Konya yemek kültüründe düğün pilavının toplumsal ve kültürel anlamı

Yemek ve kültür ile ilgili düşüncelerin tarih, antropolojik ve etnografya bilimlerinde çalışmalar yapılsa da sosyolojinin ilgisini ve daha sistematik çalışmaları 20. yy.ın ikinci yarısından sonra görmek mümkün olmuştur. Toplumsal değişme bir zaman dilimi içinde ortaya çıkan farklılıkları anlatan bir fenomendir ve toplumlardaki din, ekonomik, eğitim, ritüel gibi birçok olguyu etkilediği gibi yemek kültürünü de etkilemektedir. Bu değişimler toplumdaki yeme-içme davranışından yemeğe ulaşma ve tüketilmesine yemeğin bulunduğu toplumdaki anlamından sembolüne kadar birçok parametre üzerinde etkili olabilmektedir. Bu çalışmada Konya yemek kültüründeki düğün pilavı geleneğinin toplumsal ve kültürel anlamını ve zaman içindeki değişimi sosyolojik bir perspektiften incelenmiştir. Bu doğrultuda nitel yöntemin kullanıldığı bu çalışma kapsamında Konya kent merkezinde 10, Ladik mahallesinde 10, toplamda 20 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Çalışmada oluşturulan yol haritası ve elde edilen bulgular sonucunda törenlerde ve düğünlerde ikram edilen düğün pilavı geleneği sosyolojik açıdan; bir araya gelme, paylaşma, din, muhabbet ve geleneğin devamı gibi anlamlara sahiptir. Yaşanılan dünyada ve toplumdaki birçok değişme unsurları Konya’nın törensel yemeği olan düğün pilavı geleneğini ve bu gelenek etrafında şekillenen birçok faktörü de etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu tez çalışması ile nispeten sayıca az ve kısıtlı alana sahip yemek sosyolojisi literatürüne katkı sağlanması hedeflenmiştir.

Although studies on thoughts related to food and culture are carried out in the fields of history, anthropology, and ethnography, it is possible to see the interest of sociology and more systematic studies after the second half of the 20th century. Social change is a phenomenon that describes the differences that arise over a period of time and affects many phenomena such as religion, economy, education, and rituals in societies, as well as food culture. These changes can impact many parameters from eating and drinking behavior in society to the meaning and symbolism of the food in the community where it is found. In this study, the social and cultural meaning of the wedding rice tradition in Konya food culture and its change over time were examined from a sociological perspective. Accordingly, within the scope of this study, in which the qualitative method is used, semi-structured interviews were conducted with ten participants in Konya city center, ten in the Ladik neighborhood, and twenty in total. As a result of the roadmap created in the study and the findings obtained, the wedding rice tradition served at ceremonies and weddings has sociological meanings such as coming together, sharing, continuity of tradition, conversation, and religion. It has been concluded that many elements of change in the world and society have affected the wedding rice tradition, which is the ceremonial dish of Konya, and many factors shaped around this tradition. This thesis study aims to contribute to the sociology of food literature, which is relatively small in number and has a limited scope.