Öğretmenlerin müdürlerin güç temeline ilişkin algılamaları: Fenomenografik bir araştırma

Bu araştırmanın amacı kamuya ait okullarda görev yapmakta olan öğretmenlerin ifadelerinden yola çıkarak; bir okul müdürünün güç temeline (kaynağına) ilişkin kaç farklı algılama olabileceğini ortaya koymak, farklı algılama yollarının öğretmen üzerindeki etkisini ortaya koymak ve ortaya konulan algılamaları ilgili alan yazın çerçevesinde incelemektir. Bu araştırmada, nitel araştırma metodolojisi kapsamında fenomenografi deseni kullanılmıştır. Araştırma, 2017-2018 eğitim öğretim döneminde Malatya ilinde aktif olarak görev yapan öğretmenleri kapsamaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 20 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışma grubunun seçilmesinde maksimum örnekleme yaklaşımı esas alınmıştır. Araştırma verilerinin elde edilmesi yüz yüze görüşme yoluyla gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sonrasında elde edilen veriler metne dökülerek fenomenografik analiz yapılmıştır. 20 öğretmenle yapılan görüşmelerin fenomenografik analizi sonucunda; müdürün güç temelinin dokuz farklı şekilde algılandığı görülmüştür. Araştırma bulguları neticesinde belirlenen gücün dokuz farklı yolla algılanması, en fazla kişi tarafından algılanandan başlanmak üzere şöyledir; kişisel ödül gücü, yapılan iyiliğe dayalı meşru güç, bilgi (ikna) gücü, pozisyona dayalı meşru güç, kişisel olmayan zorlayıcı güç, özdeşim gücü, kişisel zorlayıcı güç, uzmanlık gücü ve uğranılan zarara dayalı meşru güçtür.

The aim of this research is to find ways to make use of the expressions of teachers who are working in public schools; to reveal how many conceptions of a principal can be related to the basis of power (source), to show the effect of different ways of conception on teachers and to examine perceived conceptions in the context of the relevant field. In this study, a phenomenographic design was used within the scope of qualitative research methodology. The research covers teachers active in the province of Malatya during the 2017-2018 education period. The study group of the study is composed of 20 teachers. The maximum sampling approach was taken as the basis for the study group selection. The acquisition of the research data was conducted through face-to-face interviews. The data obtained after the interviews are converted into the text; Phenomenographic analysis was performed. As a result of the phenomenological analysis of interviews with 20 teachers, it was seen that the power basis of the principal was perceived in nine different ways. The conception of the power determined by the research findings in nine different ways are as starting from the most perceived by teachers; personal reward power, legitimate power of reciprocity, informational (persuasive) power, legitimate position power, impersonal coercive power, referent power, personal coercive power, expert power and legitimate power of equity.