Farklı ağız içi tarayıcılardan alınan ölçülerde preparasyon tasarımının ölçü doğruluğuna etkisi

Amaç: Bu in vitro çalışmada, farklı marjinal dişeti seviyeleri (supragingival ve subgingival) ile bitim hattı tasarımlarının (shoulder, chamfer ve rounded shoulder) çeşitli ağız içi tarayıcıların (intraoral scanner, IOS) dijital ölçüm doğruluğu üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Altı standart tam kron preparasyon modeli, Rhinoceros 8 yazılımında 2 mm oklüzal indirgeme, toplam 10° taper (her duvar için 5°) ve 1 mm marjin genişliği olacak şekilde tasarlanmıştır. İki farklı marjin seviyesi (1 mm supragingival, 1 mm subgingival) ve üç farklı bitim hattı tipi (shoulder, chamfer, rounded shoulder) kombinasyonu ile altı model elde edilmiştir. Modeller, LCD tabanlı reçine yazıcı (Pionext DJ89 Plus, Çin) kullanılarak 10 µm katman kalınlığında üretilmiş ve tarama öncesi 24 saat boyunca sabit sıcaklıkta stabilize edilmiştir. Her model dört farklı IOS sistemiyle (Trios 3, Trios 5, Primescan, Medit i700) on iki kez taranarak toplam 288 veri seti elde edilmiştir. Referans taramalar masaüstü tarayıcı (3Shape D2000, Danimarka) ile yapılmış, elde edilen veriler Geomagic Control X yazılımında best-fit alignment yöntemiyle hizalanmıştır. Marjinal bölge ve preparasyon yüzeyleri ayrı ayrı analiz edilmiş, sapmalar RMS (Root Mean Square) değeri ile nicel olarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler Jamovi 2.6.26 yazılımında Robust ANOVA ve Bonferroni düzeltmeli post-hoc testleriyle yapılmış, anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Tarayıcı tipi, bitim hattı tasarımı ve marjin seviyesi tarama doğruluğunu anlamlı şekilde etkilemiştir (p < 0,001). En düşük RMS değerleri Primescan (14,9 ± 0,49 µm) ve Medit i700 (15,2 ± 0,85 µm) ile elde edilirken, Trios 3 (20,0 ± 0,61 µm) ve Trios 5 (19,0 ± 0,59 µm) daha yüksek sapma göstermiştir. Rounded shoulder tasarımları hem preparasyon yüzeyi (12,7 ± 0,50 µm) hem de marjin bölgesinde (14,0 ± 0,66 µm) en yüksek doğruluğu sunmuştur. Subgingival gruplarda RMS değerleri supragingival gruplara kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p < 0,001). Üçlü etkileşim analizi (tarayıcı tipi × marjin seviyesi × bitim hattı) anlamlı farklılık göstermiştir (p < 0,05); özellikle subgingival shoulder kombinasyonları, tüm sistemlerde en yüksek sapmaları oluşturmuştur (örneğin Medit i700: 31,03 ± 3,51 µm). Sonuç: Dijital ölçüm doğruluğu; kullanılan tarayıcı teknolojisi, bitim hattı geometrisi ve marjin seviyesinden önemli ölçüde etkilenmektedir. Rounded shoulder ve supragingival preparasyonlar, özellikle optik erişimin kısıtlandığı subgingival bölgelerde, chamfer ve shoulder tasarımlarına kıyasla daha yüksek doğruluk göstermiştir. Primescan (hibrit sistem) ve Medit i700 (yapılandırılmış ışık) tarayıcılar en doğru sonuçları vermiştir. Marjinal analizde RMS değerlerinin genel yüzey analizine göre daha yüksek olması, segmentasyon temelli bölgesel analizlerin lokal sapmaları tespit etmede daha güvenilir ve detaylı sonuçlar sunduğunu göstermiştir. Klinik Önemi: Subgingival shoulder preparasyonlar, dijital ölçüm doğruluğu açısından en fazla hata eğilimi gösteren kombinasyondur. Bu nedenle supragingival seviyede rounded shoulder veya chamfer tasarımlarının tercih edilmesi, marjinal doğruluğu artırarak CAD/CAM restorasyonlarının uzun dönem başarısını desteklemektedir.

Purpose: This in vitro study aimed to evaluate the effects of marginal gingiva level (supragingival and subgingival) and finish line design (shoulder, chamfer, and rounded shoulder) on the digital impression accuracy of different intraoral scanners (IOS). Materials and Methods: Six standardized full crown preparation models were designed in Rhinoceros 8 with 2 mm occlusal reduction, 10° total taper (5° per wall), and a 1 mm margin width. Two gingival margin levels (1 mm supragingival and 1 mm subgingival) and three finish line designs (shoulder, chamfer, rounded shoulder) were combined to create six test models. Models were fabricated using an LCD-based resin 3D printer (Pionext DJ89 Plus, China) with a 10 µm layer thickness and stabilized for 24 h before scanning. Each model was scanned twelve times with four IOS systems (Trios 3, Trios 5, Primescan, and Medit i700), yielding 288 datasets. Reference scans were obtained using a desktop scanner (3Shape D2000, Denmark). The datasets were aligned using the best-fit method in Geomagic Control X (3D Systems, USA). Marginal and preparation surface deviations were quantified by the Root Mean Square (RMS) method. Data were statistically analyzed in Jamovi 2.6.26 using robust ANOVA and Bonferroni-adjusted post-hoc tests (p < 0.05). Results: Scanner type, finish line design, and gingival margin level significantly affected scan accuracy (p < 0.001). Primescan (14.9 ± 0.49 µm) and Medit i700 (15.2 ± 0.85 µm) yielded the lowest RMS values, whereas Trios 3 (20.0 ± 0.61 µm) and Trios 5 (19.0 ± 0.59 µm) showed higher deviations. Rounded shoulder designs demonstrated the highest accuracy for both preparation (12.7 ± 0.50 µm) and margin regions (14.0 ± 0.66 µm), followed by chamfer and shoulder types. Subgingival preparations (20.2 ± 0.58 µm) exhibited significantly higher RMS values than supragingival ones (14.4 ± 0.33 µm). A significant three-way interaction was found among scanner, finish line design, and gingival level (p < 0.05), with subgingival shoulder combinations showing the highest deviations—especially for Medit i700 (31.03 ± 3.51 µm) and Trios 3 (26.83 ± 0.59 µm). Conclusions: Digital impression accuracy is significantly influenced by scanner technology, finish line geometry, and marginal level. Rounded shoulder and supragingival preparations demonstrated superior trueness compared to chamfer and shoulder forms, particularly in subgingival regions where optical access is limited. Hybrid (Primescan) and structured-light (Medit i700) scanners achieved the most accurate results. In the marginal analysis, RMS values were higher compared to the overall surface evaluation, indicating that segmentation-based regional analysis provides more reliable and detailed results for identifying localized deviations. Clinical Significance: Subgingival shoulder preparations pose the greatest challenge for digital impression accuracy. Rounded shoulder or chamfer designs at supragingival levels are recommended to enhance marginal precision and ensure long-term clinical success of CAD/CAM restorations.