Elektrik dağıtım şirketlerinin performans analizi için bütünleşik bir model önerisi
| dc.authorid | 0009-0003-8258-4408 | |
| dc.contributor.advisor | Efe, Burak | |
| dc.contributor.author | Altunbaş, Yusuf Tarık | |
| dc.date.accessioned | 2026-09-22T10:32:12Z | |
| dc.date.available | 2026-09-22T10:32:12Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.date.submitted | 2025 | |
| dc.department | NEÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı | |
| dc.description | Yüksek Lisans Tezi | |
| dc.description.abstract | Bu çalışma, Türkiye’deki 21 elektrik dağıtım şirketinin verimliliğini çok aşamalı bütünleşik bir modelle analiz etmeyi amaçlamaktadır. Geleneksel verimlilik analizlerinden farklı olarak, çalışmada hizmet kalitesi ve sürdürülebilirlik gibi nitel faktörler de modele dahil edilmiştir. Bu doğrultuda, SAIDI (Sistem Ortalama Kesinti Süresi Göstergesi), SAIFI (Sistem Ortalama Kesinti Sıklığı Göstergesi), KKO (Kayıp-Kaçak Oranı), nüfus başına dağıtılan enerji, tüketici yoğunluğu olmak üzere 5 kritik performans göstergesinin önem ağırlıkları, uzman görüşlerine dayalı AHP (Analitik Hiyerarşi Prosesi) ile belirlenmiştir. Ardından, bu ağırlıklar kullanılarak EDAS (Ortalama Çözümden Uzaklığa Dayalı Değerlendirme) yöntemiyle her şirket için bütünleşik bir "memnuniyet skoru" hesaplanmıştır. Analizin ikinci aşamasında, personel sayısı ve yatırım harcamaları girdi; enerji tahakkuk miktarı, abone sayısı, trafo sayısı, trafo kapasitesi, hat uzunluğu verileri operasyonel metrikler ve elde edilen memnuniyet skoru ise çıktı olarak kullanılarak VZA (Veri Zarflama Analizi) uygulanmıştır. Analizde her bir dağıtım şirketi bir KVB (Karar Verme Birimi) olarak ele alınmıştır. Şirketlerin verimliliği, girdi odaklı CCR (Charnes, Cooper ve Rhodes), BCC (Banker, Charnes, Cooper) ve ACWR (Ayarlanmış Koşullu Ağırlık Kısıtlamaları) modelleriyle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. AHP sonuçları, uzmanların en çok SAIDI ve SAIFI göstergelerine önem verdiğini göstermiştir. VZA bulguları, şirketlerin saf teknik verimliliklerinin toplam teknik verimliliklerinden daha yüksek olduğunu, bu durumun sektördeki verimsizliğin kısmen ölçek kaynaklı olduğuna işaret ettiğini ortaya koymuştur. ACWR modelinin uygulanmasıyla, tüm çıktıları dengeli şekilde kullanan şirketlerin daha gerçekçi verimlilik skorlarına ulaştığı ve bu hibrit yaklaşımın, sektörün performansını hem operasyonel hem de kalite odaklı değerlendirmede üstün bir çerçeve sunduğu sonucuna varılmıştır. | |
| dc.description.abstract | This study aims to analyze the relative efficiency of 21 electricity distribution companies in Türkiye by using a multi-stage integrated model. Unlike traditional efficiency analyses, qualitative factors such as service quality and sustainability are also incorporated into the model. Accordingly, the importance weights of five critical performance indicators SAIDI (System Average Interruption Duration Index), SAIFI (System Average Interruption Frequency Index), Loss-Theft Rate, energy distributed per capita, and consumer density were determined through the Analytic Hierarchy Process (AHP) based on expert opinions. Then, using these weights, an integrated “satisfaction score” was calculated for each company with the EDAS (Evaluation Based on Distance from Average Solution) method. In the second stage of the analysis, personnel number and investment expenditures were used as inputs; billed energy amount, number of subscribers, number of transformers, transformer capacity, and line length data as operational metrics, along with the obtained satisfaction score, were used as outputs, and Data Envelopment Analysis (DEA) was applied. Each distribution company was considered as a Decision-Making Unit (DMU) in the analysis. The efficiency of the companies was comparatively examined through input-oriented CCR (Charnes, Cooper, and Rhodes), BCC (Banker, Charnes, and Cooper), and ACWR (Adjusted Conditional Weight Restrictions) models. The AHP results showed that experts attached the greatest importance to SAIDI and SAIFI indicators. The DEA findings revealed that the pure technical efficiencies of the companies were higher than their total technical efficiencies, indicating that inefficiency in the sector is partly scale-related. With the implementation of the ACWR model, it was concluded that companies that used all outputs in a balanced manner achieved more realistic efficiency scores, and that this hybrid approach offers a superior framework for evaluating the sector’s performance from both operational and quality-oriented perspectives. | |
| dc.identifier.citation | Altunbaş, Y. T. (2026). Elektrik dağıtım şirketlerinin performans analizi için bütünleşik bir model önerisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı, Konya. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12452/20411 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Necmettin Erbakan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | ACWR | |
| dc.subject | AHP | |
| dc.subject | BCC | |
| dc.subject | CCR | |
| dc.subject | KVB | |
| dc.subject | VZA | |
| dc.subject | DMU | |
| dc.subject | DEA | |
| dc.title | Elektrik dağıtım şirketlerinin performans analizi için bütünleşik bir model önerisi | |
| dc.title.alternative | An integrated model recommendation for performance analysis of electricity distribution firms | |
| dc.type | Master Thesis |
