Ebû İshâk eş-Şîrâzî'nin en-Nüket adlı Eserinde Ebû Hanîfe'ye nikâh ve talâk konularında nisbet edilen görüşlerin tahkik ve değerlendirilmesi

İslam hukuku, bünyesinde barındırdığı özler itibariyle içtihada müsait bir yapı arzetmektedir. Fakihlerin nassları anlama ve kullanmadaki metod farklılıkları ile oluşan farklı içtihadların derlenmesi ile hilafiyyat literatürü meydana gelmiştir. Ebû İshâk eş-Şîrâzi’nin en-Nüket isimli eseri İmam Şâfi‘î ile Ebû Hanîfe arasındaki ictihad farklılıklarını kaleme alan bir eserdir. Tezde, Şîrâzî’nin nikâh ve talak konularında Ebû Hanîfe’ye nisbet ettiği meseleler, Hanefî kaynaklarından kontrol edilmiş, nisbetin doğruluğu tesbit edilmiştir. Tezin giriş bölümünde Şîrâzi’nin hayatı ve eserleri hakkında kısa bilgilere yer verildi. Birinci bölümde, en-Nüket’te nikâh bölümüyle ilgili olarak zikredilen 52 mesele Hanefi kaynaklarındaki yeri açısından incelenmiştir. İkinci bölümünde talak bölümüyle ilgili olarak zikredilen 34 meseleye yer verilmiştir. Toplamda 86 meselenin incelendiği tezin sonuç bölümünde Ebû Hanîfe’ye yapılan nisbetlerin doğruluk derecesi istatiksel veri olarak eklenmiştir. Tezin sonucunda kaynaklarda rastlayamadığımız bir mesele hariç tutulduğunda Şîrâzî’nin Ebû Hanîfe’ye atfettiği görüşlerin tamamında nisbetin isabetli olduğu, Hanefiler için güvenilir bir kaynak olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Islamic law presents a structure suitable for ijtihad in terms of its essences. Compilation of different ijtihads of the jurists formed by differences of methods in understanding and using the Quran and the Sunnah the khilafiyyat literature has emerged. Abu Ishaq al-Shirazi's al-Nukat is a work that collected the differences of ijtihad between Imam Shafi'i and Abu Hanifah. In the thesis, the issues that al-Shirazi referred to Abu Hanifah on marriage and talaq subjects were checked from Hanafi sources and the accuracy of the references was determined. In the introduction part of the thesis, short information about al-Shirazi’s life and works are given. In the first chapter, the 52 issues mentioned in al-Nukat regarding marriage are examined in terms of their place in Hanafi sources. In the second part, 34 issues related to talaq are examined. In the conclusion of the thesis that deals with 86 issues in total, the accuracy level of the proportions made to Abu Hanifah is added as statistical data. As a result of the thesis, except for an issue that we could not locate in the sources, it was concluded that all the views attributed by al-Shirazi to Abu Hanîfe were correct and that it this work is a reliable source for the Hanafi school of law.