Geometri eğitiminde yapay zeka kullanımının öğretmen perspektifinden değerlendirilmesi: 5. sınıf geometrik şekiller ünitesi örneği
| dc.authorid | 0000-0001-8219-1936 | |
| dc.contributor.advisor | Yavuz, Ayşe | |
| dc.contributor.author | Çelik, Fatma | |
| dc.date.accessioned | 2026-07-08T06:04:29Z | |
| dc.date.available | 2026-07-08T06:04:29Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.date.submitted | 2026 | |
| dc.department | NEÜ, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı | |
| dc.description | Yüksek Lisans Tezi | |
| dc.description.abstract | 20242025 eğitim öğretim yılında yürürlüğe giren öğretim programı kapsamında Millî Eğitim Bakanlığı tarafından öğrenme kazanımlarında düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemeler, öğretmenlerin derslerini yeniden planlamalarını gerekli kılmaktadır. Özellikle 5. sınıf geometrik şekiller ünitesinde, öğretmenlerden teknoloji temelli becerileri ders sürecine entegre etmeleri beklenmektedir. Bu süreçte, bilgiyi doğrudan aktaran bir öğretim anlayışı yerine, öğrencileri öğrenme sürecine yönlendiren ve destekleyen bir rehber rolü üstlenmeleri öne çıkmaktadır. Bu araştırmada, geçmiş yıllarda öğretim programlarında yapılan değişiklikler sonrasında öğretmenlere sunulan öğretmen kılavuz kitaplarından yola çıkılarak; öğretmenlerin söz konusu değişimleri derslerine doğru ve kısa sürede uyarlayabilmelerini desteklemek için ChatGPT-4.5 ile hazırlanmış günlük ders planları aracılığıyla öğretmenlerin öğretim sürecindeki iş yükünün azaltılması hedeflenmiş, aynı zamanda MEB ders kitabında yer alan etkinliklerin öğrencilerde istenilen kazanımların sistematik şekilde geliştirilmesi amaçlanmıştır. ChatGPT-4.5 ile hazırlanılan günlük planların öğretmen kılavuz kitabı işlevi görüp göremeyeceği öğretmenlerle yapılan detaylı görüşmeler sonucunda, öğretmenlerin perspektifleri ve yaşantıları esas alınarak kapsamlı veriler elde edilmiştir. Hazırlanan günlük ders planlarının öğretmenler tarafından doğrudan kullanılabilirliğini sağlamak amacıyla, okullarda MEB ders kitabı dışında kaynak kullanımına izin verilmemesi dikkate alınmış ve bu doğrultuda ChatGPT-4.5’e MEB ders kitabı tanıtılarak planların yalnızca bu içerik ve kazanımlar çerçevesinde oluşturulması sağlanmıştır. Araştırmacı tarafından MEB kazanımları temel alınarak geliştirilen günlük ders planı şablonunun, ders kitabı ve program hedefleri doğrultusunda ChatGPT-4.5 tarafından doldurulmasıyla elde edilen planlar; öğretim döneminin başında sınıf içi uygulama sürecinde kullanılsaydı nasıl bir işlevsellik gösterebilirdi sorusu öğretmenler tarafından değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, planların MEB ders kitabı ile sınırlandırılmış olması, güncellenen öğretim programının uygulanmasının sahaya yansımaları da araştırmacı tarafından merak konusu olmuş ve incelenmiştir. Bu araştırmada, öğretmenlerin yaşantı ve deneyimlerini kendi bakış açıları doğrultusunda derinlemesine inceleyebilmek amacıyla nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik yaklaşım benimsenmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formlarında yer alan açık uçlu sorular aracılığıyla öğretmenlerin planlara ilişkin görüşleri alınmış, aynı zamanda 2024 2025 5. sınıf geometrik şekiller temasının saha koşullarındaki uygunluğu ve işlevselliği araştırma sürecinde derinlemesine analiz edilmiştir. Bu araştırma, Konya ili Selçuklu ilçesinde yer alan altı okulda, 5. sınıf geometrik şekiller temasını işleyen toplam 16 matematik öğretmeniyle gerçekleştirilmiştir. Öğretmenler ChatGPT-4.5’in yazmış olduğu planları incelediğinde derse giriş, yeni bilgi sunumu, etkinlik uygulama, kapanış, materyal kullanımı, değerlendirme, dersler arası ilişkiler başlıklarıyla MEB kazanımlarının tam olarak karşılandığını ve detaylı anlatım diliyle öğretmenler için kullanışlı bir kılavuz kitabı olabileceğini belirtmişlerdir. Günlük plan incelemeleri sırasında yeni müfredatı sahada uygulayan öğretmenlerin görüşleri; 5. sınıfa başlayan öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeylerinin düşük olması, buluş yoluyla öğrenme ve akran değerlendirmesi gibi yeni müfredatta öne çıkan kazanımların öğrenciler tarafından benimsenmesinin zor olduğunu göstermektedir. Ayrıca bazı okulların teknolojik donanım eksikliği ve kalabalık sınıf mevcutları müfredatın uygulanabilirliğini sınırlandırarak öğretmenler üzerine ilave bir iş yükü oluşturduğu anlaşılmaktadır. Öğretmenlerin büyük bölümü, yapay zekâ destekli günlük ders planların, ders hazırlık sürecinde zaman kazandırma ve iş yüklerini azaltma potansiyeline sahip olduğunu belirtmiştir. Araştırma bulguları doğrultusunda, öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitimler kapsamında; etik ilkelere dayalı, yapay zekâ destekli öğretim materyallerinin kullanımına ilişkin yeterliliklerin geliştirilmesi, bu sürecin sistemli biçimde desteklenmesine yönelik öneriler ortaya konulmuştur. | |
| dc.description.abstract | Within the scope of the teaching program that came into effect in the 2024 2025 academic year, the Ministry of National Education has made adjustments to learning outcomes. These adjustments require teachers to replan their lessons. Specifically, in the 5th grade geometric shapes unit, teachers are expected to integrate technology-based skills into the lesson process. In this process, rather than a teaching approach that directly transfers knowledge, teachers are expected to take on a guiding role that directs and supports students in the learning process. In this study, based on the teacher guidebooks provided to teachers following changes made to the curriculum in previous years, the aim was to reduce teachers' workload in the teaching process through daily lesson plans prepared with ChatGPT-4.5 to support teachers in adapting these changes to their lessons correctly and quickly. while also aiming to systematically develop the desired learning outcomes in students through the activities included in the MEB textbook. Detailed interviews with teachers were conducted to determine whether the daily plans prepared with ChatGPT-4.5 could serve as teacher guidebooks, and comprehensive data was obtained based on the teachers' perspectives and experiences. To ensure that the prepared daily lesson plans are directly usable by teachers, the fact that schools do not allow the use of resources other than the MEB textbook was taken into account. Accordingly, ChatGPT-4.5 was introduced to the MEB textbook to ensure that the plans were created solely within the framework of this content and these learning outcomes. Teachers evaluated how functional the plans obtained by filling in the daily lesson plan template developed by the researcher based on MEB learning outcomes with ChatGPT-4.5 in line with the textbook and program objectives would have been if they had been used in the classroom application process at the beginning of the teaching period. However, the researcher was also curious about and examined the implications of limiting the plans to the MEB textbook and the implementation of the updated teaching program in the field. In this study, a phenomenological approach from qualitative research designs was adopted in order to deeply examine teachers' experiences and perspectives from their own points of view. Teachers' views on the plans were obtained through open-ended questions in semi-structured interview forms, and the suitability and functionality of the 2024 2025 5th grade geometric shapes theme in field conditions were also analyzed in depth during the research process. This research was conducted with a total of 16 mathematics teachers teaching the 5th grade geometric shapes theme in six schools located in the Selçuklu district of Konya province. When reviewing the plans written by ChatGPT-4.5, teachers noted that the MEB learning outcomes were fully met under the headings of lesson introduction, presentation of new information, activity implementation, conclusion, material use, assessment, and inter-lesson relationships, and that the detailed narrative style made it a useful guidebook for teachers. During the daily plan reviews, the opinions of teachers implementing the new curriculum in the field showed that the readiness level of students starting 5th grade was low and that it was difficult for students to adopt the learning outcomes highlighted in the new curriculum, such as discovery learning and peer assessment. Furthermore, it is understood that some schools' lack of technological equipment and crowded classrooms limit the applicability of the curriculum, creating an additional workload for teachers. The majority of teachers stated that AI-supported daily lesson plans have the potential to save time and reduce workload in the lesson preparation process. Based on the research findings, recommendations were made to systematically support the development of competencies related to the use of AI-supported teaching materials based on ethical principles as part of in-service training for teachers. | |
| dc.identifier.citation | Çelik, F. (2026). Geometri eğitiminde yapay zeka kullanımının öğretmen perspektifinden değerlendirilmesi: 5. sınıf geometrik şekiller ünitesi örneği. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Konya. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12452/20184 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | 5. Sınıf | |
| dc.subject | Chatgpt-4.5 | |
| dc.subject | Geometri Eğitimi | |
| dc.subject | Günlük Plan | |
| dc.subject | Perspektif | |
| dc.subject | Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli | |
| dc.subject | 5th Grade | |
| dc.subject | Geometry Education | |
| dc.subject | Daily Lesson Plan | |
| dc.subject | Perspective | |
| dc.title | Geometri eğitiminde yapay zeka kullanımının öğretmen perspektifinden değerlendirilmesi: 5. sınıf geometrik şekiller ünitesi örneği | |
| dc.title.alternative | An assessment of the use of artificial intelligence in geometry education from teacher perspective: the case of 5th grade geometric shapes unit | |
| dc.type | Master Thesis |
