İlkokul Türkçe dersi yardımcı kaynakların yapılandırmacı yaklaşıma uygunluğunun incelenmesi: Bir odak grup görüşmesi

Araştırmada ilkokul Türkçe dersine yönelik Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan yardımcı kaynak kitapların yapılandırmacı yaklaşıma uygunluğunun incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda 2022-2023 eğitim-öğretim yılında ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıfta kullanılan yardımcı kaynak kitaplar nitel araştırma desenlerinden durum çalışması modeline dayanarak incelenmiştir. Araştırmanın verileri odak grup görüşmesi metoduyla elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, devlet okulunda görev yapan her bir sınıf düzeyinden ikişer öğretmen (ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf öğretmenleri) olmak üzere toplam altı sınıf öğretmeninden ve iki ilkokul yöneticisinden oluşmaktadır. Araştırmada odak grup görüşmeleri beş oturumda gerçekleştirilmiştir. Her bir oturumunda odaklanılan konu doğrultusunda açık uçlu sorular katılımcılara yöneltilmiştir. Oturumlarda görüşme soruları ele alınan yardımcı kaynak kitaba göre düzenlenmiş ve yaklaşık yedi ile dokuz sorudan oluşmuştur. Fakat görüşme sırasında konunun gidişatına göre araştırmacı ek sorulara da yer vermiştir. Sınıf öğretmenlerinin ve yöneticilerin farklı yerleşim birimlerinde görev yapmaları nedeniyle görüşmeler çevrimiçi ortamda gerçekleştirilmiştir. Verilerin elde edilişinde video kayıtlarından yararlanılmıştır. Verilerin analizinde tematik analizden yararlanılmıştır. Araştırmada analizler sonucunda yardımcı kaynak kitaplara dair; öğrenci düzeyine uygunluk, bireysel farklılıklar, sorgulama, araştırma, inceleme ve başka kaynaklara yönlendirme, üst düzey düşünme becerilerine yönelik etkinlikler, Türkçe dersi öğretim programı kazanımlarını gerçekleştirme, disiplinler arası ilişkilendirme, kitabın güçlü ve geliştirilmesi gereken/zayıf yönleri alt temaları ortaya çıkmıştır. Sınıf öğretmenleri ve okul yöneticilerinden elde edilen veriler doğrultusunda, yardımcı kaynak kitapların genel durumuna, yapılandırmacı yaklaşıma uygunluğu açısından ve Türkçe öğrenme alanına yönelik sonuçlar elde edilmiştir. Kitapların genel olarak öğrenme alanlarına yönelik kazanımları desteklediği ancak tasarım, içerik ve yapılandırmacı öğrenme ilkelerine uygunluk açısından iyileştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların önerilerinde bireysel farklılıkları destekleyecek şekilde içeriklerin hazırlanması, üst düzey düşünme becerilerini geliştiren etkinliklere daha fazla yer verilmesi, dinleme ve konuşma alanlarının zenginleştirilmesi, görsel tasarımların öğrencilerin ilgisini çekecek şekilde iyileştirilmesi yer almaktadır. Bu düzenlemeler, kitapların yapılandırmacı yaklaşıma uygunluk düzeyini artırarak Türkçe eğitiminin daha etkili hale getirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

The purpose of this study was to examine the compatibility of the supplementary resource books prepared by the Ministry of National Education for the Turkish primary school course with the constructivist approach. In this direction, the supplementary resource books used in the second, third, and fourth grades in the 2022-2023 academic year were examined based on the case study model, which is one of the qualitative research designs. The data of the study were obtained through focus group interviews. The study group consisted of six primary school teachers, two teachers from each grade level (second, third, and fourth grade teachers), and two primary school administrators. The focus group interviews were conducted in five sessions. In each session, the participants were asked open-ended questions in accordance with the focus topic. In the sessions, the interview questions were organized according to the reference book and consisted of approximately seven to nine questions. However, the researcher included additional questions during the interview as the topic progressed. Since primary school teachers and administrators worked in different settlements, the interviews were conducted online. Video recordings were used to collect data. The data were analyzed using thematic analysis. As a result of the analysis, the following sub-themes emerged about the supplementary resource books: suitability for the students’ level, individual differences, questioning, research, investigation and referral to other resources, activities for higher level thinking skills, achievement of the Turkish curriculum objectives, interdisciplinary association, strengths and weaknesses of the book. In line with the data obtained from the primary school teachers and school administrators, results were obtained regarding the general situation of the supplementary resource books, their suitability to the constructivist approach and the Turkish learning field. It was concluded that books generally support the learning outcomes for the learning areas, but need to be improved in terms of design, content and compliance with constructivist learning principles. Participants’ suggestions include preparing content to support individual differences, including more activities that develop higher order thinking skills, enriching listening and speaking areas, and improving visual designs to attract students’ attention. It is believed that these arrangements will contribute to making Turkish education more effective by increasing the level of conformity of the books with the constructivist approach.