Ekoller ışığında Türk mûsikîsi ses icrasında yorum unsurları

Bu araştırma, Türk mûsikîsi ses icrâsında öne çıkan yorum unsurlarını, gelenekli icrâ anlayışı çerçevesinde ve farklı icrâcılar üzerinden karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Bekir Sıdkı Sezgin, Meral Uğurlu ve Alâeddin Yavaşça’nın ses icrâlarındaki yorum unsurları incelenmiştir. Araştırmada ses icrâlarında kullanılan yorum unsurlarının icrâcılara göre farklılık gösterip göstermediği ve bu unsurların neler olduğunu ortaya koymak amaçlandığından dolayı araştırmanın problem cümlesi "Ekoller Işığında Türk Mûsikîsi Ses İcrasında Yorum Unsurları Nelerdir?" olarak belirlenmiştir. Nitel araştırma yöntemine dayanan bu tezde, genel tarama modeli kullanılmış; ilgili icrâcıların, incelenen belirli eserleri, ses kayıtları ve dikte edilen notaları aracılığıyla çözümlenmiştir. İncelemeler sonucunda, çarpma, kaydırma, dalgalanma, titretme, duraksama gibi birçok yorum unsurunun her icrâcı tarafından farklı biçimlerde ve sıklıkta kullanıldığı belirlenmiştir. Özellikle meşk sistemiyle şekillenen gelenekli icrâ anlayışının, yorum farklılıklarını doğrudan etkilediği görülmüştür. Sonuç olarak, her icrâcının sahip olduğu bireysel tavrın, icrâya kattığı yorum unsurlarıyla belirginleştiği; bu unsurların ise geleneksel aktarıma dayalı olarak şekillendiği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, konservatuvar eğitiminde yorum unsurlarının sistematik biçimde ele alınmasının, kültürel aktarım açısından önemini ortaya koymaktadır.

This study aims to examine the prominent elements of interpretation in Turkish music vocal performance within the framework of traditional performance practice through a comparative analysis of different performers. The research focuses on the interpretative elements in the vocal performances of Bekir Sıdkı Sezgin, Meral Uğurlu, and Alâeddin Yavaşça. Since the aim is to determine whether the interpretative elements used in vocal performance differ among performers and what those elements are, the research problem has been identified as: “What Are the Elements of Interpretation in Turkish Music Vocal Performance in the Light of Vocal Schools?” In this thesis, which is based on qualitative research methodology, the general survey model was used; selected works of the relevant performers were analyzed through audio recordings and transcribed notations. As a result of the analyses, it was determined that elements such as grace note, gliding, oscillation, tremolo, and pause were used by each performer in different forms and frequencies. It was particularly observed that the traditional performance style shaped through the meşk system directly influenced interpretive differences. As a result, it was found that each performer’s individual style became apparent through the interpretative elements they employed, and these elements were shaped through traditional transmission. The findings highlight the importance of systematically addressing interpretative elements in conservatory education in terms of cultural transmission.