Molla Muhammed Emin Efendi ve 'Umdetü'l-Hullân fî Îzâhi Zübdeti'l-'İrfân adlı eserin kıraat ilmindeki yeri

"Molla Muhammed Emin Efendi ve 'Umdetü'l-Hullân fî Îzâhi Zübdeti'l-'İrfân adlı eserin kıraat ilmindeki yeri" adlı bu çalışmada özellikle kıraat ilmi alanında yetkin olması nedeniyle Molla lakabıyla anılan Molla Muhammed Emin Efendi ve Seyyid Hâmid b. el-Hâc Abdülfettâh el-Pâlûvî'in Zübdetü'l-'İrfân fî vücûhi'l-Kur'ân adlı eserinde anlaşılması güç olan yerleri birçok ziyadeyle açıp izah ettiği 'Umdetü'l-Hullân fî Îzâhi Zübdeti'l-'İrfân adlı eserinin kıraat ilmindeki yeri incelenmiştir. Çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında çalışmanın konusu, amacı, problemi, yöntemi ve kaynakları hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Molla Muhammed Emin Efendi'nin hayatı ele alınmıştır. İkinci bölümde 'Umdetü'l-Hullân fî Îzâhi Zübdeti'l-'İrfân tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde ise 'Umdetü'l-Hullân fî Îzâhi Zübdeti'l-'İrfân'ın kıraat ilmi açısından tahlili yapılmıştır. Çalışmada sonuç olarak bir Osmanlı kıraat âlimi Molla Muhammed Emîn Efendi'nin hayatına, eserlerine ve kıraat ilmine dair çok önemli bilgilere ulaşılmıştır. Bir şerh olarak yazılan 'Umdetü'l-Hullân'a bakılmadan Zübdetü'l-'İrfân'ın tam manasıyla anlaşılamayacağı ve anlatılan meselelere dair önemli verilere de ulaşılamayacağı sonucuna varılmıştır.

In this study titled "Mullah Muhammad Amīn Effendi and the place of his book Umdah al-Hullan fī 'Izāh Zubdah al-Irfan in the science of qiraat" the place of Mullah Muhammad Amin Effendi, who is known as Mullah because of his competence in the science of Qiraat, and his book 'Umdah al-Ḫullān fī 'Izāh Zubdah al-'Irfān, in which he explained and clarified many parts of al-Pāluwī's Zubdah al-'Irfān fī wujūhi al-Qur'ān that were difficult to understand, in the science of Qiraat is examined. The study consists of an introduction and three chapters. In the introduction, information about the subject, purpose, problem, method and sources of the study is given. The first chapter deals with the life of Mullah Muhammad Amīn Effendi. The second chapter introduces 'Umdah al-Hullān fī Izāh Zubdah al-'Irfān. In the third chapter, 'Umdah al-Hullān fī Izāh Zubdah al-'Irfān is analyzed in terms of the science of qiraat. As a result, very important information about an Ottoman Qiraat scholar Muhammad Amīn Effendi's life, works and the science of Qiraat has been obtained. It has been concluded that Zubdah al-'Irfān cannot be fully understood without looking at 'Umdah al-Hullān, which was written as a commentary, and that important data on the issues described cannot be reached.