Türk müziği çalgılarından ud'un, canlı performanslardaki mikrofon plasmanı, ekolayzır ve monitör uygulamaları

Bu çalışmada, Türk müziği çalgılarından Ud’un, canlı performanslardaki mikrofon plasmanı, ekolayzır ve monitör uygulamalarına yönelik; icra, estetik ve sanatsal açıdan en uygun formu belirlemek, eğitim-öğretim materyal eksikliğini gidermek ve Türk müziği canlı performansları ile müzik teknolojileri arasındaki etkileşimi güçlendirerek bu alanda standartlar oluşturmak amaçlanmış böylece, Türk müziği sahne performanslarının daha zengin ve teknolojik açıdan daha güçlü hale getirilmesi, stüdyo ile canlı performans ses üretimi arasındaki kaynak boşluğunun doldurulması ve canlı performans alanına katkı sağlanması hedeflenmiştir. Araştırma, bireysel olarak yaşanan ve yaşanmaya devam eden deneyimlerden yararlanmanın yanı sıra, aynı ortak deneyimi tecrübe eden uzmanların yorum ve önerilerini dikkate alarak bir sonuca ulaşmayı amaçladığı için, nitel araştırma yöntemlerinden faydalanılarak yapılandırmacı dünya görüşü çerçevesinde fenomenolojik araştırma deseniyle tasarlanmıştır. Araştırma kapsamında, Necmettin Erbakan Üniversitesi Türk Müziği Devlet Konservatuarı’nın konserlerini icra ettiği sahnede, estetik ve sanatsal kaygılar ön planda tutularak üç farklı mikrofon plasman tekniği ve ekolayzır uygulamaları kullanılarak ses örnekleri kaydedilmiştir. Bu ses örnekleri, canlı performans alanında uzman TRT profesyonellerine dinletilmiş ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yorum ve öneriler toplanmıştır. Bulgular, yorumlar ve öneriler doğrultusunda, Türk müziği canlı performanslarında Ud için dinamik elektrik yapıya sahip cardioid polar paternli bir mikrofonun yakın plasman tekniğiyle kullanıldığında ve tonlamada ise ekolayzır ile çalgının yoğun rezonans yapan frekanslarını zayıflatılıp, kaybolan tınılarına kazanç verildiğinde, ayrıca feedback oluşturan frekansların bastırılarak monitör edildiğinde canlı performans profesyonelleri ve icracılar tarafından kabul gördüğü sonucuna varılmıştır.

This study aims to determine the most appropriate form of Microphone placement, equalizer and monitor applications of Oud, one of the instruments of turkish music, in live performances from the perspectives of performance, aesthetics, and artistic expression. Additionally, it seeks to address the lack of educational materials and to establish standards in this field by strengthening the interaction between Turkish music live performances and music technologies. In this way, it is intended to enrich Turkish music stage performances, enhance their technological capabilities, bridge the gap between studio and live performance sound production, and contribute to the field of live performance. The research is designed using a phenomenological research pattern within the framework of a constructivist worldview by employing qualitative research methods, as it aims to reach a conclusion by utilizing individually experienced and ongoing experiences, as well as considering the interpretations and recommendations of experts who have undergone the same shared experience. As part of the research, sound samples were recorded on the stage where Necmettin Erbakan University Turkish Music State Conservatory performs its concerts, with aesthetic and artistic concerns being prioritized. Three different microphone placement techniques and equalizer applications were utilized during the recordings. These sound samples were then presented to TRT professionals specializing in live performance, and feedback and recommendations were collected through a semi-structured interview form. In line with the findings, interpretations, and recommendations, it has been concluded that in Turkish music live performances, the use of a cardioid polar pattern microphone with a dynamic electrical structure for the Oud, when applied with the close placement technique, along with equalization to attenuate the instrument’s highly resonant frequencies while enhancing the lost tonal characteristics, and the suppression of feedback-inducing frequencies during monitoring, is acknowledged and accepted by live performance professionals and performers.