Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde Eflatun Cem Güney'in 'Masallar' kitabının kültür unsurları bakımından değerlendirilmesi

Masallar; tekerleme yapısıyla çevrelenen, benzetmeler, mecazlar ve deyimlerle zenginleştirilmiş kendine özgü anlatı biçimleriyle dikkat çeken edebî ürünlerdir. Bu anlatılar sadece edebî bir tür olmanın ötesinde, kültürel aktarımda önemli rol oynayan metinlerdir. Masallar, olağanüstü ve hayalî ögeler aracılığıyla zaman ve mekândan bağımsız bir kurguda toplumların sosyokültürel yapısını yansıtmakta ve bireylere bu yapıyı sezdirerek aktarmaktadır. Söz konusu yönüyle masallar; sosyal, kültürel, psikolojik ve antropolojik çözümlemelere de imkân tanımaktadır. Özellikle çocukların kültürel kimliklerinin oluşumunda önemli bir rol oynayan masallar, aynı zamanda sosyal, bilişsel ve ahlaki gelişimi de desteklemektedir. Bir çocuğun masallar aracılığıyla unutulmuş meslekler, geleneksel sanatlar, yöresel yemekler ya da oyunlar hakkında bilgi edinmesi mümkündür. Bu bağlamda, masalların eğitimde bir araç olarak kullanılabilmesi, içerdikleri kültürel unsurların bilinçli biçimde analiz edilmesini ve tasnif edilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada, Eflatun Cem Güney tarafından derlenerek Türk edebiyatına kazandırılan "Masallar" adlı eserden hareketle, masalların içerdiği kültürel unsurlar ele alınmıştır. Çalışmada, adı geçen kitapta bulunan yirmi üç (23) masalın kültür unsurları bakımından incelemesi yapılmıştır. Söz konusu masallarda yer alan unsurlar, Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni’nde (D-AOBM) belirtilen “Sosyokültürel Bilgi” başlığı temel alınarak incelenmiş; elde edilen veriler oluşturulan tabloya işlenerek yorumlanmıştır. Eflatun Cem Güney'in derlediği “Masallar” kitabında yer alan masalların kültür unsurları bakımından oldukça zengin olduğu görülmüştür. Masallarda en fazla “8a-Deyimler” başlığında yer alan kültürel unsura rastlanırken en az “1h-Spor”, “4c-Sanat” ve “4b-Müzik” başlıklarında yer alan kültürel unsura rastlanmıştır. Masallar, kültür unsurlarını taşıması sebebiyle kültür temelli dil eğitiminin en güçlü araçları arasında yer almaktadır. Buradan hareketle; alan yazınında konuyla ilgili geniş bir tarama yapılmıştır. Çalışmanın ana konusu olan “Masallar” adlı eserdeki masalların kültür unsurları; D-AOBM, konu ile ilgili tez, makale ve diğer bilimsel çalışmalardan faydalanılarak incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılmış, kültür unsurları tablolara aktarılmış, masallar kültürel unsurlar açısından yorumlanarak değerlendirilmiştir.

Fairy tales are literary works characterized by their distinctive narrative forms, framed by a nursery rhyme structure and enriched with similes, metaphors, and idioms. These narratives are more than just literary genres; they play a significant role in cultural transmission. Through extraordinary and imaginative elements, fairy tales reflect the sociocultural structure of societies in a timeless and universal setting, conveying this structure to individuals implicitly. In this respect, fairy tales also allow for social, cultural, psychological, and anthropological analyses. Fairy tales, in particular, play a significant role in the formation of children's cultural identities and also support social, cognitive, and moral development. Through fairy tales, a child can learn about forgotten professions, traditional arts, local cuisine, or games. In this context, using fairy tales as an educational tool requires conscious analysis and classification of the cultural elements they contain. This study examines the cultural elements contained in fairy tales, drawing on the work "Tales," compiled and introduced to Turkish literature by Eflatun Cem Güney. The study examines the cultural elements of 23 fairy tales found in the aforementioned book. The elements in these tales were analyzed under the ‘Sociocultural Knowledge’ category of the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR), and the resulting data were presented in a table and interpreted accordingly. The fairy tales included in the book "Fairy Tales" compiled by Eflatun Cem Güney are found to be quite rich in cultural elements. The cultural element most frequently encountered is under heading “8a-Idioms”, while the least frequent are under headings “1h-Sports”, “4c-Art” and “4b-Music.” Because they carry cultural elements, fairy tales are among the most powerful tools for culture-based language education.This study, based on this perspective, conducted an extensive literature review on the subject. The cultural elements within the fairy tales in the work "Fairy Tales," the main subject of the study, were examined using D-AOBM, theses, articles, and other scientific studies on the subject. Document analysis, a qualitative research method, was employed, and the fairy tales were analyzed and evaluated in terms of their cultural elements.