Mihnet Dönemi Sûfîliğinde Savunma Amaçlı Akaid Yazıcılığı: XVII. Yüzyıl Osmanlı'sında İki Sûfî İki Eser

Osmanlı'nın XVII. yüzyılı sûfîler açısından sıkıntılı dönemlerden biridir. Kadızâdeliler-Sivâsîler mücadelesi şeklinde adlandırılan olayların yaşandığı bu dönemde, sûfîlerin çeşitli ithamlarla karşılaştığı görülmektedir. Dönem sûfîleri tarafından kendilerini savunmak amacıyla çeşitli risâleler kaleme alınmıştır. Bunlar içerisinde iki farklı akaid metninin telif edildiği görülmektedir. Bu metinler, Abdülmecîd Sivâsî'nin Dürer-i Akaid'i ile Karabaş Velî'nin Nesefî Akaidi'ne yaptığı şerhtir. Makalede, inanç esasları üzerine yazılmış olan bu iki eserin, yazılış gâyeleri, kaynakları, muhtevâları ve özellikle dönem şartlarının bu eserlerin telifleri üzerindeki etkilerine değinilmeye çalışılmıştır.

The seventeenth century of the Ottoman State is one of the troublesome periods for the Sufis. It is seen that many accusations were directed to the Sufis in this period when the incidents called fights between Qadizadeli and Sivasi families took place. Various treatises were written by the Sufis of the time in order to defend themselves against such accusations. Among them are seen two distinguishing texts on Islamic creed. These texts are Abdülmecid Sivasi's Durar al-Aqaid and Karabaş Veli's commentary on Nasafi's Aqaid. In this article, we will deal with the reasons for writing these two books, their sources, their contents, and especially the effects of the conditions of the period on writing the books.