Nötrosofik CRITIC ve nötrosofik EDAS yaklaşımları ile gıda üretiminde iş değerleme uygulaması

İş değerleme, şirketlerin insan kaynakları süreçlerini daha etkili bir şekilde yönetmesi ve görevlerin ne kadar önemli olduğunun belirlenmesi için uygulanan sistematik bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım ile belirlenen işlerin önem düzeyleri adil ücretlendirme, kariyer planlaması ve performans yönetimi gibi insan kaynakları uygulamalarına dayanak oluşturmaktadır ve böylece organizasyon içinde insan kaynaklarının daha verimli ve dengeli bir şekilde yönetilmesine olanak tanımaktadır. Bu çalışmada bir organizasyonun dondurma üretim ünitesindeki altı mavi yaka iş pozisyon için Nötrosofik CRITIC (Criteria Importance Through Intercritera Correlation- Kriterler Arası Korelasyon Aracılığı ile Kriter Önemi) ve Nötrosofik EDAS (Evaluation Based on Distance from Average SolutionOrtalama Çözümden Uzaklığa Göre Değerlendirme) yöntemlerinden yararlanılarak iş değerleme yapılmıştır. İlk olarak CRITIC yöntem ile ana ve alt kriterlere ait ağırlıklar tespit edilmiş ardından EDAS yöntemiyle altı iş pozisyonu, ortalama çözüm noktasına olan uzaklıklarına göre sıralanmıştır. Bu yöntemler uzman görüşlerinden kaynaklanan belirsizliklerin modellenmesine imkân tanıyan nötrosofik yaklaşımı ile entegre edilmiştir. Çalışma sonunda altı iş pozisyonu için en önemli ana kriterin İş Koşulları olduğu belirlenmiş ve bu kriterin alt kriterleri arasında yer alan İşin Doğurabileceği Tehlikeler ve Çalışma Koşulları, öncelikli iki alt kriter olarak öne çıkmıştır. İş pozisyonları arasında ise, Bakım Onarım Personeli, en yüksek önceliğe sahip pozisyon olarak belirlenmiştir. Çalışmada iş değerleme süreci için nötrosofik yaklaşım temelli CRITIC ve EDAS yöntemleri kullanılarak literatüre katkı sağlanmıştır. Ayrıca elde edilen bu sıralamanın sağlamlığını test etmek amacıyla, yüksek korelasyona sahip üç kriter çifti üzerinde bir duyarlılık analizi gerçekleştirilmiştir. Bu kriterlerin etkisi model dışında bırakılarak yapılan yeniden hesaplamada, iş pozisyonlarına ait nihai sıralamanın değişmediği gözlemlenmiş ve bu durum modelin tutarlılığını ve güvenilirliğini güçlü bir şekilde desteklemiştir.

Companies use job evaluation as a methodical way to better manage their human resources procedures and assess the relative importance of different roles. A more effective and balanced management of human resources within the company is made possible by the significance levels of positions that are determined using this method. These levels serve as the foundation for human resources practices like fair compensation, career planning, and performance management. Neutrosophic CRITIC (Criteria Importance Through Intercriteria Correlation) and Neutrosophic EDAS (Evaluation based on Distance from Average Solution) methods are used in this study to evaluate six blue-collar jobs in an organization's ice cream production unit. First, the CRITIC method has been used to determine the weights of the main and sub-criteria. The EDAS method has then been used to rank the six job positions according to how distant they are from the average solution point. The neutrosophic approach, which enables the modeling of uncertainties derived from expert opinions, has been integrated with these techniques. The study found that Working Conditions has been the most important primary criterion for the six job positions. The two most important sub-criteria of this primary criterion have been Working Conditions and Potential Hazards of the Job. Maintenance and Repair Personnel has been determined to be the most important job title among the others. By using neutrosophic-based CRITIC and EDAS methods for the job evaluation process, this study adds to the body of literature. Additionally, a sensitivity analysis has been conducted on three pairs of highly correlated criteria to evaluate the robustness of the ranking that has been obtained. The consistency and reliability of the model are strongly supported by the recalculation that has been done by removing the impacts of highly correlated criteria, which has revealed that the final ranking of the job positions has not changed.