Musannifek'in Hâşiye 'Ale'l-Mutavvel adlı eserinin tahkiki

Tahkik çalışması yaparak ilim dünyasına sunduğumuz bu kitabın ismi Alâüddîn Alî b. Muhammed b. Mes'ûd el-Bistâmî eş-Şahrûdî (ö. 875/1470)'nin Hâşiye 'ale'l-Mutavvel' isimli eseridir. Söz konusu kitap belâğat ilminde önemli bir yere sahiptir. Bu kitabı çalışmamızın birçok sebebi vardır. Seçtiğimiz bu kitap belagatte önemli bir kaynak eser olan Teftazani'nin el-Mutavvel adlı kitabına yapılmış çok önemli bir haşiyedir ve bu açıdan belagat ilminde kıymet-i harbiyesi büyüktür. Ayrıca ilgili kitabın nahiv ve belagat ilminden istişhatlarıyla ve Cahız, Abdulkâhir Cürcanî ve Zemahşerî gibi önemli belagatçıların hem kendi zamanında hem de kendinden önceki zamanlarda önemli görüşlerini işlemesi ve tartışması bakımından da ilmi açıdan önemi bir yeri vardır. Hâşiye 'ale'l-Mutavvel' isimli eserin tartışmacı bir yapısı vardır. Esasında kitap işleniş açısından mantık, kelam ve belâğat ilminin bir karışımı niteliğindedir. Miftahu'l Ulûm'u şerh edenlerin yöntemini takip eden müellif bu tavrıyla da ilgi çekicidir. Kitabın müellifi teliflerinin çokluğuyla tanınmaktadır. Ama eserleri pek gün yüzüne çıkmış değildir. Bundan dolayı belagat ilmine hizmet eden bu şahsiyeti tanıtmak amaçlanmıştır. Sonuç olarak Hâşiye 'ale'l-Mutavvel' isimli eser Teftazani'nin el-Mutavvel isimli eseri alanında çok meşhur bir kitap olan kitabı açıklamakta ve bu alanda büyük bir boşluğu doldurmaktadır. Bu eserin birçok haşiyesi yapılmıştır. Ancak bizim tahkik ettiğimiz eser bu eserin haşiyelerinin en önemlilerinden birini teşkil etmektedir. Ayrıca tarafımızca haşiye ile metin ilk kez bir arada sunulmuştur.

The book is (a footnote to the lengthy) of Sheikh Alaa al-Din Ali ibn Majd al-Din bin Muhammad al-Shaheer (classified) died in 875 A.H, has been addressed in writing and investigation from the beginning to the end. The book in the science of Arabic rhetoric has dealt with research and Arabic eloquence based on all of this on the Taftazani explanation of the book "Summarize the Key" of the Caspian, where it is divided into three sections: the most important and largest is in rhetoric, and the last two sections are in semantics and Badi, and this subject is the same area of my studies in the Department of Arabic Rhetoric. the book «prolonged» on the importance of scientific value, and the height of the stature between the books, and famous footnotes to the many, not placed in one book collector with a large entourage and the value. The holders of the investigations and work either put the prolonged board in a book without a footnote, or they have placed the footnote without proof of the lengthy board, but this book has gathered text with a footnote explaining and explaining to everyone absent from the perceptions of minds, and confused understanding in the adage and movable, and I ask Allah to get consent and acceptance.