Güvenlik görevlilerinin iş stresi ve kurumsal serbest zaman desteği algıları üzerine bir araştırma

Bu tezin amacı, Konya ilinde görev yapan güvenlik görevlilerinin algıladıkları kurumsal serbest zaman desteği ile iş stresi düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca, algılanan kurumsal serbest zaman desteği ile iş stresi düzeyi değişkenlerinin cinsiyet, yaş, gelir durumu, mesleki tecrübe, vardiya türü, haftalık çalışma süresi, kurumsal etkinliklere katılım durumu ve günlük iş stresi süresi gibi demografik faktörlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Nicel desene dayalı ilişkisel tarama modeli kullanılan çalışmada, 306 güvenlik görevlisinden kolayda örnekleme yöntemiyle veri toplanmıştır. Veriler, “Algılanan Kurumsal Serbest Zaman Desteği Ölçeği” ve “Genel İş Stresi Ölçeği”nden elde edilmiş; SPSS 22.0 paket programında bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA, Tukey HSD ve Pearson korelasyon analizleri uygulanmıştır. Analizler, kurumsal serbest zaman desteği ile iş stresi arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermiştir (r değerleri –.20 ile –.34 aralığında, p < .001). Gelir düzeyi arttıkça serbest zaman desteği algısı yükselmekte, iş stresi düşmektedir. Haftalık çalışma süresinin 150 saatin altında olduğu, kurum etkinliklerine katılan veya iş stresi süresi kısa olan personelde destek algısının daha yüksek; stres düzeyinin ise daha düşük olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet ve vardiya türü grupları arasında anlamlı bir fark saptanmamış; mesleki tecrübe faktörü için yalnızca “Zorunlu Destekleyici Destek Algısı” alt boyutunda farklılık tespit edilmiştir. Yaş değişkeni, “Toplam Destek Algısı” ile bazı alt boyutlarda zayıf fakat anlamlı negatif ilişki sergilerken iş stresiyle anlamlı bir ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, güvenlik görevlilerinin iş stresini azaltmada kurumların sunduğu serbest zaman destekleri önemli yere sahiptir. Bulgular, özellikle düşük gelirli, uzun süre çalışan ve kurumsal etkinliklere katılımı sınırlı personelin risk grubunda olduğunu ortaya koymaktadır. Kurumların esnek çalışma düzenleri, planlı serbest zaman programları ve etkinlik katılımını teşvik eden uygulamalar geliştirmesi; çalışan refahını artırarak hizmet kalitesine olumlu katkı sağlayacaktır.

The aim of this thesis is to examine the relationship between Perceptions of Organizational Leisure Support and job stress levels among security personnel working in Konya, Türkiye. In addition, it investigates whether the variables of perceived organizational leisure support and job stress levels differ according to demographic factors such as gender, age, income level, professional experience, type of shift, weekly working hours, participation in organizational activities, and daily job stress duration. The study is based on a quantitative correlational survey model, and data were collected from 306 security officers using the convenience sampling method. The data were obtained through the Perceived Organizational Leisure Support Scale and the General Job Stress Scale. Analyses were conducted using the SPSS 22.0 statistical software package, applying independent samples t-test, one-way ANOVA, Tukey HSD, and Pearson correlation analysis. The results revealed a significant negative relationship between Perceptions of Organizational Leisure Support and job stress (r values ranged between –.20 and –.34, p < .001). As income levels increased, perceptions of leisure support rose, while job stress decreased. Personnel working less than 150 hours per week, those who participated in organizational activities, or those with shorter daily stress durations exhibited higher levels of perceived support and lower stress levels. No significant differences were found between gender and type of shift groups. A difference was observed only in the "Mandatory Supportive Support Perception" sub-dimension concerning the professional experience factor. While the age variable showed a weak yet significant negative relationship with the "Total Support Perception" and some of its sub-dimensions, no significant relationship was found with job stress. In conclusion, organizational leisure supports provided by institutions play a significant role in reducing job stress among security personnel. The findings indicate that individuals with low income, long working hours, and limited participation in organizational activities constitute a high-risk group. Institutions are recommended to develop flexible work arrangements, structured leisure time programs, and practices that encourage participation in recreational activities to enhance employee well-being and positively contribute to service quality.