Necmettin Erbakan Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
DSpace@Erbakan, Necmettin Erbakan Üniversitesi tarafından doğrudan ve dolaylı olarak yayınlanan; kitap, makale, tez, bildiri, rapor, araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar, Üniversitenin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve yayınların etkisini artırmak için telif haklarına uygun olarak Açık Erişime sunar.
Güncel Gönderiler
İngilizce öğretmenlerinin eylemliliğini şekillendirmede sabır ve kolektif yeterliğin rolü
(Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2025) Coşkun, Nurgül; Ekizer, Feyza Nur
Bu çalışma, sabır ve kolektif yeterliğin İngilizce öğretimi bağlamında öğretmen eylemliliği üzerindeki etkisini araştırmaktadır. Sabır gibi kişisel algılanan ve kolektif yeterlik gibi kişiler arası ilişkisel unsurların, öğretmenlerin öğretim ortamlarında amaçlı ve özerk bir şekilde hareket etme kapasiteleri olarak adlandırılan eylemlilik özelliklerine katkıda bulunup bulunmadığının araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada hem istatistiksel hem de bağlamsal içgörüler elde etmek için karma yöntem tasarımı kullanılmıştır. Nicel veriler, likert tipi Öğretmen Sabır Ölçeği ve Kolektif Yeterlik Ölçeği aracılığıyla Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ortaokullarda çalışan İngilizce öğretmenlerinden toplanmıştır. Sonuçlar, güçlü etki büyüklükleriyle birlikte her iki değişkenin de katılımcı öğretmenlerde yüksek seviyelerde bulunduğunu göstermiştir. Çalışmanın nitel aşamasında, ilk gruptan seçilen bir grup katılımcı ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler, sabır ve kolektif yeterliğin öğretim uygulamalarında nasıl ortaya çıktığı ve bu unsurların katılımcı öğretmenlerin eylemlilik özelliklerini öğretim ortamlarında nasıl etkilediği konusunda içgörü sağlamıştır. Tematik analiz sonuçları, sabrın öğretmenlerin zorluklarla başa çıkmasını ve öğretimsel tutarlılığı sürdürmesini sağladığını, kolektif yeterliğin ise işbirliğini, risk almayı ve ortak sorumluluk duygusunu teşvik ettiğini, sonuç olarak bu iki unsurun öğretmenlerin kendilerini daha yetkin hissettirdiğini ortaya koymuştur. Bulgular, öğretmen eylemliliğinin yalnızca bireysel motivasyona bağlı olmadığını, sabır gibi içsel duygusal unsurlar ve kolektif yeterlik gibi dışsal ilişkisel dinamikler tarafından şekillendirildiğini de göstermektedir. Nihai olarak bu çalışma, İngilizce öğretimindeki çıktıları iyileştirmek amacıyla yapılan İngilizce öğretmenlerinin öğretmen eylemliliği hakkındaki araştırmalara katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
Sürdürülebilir kalkınma için eğitime yönelik lise öğrencilerinin görüşleri ve öğrenmeye etkisi: 'Ekosistem Ekolojisi ve Güncel Çevre Sorunları' ünitesi örneği
(Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2025) Korkmaz, Şerife; Kurt, Hakan
Bu çalışmanın amacı biyoloji dersinde sürdürülebilir kalkınma için eğitime yönelik lise öğrencilerinin sahip olduğu görüşleri ortaya çıkarıp, sürdürülebilir kalkınmanın eğitim için öğrenmeye etkisini tespit etmektir. Çalışmada karma yöntem desenlerinden biri olan “Açıklayıcı Sıralı Desen” kullanılmıştır. Araştırma uygulama süreci 10 haftalık bir zaman dilimini kapsamıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Konya ilinin iki ayrı ilçesinde 2023- 2024 eğitim öğretim birinci ve ikinci dönemlerinde, uygulama aşamasında 10. sınıfta iki farklı şubede öğrenim gören kız ve erkeklerden oluşan 55 öğrenci oluştururken; uygulama öncesi pilot araştırmasında her sınıf düzeyinde dört farklı şubede olmak üzere 9.sınıflarda 111, 10.sınıflarda 117 ve 11.sınıflarda 92 kız ve erkeklerden oluşan 320 öğrenci oluşturmuştur. Uygulama çalışmasının ve pilot araştırmanın yapıldığı çalışma grupları özellikle aynı okul türlerinden tercih edilmiştir. Bütün bu araştırma süreci çalışmanın nicel bölümü için geçerli iken; nitel kısımda ise uygulama aşamasındaki çalışma grupları ile araştırma yürütülmüştür. Araştırma grubu belirlenirken amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örnekleme ve yarı deneysel seçkisiz örneklem tercih edilerek ortaöğretim 9., 10. ve 11.sınıfta öğrenim gören öğrenciler bu örneklemi oluşturmuştur. Çalışmada toplamda üç tane veri toplama aracı kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde kullanılanlar akademik başarı testleri olarak hazırlanan ön test, son test ve son bilgi testidir. Ön test çalışmanın sonunda tekrar kullanılmış ve son test olarak isimlendirilmiştir. Çalışmanın nitel boyutunda kullanılan veri toplama aracı ise yapılandırılmış formdur. Deney grubunda MEB+ Sürdürülebilir Kalkınma İçin Eğitim Etkinlikleri, kontrol grubunda ise MEB etkinlikleri dersler boyunca yapılmıştır. Çalışmanın bitiminde son test ve son bilgi testi her iki gruba da uygulanarak nicel kısım tamamlanmış ve yapılandırılmış formun uygulanmasıyla araştırmanın kapsamı sonlandırılmıştır. Araştırmanın nicel kısmı için betimsel ve çıkarımsal analizler yapılırken, nitel bölüm için içerik analizine gidilmiştir. Ekosistem Ekolojisi ve Güncel Çevre Sorunları ünitesine ilişkin akademik başarı testlerinden elde edilen verilerin analizi SPSS 27 programıyla yapılmıştır. İstatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi olarak .05 kabul edilmiştir. Nitel bölümde araştırmacının oluşturduğu kodlar analiz için kullanılmadan önce güvenirliğine bakılarak bu değer (Miles & Huberman, 2019, s. 64) 0,88 bulunmuş ve güvenirliğin sağlandığı tespit edildikten sonra analizler gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizlerin önemli sonuçlarından biri deney grubu ile kontrol grubu öğrencilerinin son bilgi testlerinden almış oldukları sonuçların bağımsız t Testi bulgularıdır. Karşılaştırma sonucunda deney grubu öğrencilerinin son bilgi testi başarıları (X=13,00) iken kontrol grubu öğrencilerinin başarıları (X =10,67) olarak bulunmuştur. İki grup arasında istatistiki olarak anlamlı bir farkın olduğu ortaya konmuştur. (p<0,05) Buradan hareketle deney grubunun istatistiki olarak sürdürülebilir kalkınma için eğitim etkinlikleriyle kayda değer bir başarı oluşturduğu ispatlanmıştır. Nitel analiz sonuçlarında ise her iki grubun her bir soru için ortak ve farklı yanıtlar verdiği fakat deney grubunun daha fazla cevap ifadesi verirken; kontrol grubunun özellikle bazı sorularda açıklama yapma gereği duymadığı tespit edilmiştir. Sürdürülebilir kalkınma için eğitim etkinlikleri deney grubu öğrencilerinin cevaplarını bir anlamda çeşitlendirmiştir.
8. sınıf öğrencilerinin bitkilerde çimlenme ve tozlaşma kavramlarıyla ilgili bilişsel yapılarının belirlenmesi
(Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2025) Sezen, Sıdıka; Kılıç, Selda
Bu çalışmanın amacı, ortaöğretim 8. sınıf öğrencilerinin bitkilerde çimlenme ve tozlaşma kavramlarıyla ilgili bilişsel yapılarını incelemektir. Diğer bir ifadeyle, bu öğrencilerin çimlenme ve tozlaşma kavramlarını zihinlerinde nasıl yapılandırdıkları, sahip oldukları bilgi düzeyi ve varsa bu konudaki kavram yanılgılarını belirlemektir. Çalışmada öğrencilerin çimlenme ve tozlaşma kavramlarına ilişkin bilişsel yapılarını belirlemek amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi yöntemi tercih edilmiştir. Kelime ilişkilendirme testi, çizme yazma tekniği, açık uçlu sorular öğrencinin bilişsel yapısını ve bu yapı içerisindeki kavramlar arasındaki ilişkileri analiz etmek için etkili bir ölçme aracı olarak kabul edilmektedir. Bu bağlamda, çalışmamızda öğrencilerin bitkilerde çimlenme ve tozlaşma konusundaki bilişsel yapılarını tespit etmek amacıyla bağımsız kelime ilişkilendirme testi, çizme yazma tekniği ve açık uçlu sorular kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular, öğrencilerin çimlenme ve tozlaşma süreçlerine ilişkin genel olarak bilimsel temelden uzak bilgi yapılarına sahip olduklarını, kavram yanılgılarının yaygın olduğunu ve özellikle çizim ve yazılı açıklamalarda bilimsel kavramları bütüncül biçimde ifade etmede yetersiz kaldıklarını göstermektedir.
Matematik öğretmenlerinin yeni nesil matematik sorularına yönelik tutumları ile matematik öğretim kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
(Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2025) Yılmaz, Turgay; Erdoğan, Ahmet
Bu çalışmada, matematik öğretmenlerinin matematik öğretmeye yönelik kaygı düzeylerinin ve yeni nesil sorulara yönelik görüşlerinin açığa çıkarılması ve yeni nesil matematik sorularına ilişkin görüşleri ile matematik öğretmeye yönelik kaygılarının bazı değişkenler açısından ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Karma yöntemin benimsendiği bu çalışmanın örneklemini 120 matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri “Matematik öğretmeye yönelik kaygı ölçeği” kullanılarak; nitel verileri ise “Yeni nesil matematik sorularına ilişkin öğretmen görüşleri” formu vasıtasıyla toplanmıştır. Elde edilen nicel ve nitel veriler eğitim düzeyi, mesleki kıdem, cinsiyet, yaş ve medeni durum değişkenlerine göre incelenmiş ve matematik öğretmenlerinin matematik öğretmeye yönelik kaygı düzeyleri ve yeni nesil matematik sorularına ilişkin görüşlerinin bu değişkenler bazında uyumuna bakılmıştır. Araştırma neticesinde; matematik öğretmenlerinin gerek matematik öğretmeye yönelik kaygı düzeylerinin ve gerekse yeni nesil matematik sorularına ilişkin görüşlerinin mesleki kıdem, cinsiyet, yaş ve medeni durum değişkenlerine göre farklılaşmadıkları bulgularına ulaşılmıştır. Ancak, yeni nesil sorular öğretmenler tarafından bazen karmaşık bulunmakta ve motivasyon eksikliği ile uygulama gecikmeleri yaşanmaktadır. Ayrıca, MEB kaynaklarının yetersiz olduğu ifade edilmiştir.
Matematik eğitiminde uygulanan Ters Yüz Öğrenme Modeli'nin öğrencilerin akademik başarıları ve tutumları üzerine etkisi : bir meta-analiz çalışması
(Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2025) Filikçi, Cemile Merve; Erdoğan, Ahmet
Bu çalışma, matematik eğitiminde ters yüz öğrenme modelinin öğrencilerin akademik başarıları ve tutumları üzerindeki etkisini meta-analiz yöntemiyle incelemeyi hedeflemektedir. Son yıllarda, ters yüz öğrenme modelinin matematik eğitimindeki etkilerini detaylı bir şekilde inceleyen meta-analiz çalışmalarına rastlanmaması bu araştırmanın önemini ortaya koymaktadır. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden meta-analiz yöntemiyle yürütülmüştür. Araştırma kapsamında, ters yüz öğrenme modelinin akademik başarı ve tutum üzerindeki etkisini inceleyen çalışmalar sistematik bir şekilde taranarak belirli kriterleri sağlayan çalışmalar analiz edilmiştir. Yayın yanlılığının tespiti için huni grafiği ve Rosenthal’ın güvenli N yöntemi kullanılmıştır. Analizler, araştırmanın güvenilir olduğunu ve yayın yanlılığının bulunmadığını göstermiştir. Meta-analiz bulguları, ters yüz öğrenme modelinin akademik başarı üzerindeki etkisinin rastgele etkiler modeline göre etki büyüklüğünün 0,584 (orta düzeyde) olduğunu ortaya koymuştur. Alt grup analizlerinde, yayın yılı, veri tabanı, yöntem/desen, öğrenim kademesi ve uygulama süresi alt gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Ancak, yayın türü ve öğrenme alanı alt gruplarında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ters yüz öğrenme modelinin tutum üzerindeki etkisi ise yine rastgele etkiler modeline göre etki büyüklüğünün 0,454 (orta düzeyde) olduğu belirlenmiştir. Alt grup analizlerinde, yalnızca yayın yılı alt grubuna göre anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Veri tabanı, yöntem/desen, yayın türü, öğrenim kademesi, uygulama süresi ve öğrenme alanı alt gruplarında ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, matematik eğitiminde ters yüz öğrenme modelinin hem akademik başarıyı hem de öğrencilerin tutumlarını pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Bu bulgular, ters yüz öğrenme modelinin matematik eğitiminde etkili bir model olduğunu göstermektedir. Çalışma, eğitimciler için ters yüz öğrenme modelinin uygulanabilirliğini artırmaya yönelik öneriler sunmakta ve gelecekteki araştırmalar için rehber niteliği taşımaktadır.
