Çalgı eğitiminde kullanılan Göksel Baktagir'e ait sirtoların bağlama eğitiminde kullanılabilirlik durumlarının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı; TSM’de kullanılan Göksel BAKTAGİR’e ait sirtoları bağlama notasyonuna uyarlayarak icra ve form analizlerini ortaya koymak ve bağlama eğitiminde kullanılabilirlik durumlarını uzman görüşleri doğrultusunda inceleyip, durum tespitini sağlamaktır. Araştırma, nitel araştırma yönteminin kullanıldığı, belgesel tarama modelinden faydalanılan betimsel bir çalışmadır. Araştırmada kullanılan eserlerin video ve ses kayıtları dinlenerek benzerlik ve farklılık ilişkileri de tespit edildikten sonra notaya aktarılmıştır. Araştırmada kullanılan eserler bağlamanın yapısına uygun olduğu düşünülerek seçilmiştir. Araştırmanın örneklemini Göksel BAKTAGİR’ e ait belirlenen 10 sirto eseri oluşturmaktadır. Bu eserlerin bağlama üzerinde farklı pozisyonlarda çalımı yapılmış olup en uygun pozisyonlar belirlenerek notaya alınmıştır. Aynı zamanda eserlerin bağlama üzerinde öğrenciye hangi kazanımları sağlayabileceği de tespit edilmiş ve bulgulara aktarılmıştır. Araştırmanın bulgularına dayalı olarak uyarlanan sirtoların genel anlamda notasyon olarak uygun olduğu ve geliştirilebileceği gibi dönütler gelmiştir. Eserlerin genel olarak lisans düzeyinde 2. sınıftan itibaren bağlama eğitiminde kullanılabileceği ve gelişim nedenleri açısından parmak baskılarının kuvvetlenmesi, sağ ve sol el birlikteliğinin artması, klavye hakimiyetinin artması, makamsal öğrenimin ve çalımın artması, yüksek metronomdaki çalımlar artarak parmakların hız kazanması, farklı tartım gruplarının rahat çalımına yönelik artış, yatay ve dikey çalımda teller arasındaki ilişkilerin artması gibi kazanımları sağlayabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda; bağlama eğitiminin hem verimli, etkili, gelişimci ve yenilikçi, hem de öğrenciye çalgı hakimiyetini kazandırmak ve ajiliteyi geliştirmede yardımcı olmak için sirtolar başta olmak üzere bu tarz saz eserlerinin, hatta bağlamanın yapısına uygun bütün eserlerin icra edilebileceği konusunda önerilerde bulunulmuştur.

The main objective of this research is by adapting the sirtos, which are be used in Turkish classical music and has owned by Goksel Baktagir, to baglama notation, present the form analysis, execution, via examining, in line with expert opinions, the state of usability on baglama lessons and to provide status assessment, to bring new repertoires to baglama and to enlarge the area of execution.After determining the difference and similarity relations by listening to video and sound recordings of the artifacts that used in research, they were transferred to notes. The artifacts that has been used in research are selected in accordance with the structure of baglama. Sample of the research has been formed by ten sirtos artifacts by Göksel Baktagir. These artifacts were played in different positions with baglama and the most fitting positions were determined and transferred to notes. At the same time, it was also determined which learning outcomes the artifacts could provide to students on the baglama and the findings were reported. Based on the findings of the research, feedback was received that the adapted sirto were, in general, suitable as notation and could be enhanced. It has been concluded that the artifacts can, in general, be used in baglama education starting from the 2nd year at the undergraduate level and that they can provide learning outcomes such as strengthening finger pressures, increasing right and left hands unity, increasing keyboard mastery, increasing in modal learning and playing, increasing finger speed by increasing playing in high metronome, increasing ease of playing different rhythm groups, and increasing the relationships between strings in horizontal and vertical playing in terms of developmental reasons. According to these results, it has been suggested that in order to make the baglama education both efficient, effective, developmental and innovative, and to help the student gain instrument mastery and develop agility, these kinds of instrumental artifacts, especially sirtos, and even all of the artifacts which is suitable for the structure of the baglama can be performed.