Risk yönetimi ve finansal performans ilişkisi: Türkiye'de faaliyet gösteren katılım bankalarında bir araştırma

Finans sektörü ülkelerin ekonomik gelişimleri için büyük öneme sahiptir. Türkiye’de mevduat, kalkınma ve yatırım bankalarından oluşan bankacılık sektörüne, son yıllarda önemli bir büyüme yakalayan katılım bankaları eklenmiştir. Faizsiz bankacılık çerçevesinde faaliyet gösteren katılım bankaları, sektöre alternatif finansal ürünler ve hizmetler sunmaktadır. Her finans kuruluşunda olduğu gibi katılım bankaları da çeşitli riskler ile karşı karşıyadır. Bu risklerin yönetilmesi, bankanın faaliyetlerinin sürdürülebilir olması için hayati önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de faaliyet gösteren katılım bankalarında risk yönetiminin finansal performans üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, öncelikle risk ve risk yönetimi kavramları incelenmiştir. Risk çeşitleri, çeşitli risk yönetim enstrümanları ve risk yönetimine ilişkin çeşitli bakış açıları değerlendirilmiştir. İkinci bölümde, katılım bankacılığı temel ilkelerine değinilmiş, faaliyet yapısı ve sektöre sunduğu alternatif finansal ürünler hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca, katılım bankaları ile konvansiyonel bankaların farkları incelenmiştir. Üçüncü bölümde risk yönetimi ve finansal performans arasındaki ilişki Panel Veri Analizi yöntemi ile incelenmiştir. Hedef kitle, Türkiye’de faaliyet gösteren beş katılım bankasıdır. Çalışmada kullanılan veriler, bahse konu bankaların yıllık raporlarından elde edilmiştir. Veriler çeyreklik olup, Mart 2016-Aralık 2020 dönemlerini kapsamaktadır. Risk yönetiminin en temel amacı, bankaların finansal performansını artırmaktır. Bu çalışmada, Sermaye Yeterlilik Oranı, Likidite Riski ve Kredi Riskinin, Aktif Karlılık ve Özsermaye Karlılığına etkisi araştırılmıştır. Sonuç olarak, risk yönetimi ve finansal performans arasında güçlü bir pozitifi ilişki tespit edilmiştir.

The finance sector is vital for the economic development of countries. Participation banks, which have achieved a significant growth in recent years, have been added to the banking sector in Turkey consisting deposit, development and investment banks. Participation banks operating on interest-free banking, offer alternative financial products and services to the sector. As in every financial institution, participation banks are also faced with various risks. Managing these risks is vital for the sustainability of the bank's operations The aim of this study is to evaluate the effect of risk management on the financial performance of participation banks operating in Turkey. The study consist of three parts. In the first part of the study, firstly the concepts of risk and risk management are examined. Types of risk, various risk management instruments, and various perspectives on risk management have been evaluated. In the second part, the core principles of participation banking are mentioned and information is given about its activities and alternative financial products offered to the sector. Also, the differences between participation banks and conventional banks were examined. In the third part, the relationship between risk management and financial performance is examined by Panel Data Analysis method. Target audience is five participation banks operating in Turkey. The data used in the study were obtained from the annual reports of the aforementioned banks. The data used in the study is quarterly and covers the period between March 2016 and December 2020. The main purpose of the risk management is to increase the financial performance of banks. The effects of Capital Adequacy Ratio, Liquidity Risk and Credit Risk on Return on Assets and Return on Equity have been investigated. In conclusion, in the light of these ratios, a strong positive relationship was found between risk management and financial performance.