Özgül Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilerin Okuduğunu Anlama Başarısında Etkili Olan Stratejinin Kısa Deneysel Analiz ile Belirlenmesi

Bu araştırmanın amacı; kısa deneysel analiz (KDA) yoluyla öğrenme güçlüğüne sahip öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerinde, okuduğunu anlama stratejilerinden okuma öncesi, okuma sırası, okuma sonrası ve birleştirilmiş okuma stratejilerden en etkili olanı belirlemek ve genişletilmiş analiz (GA) yoluyla da kısa deneysel analiz sonuçlarını kontrol etmektir. Çalışmaya İzmir ilinden, 4. sınıfa giden ve öğrenme güçlüğü tanısı almış 2 erkek 1 kız toplam 3 öğrenci katılmıştır. Araştırmada tek denekli deneysel desenlerden kısa çoklu uygulama deseni ve dönüşümlü sağaltımlar deseni kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan metinler 4. Sınıf ders kitapları ve dergilerinden alınmıştır. Araştırmada 22 bilgilendirici metin kullanılmıştır. Metinler Fen Bilimleri konularından oluşmuştur. Araştırmanın bağımlı değişkeni öğrencilerin okuduğu metinlere göre cevaplaması beklenen sorulara verdikleri doğru cevap sayısıdır. Araştırmanın bağımsız değişkeni uygulanan okuduğunu anlama stratejileridir. Okuma öncesinde tahmin etme, okuma sırasında not alma, okuma sonrasında özetleme stratejileri ve tüm stratejilerin uygulandığı birleştirilmiş teknik kullanılmıştır. Öğrencilerin okuduğunu anlama performansları metni anlama sorularının değerlendirilmesi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler 2 aşamada toplanmıştır. İlk kısımda kısa deneysel analiz yöntemiyle öğrencinin okuduğunu anlamasında en etkili olan iki sağaltım belirlenmiş, ikinci kısımda ise genişletilmiş analiz yöntemiyle kısa deneysel analiz sonucu test edilmiştir. Kısa deneysel analiz yöntemiyle okuma öncesinde tahmin etme, okuma sırasında not alma, okuma sonrasında özetleme ve birleştirilmiş teknik uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçları grafiklerin görsel analiz şeklinde yorumlanmasıyla yapılmıştır. KDA sürecinde yapılan sağaltım oturumlarında verilerin düzeyi karşılaştırılmıştır. Oturumlarda ortaya çıkan verilerin birbirlerine göre durumu değerlendirilerek eğimi yüksek verinin olduğu sağaltımın etkili olduğuna karar verilmiştir. Yapılan kısa deneysel analiz sonucu en etkili olduğu belirlenen iki teknik tüm öğrenciler için okuma sırası not alma ve birleştirilmiş teknik olarak bulunmuştur. GA sürecinde ise uygulanan iki sağaltımın veri yollarının düzeyi ve eğimine bakılmıştır. Tüm öğrenciler için en etkili teknik birleştirilmiş teknik olarak bulunmuştur. Sosyal geçerlilik bulgularına baktığımızda ise araştırmaya katılan öğrencilerin ebeveynlerinin okuduğunu anlama stratejilerinin uygulanması hakkında görüşlerinin olumlu olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin sosyal geçerlilik verilerine baktığımız zaman ise okuduğunu anlama stratejilerinin uygulanması hakkında görüşlerinin olumlu olduğu, aynı zamanda KDA sürecinin ileride uygulanmasına yönelik olumlu görüşler belirttikleri görülmüştür.

This study aimed to determine which reading comprehension strategy was most effective: prereading, during-reading, post-reading or combined reading using brief experimental analysis (BEA) and to verify the BEA results by extended analysis (EA). A total of three learning disabled fourth-grade students, one female and two males, from İzmir, Turkey, participated in the study. The study used the brief multi-element design and alternating treatment design, two single-subject experimental designs. The 22 informative texts used by the study were taken from fourth-grade textbooks and journals. The texts comprised Science topics. The study’s dependent variable was the number of the students’ correct answers to the questions about the texts. The study’s independent variables were the reading comprehension strategies. Prediction before reading, note-taking during reading, summarization after reading and the combined technique using all these strategies were used. The students’ reading comprehension performance was evaluated using their answers to the reading comprehension questions. The study data were collected in two stages. First, the two most effective treatments in students’ reading comprehension were determined using BEA. Then, the BEA results were verified using EA. Prediction before reading, note-taking during reading, summarization after reading and the combined technique were subjected to BEA. The study results were interpreted through the visual analysis of graphs. The levels of the data were compared in the BEA sessions to determine the effectiveness of the strategies. The BEA results determined that the during-reading and combined reading comprehension strategies were the most effective for all the participants. During the EA, the levels and slopes of the data for the two reading comprehension strategies were examined, and the combined technique was found to be most effective for all the participants. The social validity findings for the parents and teachers indicated that they both had positive views of the reading comprehension strategies. The teachers also had positive views about implementing BEA in the future.