Ahmet Hamdi Tanpınar'ın 'Saatleri Ayarlama Enstitüsü' ve 'Huzur' romanlarında toplumsal hatırlama ve unutma

Basit Öğe Kaydı
dc.authorid0000-0002-1018-3475
dc.contributor.advisorKaraarslan, Faruk
dc.contributor.authorTamer, Şeyma
dc.date.accessioned2026-09-09T13:12:13Z
dc.date.available2026-09-09T13:12:13Z
dc.date.issued2026
dc.date.submitted2026
dc.departmentNEÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı
dc.descriptionDoktora Tezi
dc.description.abstractToplumsal hafıza, modernleşme sancıları çeken toplumların maziyle kurdukları gerilimli ilişkinin şekillendiği dinamik bir alandır. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın romanları bu gerilimli ilişkinin estetik ve sosyolojik katmanlarını anlamak için nitelikli bir veri sahası sunmaktadır. Bu çalışma, Tanpınar’ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü ve Huzur romanlarında toplumsal hatırlama ve unutma dinamiklerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel sorunsalını, Tanpınar’ın düşünce sisteminin merkezinde yer alan ve hafızanın kurucu unsuru olan süreklilik kavramı ile modernleşmenin getirdiği kopuş arasındaki gerilim oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada öncelikle Tanpınar’ı anlamaya odaklanılmış; yazarın zihniyet dünyasını şekillendiren entelektüel kaynaklar, muhafazakarlığına dair yürütülen tartışmaların ortasındaki özgün konumu ve düşünce sisteminin merkezinde yer alan süreklilik kavramı araştırılmıştır. Akabinde toplumsal hafızaya dair kavramsal ve teorik bir çerçeve inşa edilmiştir. Niteliksel içerik analizinin uygulandığı çalışmada seçilen romanlar, sadece edebi birer metin olarak değil, toplumsal bilinçdışının yansımalarının ve toplumsal hatırlama pratiklerinin görülebileceği birer birincil veri kaynağı olarak ele alınmıştır. Analiz sürecinde; mekanik zaman algısı, bürokratik ayar mekanizmaları, mekanların hafıza sığınağı olarak işlevi ve bedensel dönüşümler gibi temel değişkenler üzerinden hatırlanan ve unutturulan unsurlar tespit edilmiştir. İnceleme sonucunda, Tanpınar’ın kurguladığı evrenin, resmi tarih anlatısının boşluklarını dolduran alternatif bir hafıza sahası sunduğu saptanmıştır. Saatleri Ayarlama Enstitüsü’nde bürokratik bir aygıtla denetlenen zaman ile Huzur’da maziyle kurulan bağı somutlaştıran mekan arasındaki tematik paralellikler, çalışmanın ana bulgularını şekillendirmiştir.
dc.description.abstractSocial memory is a dynamic field where the tense relationship between modernized societies and their past is shaped. Ahmet Hamdi Tanpınar’s novels offer a qualified data field for understanding the aesthetic and sociological layers of this strained relationship. This study aims to analyze the Dynamics of social remembering and forgetting in Tanpınar’s novels, The Time Regulation Institute (Saatleri Ayarlama Enstitüsü) and A Mind at Peace (Huzur). The core problem of the research is the tension between the concept of continuity, which is a constituent element of memory and central to Tanpınar’s thought system, and the rupture brought about by modernization. In this direction, the study first focuses on understanding Tanpınar; investigating the intellectual sources that shaped the author’s mindset, his unique position amidst debates on his conservatism, and the concept of continuity at the heart of his philosophy. Subsequently, a conceptual and theoretical framework for social memory has been established. Employing qualitative content analysis, the selected novels are treated not merely as literary texts, but as primary data sources where reflections of the social unconscious and practices of social remembering can be observed. During the analysis process, elements that are remembered or forced into oblivion were identified through key variables such as the perception of mechanical time, bureaucratic adjustment mechanisms, the function of spaces as memory refuges, and bodily transformations. As a result of the investigation, it has been determined that the universe constructed by Tanpınar offers an alternative field of memory that fills the gaps in the official historical narrative. The main findings of the study are shaped by the thematic parallels between the time controlled by a bureaucratic apparatus in The Time Regulation Institute and the space that embodies the bond with the past in A Mind at Peace.
dc.identifier.citationTamer, Ş. (2026). Ahmet Hamdi Tanpınar'ın 'Saatleri Ayarlama Enstitüsü' ve 'Huzur' romanlarında toplumsal hatırlama ve unutma. (Yayımlanmamış doktora tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı, Konya.
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12452/20352
dc.language.isotr
dc.publisherNecmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectAhmet Hamdi Tanpınar
dc.subjectHuzur
dc.subjectKopuş
dc.subjectModernleşme
dc.subjectSaatleri Ayarlama Enstitüsü
dc.subjectSüreklilik
dc.subjectToplumsal Hatırlama ve Unutma
dc.subjectToplumsal Hafıza
dc.subjectA Mind at Peace
dc.subjectRupture
dc.subjectModernization
dc.subjectThe Time Regulation Institute
dc.subjectContinuity
dc.subjectSocial Remembering and Forgetting
dc.subjectSocial Memory
dc.titleAhmet Hamdi Tanpınar'ın 'Saatleri Ayarlama Enstitüsü' ve 'Huzur' romanlarında toplumsal hatırlama ve unutma
dc.title.alternativeSocial remembering and forgetting in Ahmet Hamdi Tanpınar's novels 'Saatleri Ayarlama Enstitüsü' and 'Huzur'
dc.typeDoctoral Thesis

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim
İsim:
ŞeymaTamer_Dr_2026.pdf
Boyut:
1.94 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
Açıklama:
Doktora Tezi
İndir
Lisans paketi
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim Yok
İsim:
license.txt
Boyut:
1.17 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama:
İndir

Koleksiyon

Sosyal Bilimler Enstitüsü Tez Koleksiyonu