Hiperbarik oksijen tedavisi alan bireylerde duygusal özgürleşme tekniği ve sanal gerçeklik gözlüğünün anksiyete ve yaşam bulgularına etkisi: randomize kontrollü çalışma
| dc.contributor.advisor | Su, Serpil | |
| dc.contributor.author | Açıkgöz, Gülsüm Gürsoy | |
| dc.date.accessioned | 2026-06-11T08:09:57Z | |
| dc.date.available | 2026-06-11T08:09:57Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.date.submitted | 2026 | |
| dc.department | NEÜ, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı | |
| dc.description | 26.08.2026 tarihine kadar kullanımı yazar tarafından kısıtlanmıştır. | |
| dc.description.abstract | Bu araştırma, Konya Şehir Hastanesi Hiperbarik Oksijen Tedavi Ünitesinde ilk kez hiperbarik oksijen tedavisi alan hastalarda duygusal özgürleşme tekniği ve sanal gerçeklik gözlüğünün anksiyete ve yaşam bulguları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, paralel tasarımlı, üç kollu randomize kontrollü deneysel bir çalışma olup 01.01.2024–31.12.2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini, araştırmaya dâhil edilme kriterlerini karşılayan toplam 75 hasta oluşturmuştur. Katılımcılar, yaş ve cinsiyet değişkenlerine göre tabakalı randomizasyon yöntemi kullanılarak standart bakım, sanal gerçeklik gözlüğü ve duygusal özgürleşme tekniği olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Standart bakım grubuna yalnızca standart eğitim verilmiş, herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Sanal gerçeklik gözlüğü grubuna standart eğitimin ardından sahil ve deniz temalı içerikler izletilmiş; duygusal özgürleşme tekniği grubuna ise standart eğitimi takiben duygusal özgürleşme tekniği uygulanmıştır. Her bir grup 25 bireyden oluşmuş ve bireylerden üç farklı zamanda ölçüm alınmıştır. Ölçümler, bireyin birime ilk başvurusunda, tedavi öncesinde ve tedavi sonrasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, Hasta Tanıtım Formu, Durumluk Kaygı Ölçeği, Yaşam Bulguları Takip Formu ve Öznel Rahatsızlık Birimi Skalası kullanılarak araştırmacı tarafından yüz yüze toplanmıştır. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu çarpıklık-basıklık değerleri, histogramlar ve Q-Q plot grafikleri ile değerlendirilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda tek yönlü ANOVA, grup içi karşılaştırmalarda tekrarlı ölçümlerde ANOVA ve grup-zaman etkileşimini incelemek amacıyla karma ANOVA analizleri kullanılmıştır. Tüm analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma gruplarının demografik özellikler açısından homojen dağılım gösterdiği saptanmıştır. Anksiyete puanları açısından ikinci ve üçüncü ölçümlerde gruplar arasında anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Tukey ikili karşılaştırma analizi sonucunda, sanal gerçeklik ve duygusal özgürleşme tekniği gruplarında, standart bakım grubunun ikinci ölçümlerine kıyasla anksiyete puanlarının anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptanmıştır. Ayrıca, duygusal özgürleşme tekniği grubunun ikinci ölçüm anksiyete puanlarının sanal gerçeklik grubuna göre anlamlı derecede daha düşük olduğu belirlenmiştir. Üçüncü ölçümlerde ise duygusal özgürleşme tekniği uygulanan grubun, standart bakım ve sanal gerçeklik gruplarına ait anksiyete puanlarına kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük değerlere sahip olduğu görülmüştür. Yaşam bulguları incelendiğinde; sistolik ve diyastolik kan basıncı, nabız, solunum sayısı ve vücut sıcaklığı değerlerinin her üç grupta birinci ve ikinci ölçümlerde üçüncü ölçümlere kıyasla anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır. Oksijen satürasyonu değerlerinin ise tüm gruplarda üçüncü ölçümlerde birinci ve ikinci ölçümlere göre anlamlı düzeyde arttığı belirlenmiştir. Öznel rahatsızlık birimi skalası sonuçlarına göre, standart bakım grubunda üçüncü ölçümlerin birinci ölçümlerden; sanal gerçeklik ve duygusal özgürleşme tekniği gruplarında ise ikinci ve üçüncü ölçümlerin birinci ölçümlerden anlamlı düzeyde daha düşük olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, hiperbarik oksijen tedavisi alan bireylerde sanal gerçeklik gözlüğü ve duygusal özgürleşme tekniğinin anksiyeteyi azaltmada etkili olduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda, anksiyetenin azaltılması amacıyla hemşireler tarafından uygulanabilen nonfarmakolojik yöntemlerin HBO tedavisi uygulamalarında yaygınlaştırılması önerilmektedir. | |
| dc.description.abstract | This study was conducted to examine the effects of virtual reality goggles and the Emotional Freedom Technique on anxiety levels and vital signs in patients receiving hyperbaric oxygen therapy for the first time at the Hyperbaric Oxygen Therapy Unit of Konya City Hospital. The study was designed as a parallel, three-arm randomized controlled experimental trial and was carried out between January 1, 2024, and December 31, 2025. The sample consisted of 75 patients who met the inclusion criteria. Participants were allocated into three groups—standard care, virtual reality goggles and Emotional Freedom Technique—using stratified randomization based on age and gender. The standard care group received only routine education, and no additional intervention was applied. The virtual reality group received standard education followed by an intervention involving viewing beach- and sea-themed content using virtual reality goggles. The Emotional Freedom Technique group received standard education followed by the application of the Emotional Freedom Technique. Each group consisted of 25 participants, and measurements were obtained at three different time points: upon admission to the unit, immediately before treatment, and immediately after treatment. Data were collected face-to-face by the researcher using the Patient Information Form, State Anxiety Inventory, Vital Signs Monitoring Form, and Subjective Units of Distress Scale. The normality of the variables was evaluated using skewness and kurtosis values, histograms, and Q–Q plots. One-way ANOVA was used for between-group comparisons, repeated-measures ANOVA for within-group comparisons, and mixed ANOVA to examine group-by-time interactions. A p<0.05 was considered statistically significant. The study groups were found to be homogeneous in terms of demographic characteristics. Significant differences in anxiety scores were observed between the groups at the second and third measurement points. Tukey post hoc analysis revealed that the second measurement anxiety scores of the standard care group were significantly higher than those of the virtual reality and Emotional Freedom Technique groups, while the second measurement anxiety scores of the virtual reality group were significantly higher than those of the Emotional Freedom Technique group. At the third measurement, anxiety scores in the standard care and virtual reality groups were significantly higher than those in the Emotional Freedom Technique group. Regarding vital signs, systolic and diastolic blood pressure, pulse rate, respiratory rate, and body temperature were significantly higher at the first and second measurements compared to the third measurement in all groups. Oxygen saturation levels were found to be significantly higher at the third measurement compared to the first and second measurements across all groups. According to the Subjective Units of Distress Scale, first measurement scores were significantly higher than third measurement scores in the standard care group, while in the virtual reality and Emotional Freedom Technique groups, first measurement scores were significantly higher than both second and third measurement scores. In conclusion, the use of virtual reality goggles and the Emotional Freedom Technique in individuals receiving hyperbaric oxygen therapy was found to be effective in reducing anxiety and positively influencing vital signs. Accordingly, it is recommended that nonpharmacological methods that can be applied by nurses be widely integrated into clinical practice to reduce anxiety, maintain vital signs within normal limits, enhance treatment adherence, and reduce potential complications. | |
| dc.identifier.citation | Açıkgöz, G. G. (2026). Hiperbarik oksijen tedavisi alan bireylerde duygusal özgürleşme tekniği ve sanal gerçeklik gözlüğünün anksiyete ve yaşam bulgularına etkisi: randomize kontrollü çalışma. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı, Konya. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12452/20127 | |
| dc.identifier.yoktezid | 991723 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/embargoedAccess | |
| dc.subject | Anksiyete | |
| dc.subject | Duygusal Özgürleşme Tekniği | |
| dc.subject | Hiperbarik Oksijen Tedavisi | |
| dc.subject | Sanal Gerçeklik Gözlüğü | |
| dc.subject | Yaşam Bulguları | |
| dc.subject | Anxiety | |
| dc.subject | Emotional Freedom Technique | |
| dc.subject | Hyperbaric Oxygen Therapy | |
| dc.subject | Virtual Reality Goggles | |
| dc.subject | Vital Signs | |
| dc.title | Hiperbarik oksijen tedavisi alan bireylerde duygusal özgürleşme tekniği ve sanal gerçeklik gözlüğünün anksiyete ve yaşam bulgularına etkisi: randomize kontrollü çalışma | |
| dc.title.alternative | The effect of the emotional freedom technique and virtual reality goggles on anxiety and vital signs in individuals undergoing hyperbaric oxygen therapy: a randomized controlled trial | |
| dc.type | Doctoral Thesis |
