the work to be done on energy saving and to increase awareness in all public institutions.