Türkiye'de yazılım sektörünün inovasyon algısı ve patentlemenin yazılım sektörü için önemi

İlk kez 1930'lu yıllarda ünlü iktisatçı Joseph Schumpeter tarafından özellikle girişimcilik ve üretim üzerinde sahip olduğu önemine vurgu yapılan yenilik ve yaratıcılık kavramları, günümüz rekabet dünyasının anahtar terimlerinden biri haline gelmiştir. Schumpeter tarafından yenilik, yeni bir ürün ortaya çıkarma, mevcut ürün üzerinde niteliksel bir değişiklik yapma veya bir sanayi dalında yeni bir süreç geliştirme olarak tanımlanmaktadır. Bu faaliyetlerin yansıra yeni pazarlara açılmanın da yenilik ve yaratıcılıkla mümkün olabileceğine vurgu yapılmıştır. Yenilik yapamayan veya yenilikçi olamayan girişimcilerin ve firmaların rekabet gücünün azaldığını savunan Schumpeter'in bu görüşü, günümüzde de kabul görmektedir. Yenilik, rekabetin öneminin daha net algılandığı ve bilginin daha hızlı yayıldığı günümüzde gerek firmalar gerekse ülkelerin ayakta kalmalarının ön koşulu olarak kabul edilmektedir. Zamanla yenilikler kadar geliştirilen ürünlerin korunması da en az yenilik kadar önem kazanmıştır. Yazılım sektörü hızlı ilerleyen ve her geçen gün daha fazla gelişme gösteren, inovasyon potansiyeli oldukça yüksek bir sektördür. Yeniliklere açık olan bu sektördeki oyuncuların inovasyon algıları önemlidir. Bilişim sektörünün büyük bir bölümünü oluşturan yazılım sektörü çağımızın ekonomik fırsatlarından biridir. Sektörde üretilen ürünlerin patent korumasının sağlanması sektördeki yeniliklerin de önünü açmakta, Ar-Ge ve inovasyon çalışmalarına hız katmaktadır. Yazılımların patentlenme durumlarıyla ilgili uzun yıllardır süregelen bir tartışma vardır. Yazılımlar patentlenmeli mi yoksa patentlenmemeli mi? Türkiye'de yazılım ürünlerinin patentlenebildiği durumlar söz konusudur. Yazılım teknik bir konu ihtiva ediyorsa ya da teknik bir probleme çözüm sunuyorsa patent korumasına alınabilmektedir. Fakat bu alanda gerek patent sisteminden kaynaklı gerekse hangi yazılımların patent korumasına alınabileceğinin karmaşıklığından kaynaklı sorunlar yaşanmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'deki yazılım sektörünü yakından tanıyabilmek için sektörde faaliyet gösteren firmalara yönelik bir anket uygulanmış, firmaların inovasyon algıları ve şirket performanslarına yönelik bulgular analiz edilmiştir. Ayrıca bazı firma yöneticileri ile birebir mülakat görüşmeleri gerçekleştirilmiş ve yazılım sektöründeki patent sorunlarına ilişkin sorular firma yöneticilerine yöneltilmiştir.

The concepts of innovation and creativity, both of witch were originally emphasized by the famous economist Joseph Schumpeter in 1930s, especially on entrepreneurship and production, have become the key terms of today's World competition of innovation is defined by Schumpeter as creating a new product, making a qualitative change on an existing product, or developing a new process in an industry. In addition to these activities, it is emphasized that opening to new markets can be achieved through innovation and creativity. Schumpeter's thesis, who argues that the entrepreneurs and firms that cannot make innovation or cannot be innovative will lose their competitiveness, is still valid today. Innovation is considered as a precondition for the survival of both the firms and the countries in which the importance of competition is perceived more clearly and information is spread more rapidly. Over time, the protection of products developed as innovations has gained importance as much as innovation. The software is a fast-growing sector with a high level of innovation potential. The innovation perception of the players in this sector, which is open to innovations, is important. The software business, which constitutes a large part of the information industry, is one of the economic opportunities of our era. Providing patent protection of the products produced in the sector paves the way for innovations in the sector and adds speed to R & D and innovation studies. There is a long-standing debate about the patenting status of the software. Should the software be patented or not? There are certain cases in Turkey where the software products are patented. In this regasrd, if the software contains a technical feature or offers solution to a technical problem, it may be patent protected. However, there are problems in this area due to the complexity of the patent system and different views as to which software can be taken into patent protection. In this study, a questionnaire was applied in Turkey closely the software industry for companies operating in the sector to recognize, analyzed findings for innovation and the company's perception of the performance of the company. In addition, one-to-one interview interviews were held with some company managers and questions regarding the patent problems in the software industry were directed to the company managers.