İlk Çağ’da Rüya ile Tedavi ve Asklepieion Kültü

İnsan, tarihin ilk dönemlerinde ölümün bilinmezliği karşısında kendinden üstün güçlere sığınmıştır. Bu güçleri tanrısal addedip onlardan yardım dilemiştir. Zaman içerisinde doğayı, dünyayı ve kendisini tanıdıkça sığındığı odak noktası kısmen değişmekle beraber çözümü kendinde bulmuştur. Doğayı izleyen insan, hayvanların yaralarını tedavi ediş şeklini gözlemleyerek bitkilerden şifa aramış ve ilaç olarak tatbik etmiştir. İşte bu noktada tıp işlev görmüş; insanoğlunu ölümün karşısında geçici olarak galip kılmıştır. Ancak nihayetinde ölümü yenemeyeceğini bilen insanoğlu bir yanda inandığı doğaüstü güçlerden diğer yanda ise, gelişen tıptan yardım alarak hayatta kalmaya çalışmıştır. Kendisi için başka bir bilinmez olan ölüme benzettiği uykunun gizemli dünyasını da aralamaya çalışmış ve rüyaları kendisinin aynası olarak görmeye başlamıştır. Rüyaları bir kehanet sayarak hastalıklarına şifa bulmaya çalışmıştır. MÖ V. yüzyılda, bu dönemde “Asklepios Kültü” ortaya çıkıp MS II yüzyıla kadar sürerek rüya ile tedavi yapılan “Asklepieion” adlı sağlık merkezlerinin de dayanak noktasını oluşturmuştur. Cilt hastalıkları, ortopedik sorunlar, parazitler kaynaklı bazı ölümcül olmayan rahatsızlıklar gibi hastalıklara sahip hastaların Asklepieionlardan ayrıldıklarında ardında bıraktıkları adak ve yazıtlarda rüya ile tedavi oldukları öne sürülmüştür. Bu tezde Asklepios Kültü ve sağlık tanrısı Asklepios, rüya ile tedavi bağlamında incelenerek yeniden ele alınmıştır.

In the early days of history, humankind took refuge in superior powers against the obscurity of death. Reckoning this supernatural powers as divine, humanbeing sought help from them. In time, as he started to identify his nature, the world and himself, his focus changed partially, but he found the solution in himself. Man who followed nature observed the way animals treated their wounds and sought healing using plants and applied it as medicine. At this point, medicine stepped in; it temporarily made man victorious in the presence of death. On the one hand, having realized they had not overcome death easily, humankind had to believe in this supernatural forces, on the other hand; he tried to survive by getting help from medicine. He tried to explore the mysterious world of sleep, which he likened to death, another unknown to him, and began to see dreams as his own reflection. He tried to find a cure for his illnesses by perceiving dreams as prophecies. In the 5th century BC, the “Asklepios Cult” emerged during this period, continued until the 2nd century AD and formed the foundation of the health centers called “Asklepieion” in which dream healing was performed. According to the offerings and inscriptions patients dedicated when they left the Asclepieion, it has been suggested that patients with skin diseases, orthopedic problems, some non-fatal diseases caused by parasites treated by using dream healing. In this thesis, the Asclepius Cult and the god of health, Asclepius, were examined and re-evaluated in the context of dream treatment.