Mushaf imlâsı açısından Kral Fuâd Nüshası ve Hattat Fahrettin Bilgiç Mushafının mukayesesi

Hz. Osman devrinde istinsahı yapılmış olan İmam Mushaf ve Mesâhif-i'l-Emsâr'ın imlâsı nevi şahsına münhasır hususiyetleri barındırmaktadır. Daha sonraki devir ve asırlarda Resm-i Osmânî denilen Hz Osman Mushaf'larının imlâsına uymaya gayret gösterilmiş, uygulamada tam teşekküllü olmasa da bu bir ilke olarak kabul görmüştür. Mesâhif-i Osmâniyye'nin imlâ yapısını tahrîr etme ve nakletme noktasında vârid olan bilgiler hicrî ikinci asırdan itibaren telif edilmiştir. Bu minvalde hatırı sayılır bir müktesebât oluşmuş, Mesâhif-i Osmâniyye'nin imlâsını esas alan ikinci nesil Mushaf'lar ve birçok Mushaf nüshası olmak üzere Kelâm-ı Kadîm'in kitap halini vucûda getirmiştir. Mushaf imlâsı açısından tahrîr edilen bilgiler, sonradan istinsah edilen Mushaf'ların imlâsında mutâbakat olduğunu söylemek kâmil manada mümkün gözükmemektedir. Dolayısıyla Mushaf imlâsının geleneğindeki bilgilerin muhalifine yönelik Mushaf nüshaları olduğu kadar, Resm-i Osmânî denilen Hz. Osman Mushaf'larının imlâsını barındırdığını iddia ettiği Mushaf'ların da varlığı söz konusudur. Bu bağlamda son yüz yıl içerisinde Resm-i Osmânî imlâyla ve Halifelik makamının ilgası sonucu Mushaf basma konusunda Mısır Kral'ının da istinsah ettirdiği Kral Fuâd Nüshası ismiyle anılan 1342/1923 yılında istinsah edilen Haddâd Mushaf'ı/Mısır Mushaf'ı İslâm âleminin referans aldığı Mushaf olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir diğer Mushaf ise ülkemizde 1985 yılında Hattat Fahrettin Bilgiç tarafından yazılıp Türkiye Diyanet Vakfı tarafından basımı yapılan Resm-i Osmanî uyumlu Mushaf'tır. Zikredilen bu iki Mushaf'ın mukayesesi karşılaştırmalı olarak tetkik edilecektir. Mushaf imlâsı ana kaynakları olarak addedilen Ebû Amr ed-Dânî (v. 444/1053)'nin el-Mukni' fî Resmi Mesâhif-i'l-Emsâr adlı eseri ve Süleyman b. Necâh (v. 496/1103)'a ait Muhtasaru't-Tebyîn li Hicâi't-Tenzîl isimli eserindeki bilgiler çerçevesinde mukayese ve inceleme gerçekleştirilecektir.

The orthography of Imam Mushaf and Mesahifi'l-Emsâr, which were copied during the reign of Hazrat Osman, has unique characteristics. In later periods and centuries, efforts were made to comply with the spelling of the Prophet Osman Mushafs, called Resm-i Osmani, and although it was not fully-fledged in practice, this was accepted as a principle. The information available on the point of composing and conveying the spelling structure of Mesâhif-i Osmaniyye has been compiled since the second century of the Hijri. In this regard, a considerable acquis was formed, and the book form of Kalam-ı Kadîm was brought into being, including the second generation Mushafs based on the spelling of Mesâhif-i Osmaniyye and many copies of Mushafs. It does not seem completely possible to say that there is a consensus between the information compiled in terms of the orthography of the Mushaf and the spelling of the Mushafs copied later. Therefore, there are copies of the Mushaf that contradict the information in the tradition of Mushaf spelling, as well as the existence of Mushafs that claim to contain the spelling of the Mushafs of Prophet Osman, called Resm-i Osmani. In this context, the Haddâd Mushaf/Egyptian Mushaf, which was copied in 1342/1923, also known as the King Fuâd Copy, which was copied by the King of Egypt in printing the Mushaf as a result of the Official Ottoman spelling and the abolition of the Caliphate in the last hundred years, is the Mushaf that the Islamic world takes as a reference. Another Mushaf is the Official Ottoman-compliant Mushaf, written by Calligrapher Fahrettin Bilgiç in our country in 1985 and published by the Presidency of Religious Affairs. The comparison of these two mentioned Mushafs will be examined comparatively. Comparison and analysis will be carried out within the framework of the information in Ebû Amr ed-Dâni (d. 444/1053)'s work called el-Mukni' fî Resim Mesâhif-i'l-Emsâr and Süleyman bin Necâh (d. 496/1103)'s work called Muhtasaru't-Tebyîn li Hicâi't-Tenzîl, which are considered to be the main sources of Mushaf orthography.