Örgütsel değerlerin okul etkililiğine etkisinin bazı değişkenler açısından incelenmesi

Bu araştırmada, okul etkililiği ile okulun örgütsel değerleri arasındaki ilişki, örgütsel değerlerin okul etkililiği üzerinde yordayıcı bir etkisinin olup olmadığı ile cinsiyet, brans, okul türü, eğitim durumu, medeni durum, okuldaki çalışma süresi ve öğretmen sayısı değişkenleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada örneklem, araştırma evreninden tesadüfi küme örneklem yöntemiyle seçilmiştir. Araştırmanın evreni; 2016-2017 eğitim öğretim yılında, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Konya ili merkez ilçelerindeki okullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırma modeli nicel verilere dayalı ilişkisel tarama modelinde bir araştırmadır. Araştırmanın örnekleminde 502 öğretmen yer almıştır. Araştırmada Yılmaz tarafında 2007 yılında geliştirilen "Örgütsel Değerler" ölçeği ve Wayne K. Hoy ve arkadaşları tarafından 1991 yılında geliştirilen ve 2015 yılında Yıldırım'ın Türkçeleştirip güncelleştirdiği "Okul Etkililiği" ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS programı ile analiz edilmiştir. Veri analizinde frekans, yüzde ortalama, t- testi, tek yönlü varyans analizi, korelasyon ve basit doğrusal regrasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda örgütsel değerlerin okul etkililiğini yaklaşık %58 oranında anlamlı olarak açıkladığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarından hareketle, etkili okul kurumlarının sahip olduğu değerler bilinmeli, uygulamalar sırasında bunlara dikkat edilmelidir. Okulların etkililiklerinin artırılması için değerler de işin içinde olacak şekilde okullardan başlayarak eğitim sisteminin bütününde eğitim politikaları oluşturulmalıdır. Okulların etkili olmasını sağlayan unsurlardan biri olan öğretmenlerin bireysel özellikleri ve sahip oldukları değerler okul müdürleri tarafından dikkate alınmalıdır. Geleceğimizi teslim edeceğimiz öğretmenlerimiz yetiştirilirken değerlerin nekadar önemli olduğu belirtilmiştir. Öğretmen yetiştirilmesinde, karar vericilerin bu değerleri göz önünde bulundurmalarına yönelik öneri getirilmiştir.

In this study, it is aimed to investigate the relation between the school effectiveness and organizational values, and whether organizational values have a predictive effect on school effectiveness according to gender, field, type of school, educational status, marital status, duration of study and number of teachers. In the study, the sample was selected from the research population by random sampling method. The population of the research consists of teachers working in schools in central districts of Konya, which is affiliated to the Ministry of National Education in the academic year of 2016-2017. The model of the research is the relational screening model based on quantitative data. The sample of the study consisted of 502 teachers. The Organizational Values scale developed by Yılmaz in 2007 and the School Effectiveness scale developed by Wayne K. Hoy et al. in 1991 and translated into Turkish and updated by Yildirim in 2015 were used in the study. The data obtained from the research were analyzed with SPSS program on computer. Frequency, percentage average, t-test, one-way analysis of variance, correlation and simple linear regression analysis were used in the data analysis. As a result of the study, it was determined that organizational values explained school effectiveness significantly by approximately 58%. Based on the results of the research, the values of the effective school institutions should be recognized and attention should be paid to them during the practices. In order to increase the effectiveness of schools, education policies should be established throughout the education system starting from the schools with the values included in the work. The individual characteristics and values of the teachers, which is one of the factors that make the schools effective, should be taken into consideration by the principals. It is stated that values are important when educating our future teachers. In the training of teachers, a proposal was made for decision makers to take these values into consideration.