İlkokul kademesindeki öğretmenlerin okul kültürü algılarının demografik değişkenler açısından incelenmesi

Bu çalışmanın amacı; Konya ilinin Çumra ilçesindeki ilkokullarda görev yapan öğretmenlerin okul kültürü ile ilgili algılarını değerlendirerek, okul kültürünün çeşitli boyutlarını anlamak ve bu bağlamda olumlu bir okul kültürünün geliştirilmesine yönelik stratejiler sunmaktır. Çalışmaya, 2024-2025 eğitim öğretim yılında Konya ilinin Çumra ilçesinde bulunan resmî ve devlet ortaokullarında görev yapan amaçlı örneklem yöntemi ile seçilmiş 58 kadın ve 41 erkek olmak üzere toplam 99 ilkokul öğretmeni dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan ilkokul öğretmenlerinin tanımlayıcı/demografik özelliklerini belirlemek için “Demografik Özellik Formu”, okul kültür düzeylerini belirlemek için “Okul Kültürü Ölçeği” kullanılmıştır. Tanımlayıcı özelliklere göre ölçek ve alt boyut puanlarının karşılaştırılmasında Bağımsız Gruplar İçin T Testi ve Tek Faktörlü Varyans Analizi uygulanmıştır. İlkokul öğretmenlerine uygulanan ölçek ve ölçeğin alt boyutları arasındaki ilişki için Pearson Korelasyon Testi uygulanmıştır. İlkokul öğretmenlerinin cinsiyetlerinin okul kültürü algılarını etkilemeyen değişken olduğu, öğrenim durumu, branş durumu, mesleki kıdem ve okulda çalışılan yılların ise etkileyen değişkenler olduğu görülmüştür. Lisans mezunu, mesleki kıdemi 6-10 yıl, branşı sınıf öğretmeni ve çalıştığı okulda 1 yıldan az-2 yıl arası süredir çalışan öğretmenlerin diğer kategorilerde yer alan öğretmenlere göre okul kültürü ölçeği ve ölçeğin alt boyut algılarının anlamlı şekilde daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin Okul Kültürü Ölçeği ile Yüksek Akademik Beklentiler alt boyutu arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde, ölçeğin diğer alt boyutları ile arasında ise pozitif yönlü, yüksek düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ölçeğin alt boyutlarının birbirleri ile pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler verdiği gözlenmiştir. Okullarda mevcut olumlu okul kültürü yapısının sürdürülebilirliği için bu algıyı destekleyen uygulamaların artırılarak devam ettirilmesi önerilebilir.

The aim of this study is to examine the perceptions of primary school teachers working in the Çumra district of Konya regarding school culture, to identify various dimensions of school culture, and to offer strategies for fostering a positive school culture. The study included a total of 99 primary school teachers—58 female and 41 male—selected through purposive sampling from public primary schools in Çumra during the 2024–2025 academic year. The “Demographic Information Form” was used to determine the descriptive characteristics of the participating teachers, while the “School Culture Scale” was employed to assess their school culture levels. Independent Samples t-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) were conducted to compare scale and subdimension scores by descriptive variables. Pearson Correlation Test was used to analyze the relationships between the scale and its subdimensions.The findings revealed that gender did not influence teachers’ perceptions of school culture, whereas educational background, field of specialization, professional seniority, and years of experience at the current school were significant variables. Teachers who were bachelor’s degree graduates, had 6–10 years of professional experience, specialized in classroom teaching, and had worked at their current school for less than one year to two years showed significantly higher school culture and subdimension scores compared with teachers in other categories. A positive and moderate correlation was found between the School Culture Scale and the High Academic Expectations subdimension, while positive, strong, and significant correlations were identified between the scale and its other subdimensions. The subdimensions also displayed positive and significant intercorrelations. It is recommended that practices supporting the existing positive school culture be strengthened and maintained to ensure its sustainability .