Büyük Şehirlerde Kentsel Yayılmanın Çevresel Etkilerinin İrdelenmesi

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorYavuz, Fadim
dc.contributor.authorQasemi, Mujtaba
dc.date.accessioned2026-07-10T13:51:09Z
dc.date.available2026-07-10T13:51:09Z
dc.date.issued2026
dc.date.submitted2026
dc.departmentNEÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı
dc.description.abstractKentsel yayılma, özellikle büyük şehirlerin en önemli gelişme sorunlarından biri olarak son dönemlerde literatürde doğal alanları tehdit eden ve sürdürülebilir kentsel gelişmeye karşı bir sorun olarak popülerlik kazanmıştır. Düşük yoğunluklu, düzensiz, araç odaklı ve kontrolsüz mekânsal büyüme biçimiyle ortaya çıkan kentsel yayılma; tarım alanları, ormanlık alanlar, sulak alanlar ve diğer doğal alanlar üzerinde baskı oluşturarak bu alanların yok olmasına neden olmaktadır. Büyük şehirler, üretim, ticaret ve kültür merkezi olmaları nedeniyle nüfus ve faaliyet yoğunluğunun daha fazla olduğu, bu nedenle daha hızlı yayılan ve dolayısıyla etkileri daha büyük, yönetilmesi zor yerleşimlerdir. Literatürde metropoliten alanlarda kentsel yayılmayı karşılaştırmalı olarak inceleyen çalışmaların sınırlı olması, bu araştırmayı önemli kılmaktadır. Tez kapsamında, kentsel yayılma olgusunun sebep ve sonuç bağlamında çevresel etkilerinin Türkiye genelinde daha iyi anlaşılması amacıyla Adana, Kayseri ve Konya büyük şehirleri ele alınmıştır. Çalışmanın yöntemi, örneklem alanlardaki arazi kullanım/örtüsü değişimlerinin CORINE verileri kullanılarak Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında analiz edilmesine dayanmaktadır. Analizler sonucunda örneklem alanların kentsel alanlardaki yayılma hızı ve mekânsal özellikleri ortaya konulmuş; bu süreçte özellikle kent çeperlerinde bulunan tarım alanları, ormanlık alanlar, sulak alanlar ve diğer doğal alanların büyük ölçüde ortadan kalktığı veya kentsel kullanımlara dönüştüğü belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, örneklem alanlarda kentsel yayılmanın ortaya çıkışı, temel nedenleri ve çevresel sonuçlarını daha özgün ve bütüncül biçimde açıklayabilmek amacıyla ilgili kentlerde uzman görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen nicel ve nitel bulgular birlikte değerlendirilmiş, kentsel yayılmanın söz konusu şehirlerde doğal alanlar üzerinde ciddi tahribatlar oluşturduğu tespit edilmiş ve daha sürdürülebilir çözümler üzerine odaklanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Adana, Büyük Şehirler, Çevresel Etkiler, Kentsel Yayılma, Sürdürülebilir Gelişme, Kayseri, Konya
dc.description.abstractUrban sprawl has recently gained prominence in the literature as one of the most critical development problems of large cities, as it threatens natural areas and poses a challenge to sustainable urban development. Characterized by low-density, irregular, automobile-oriented, and uncontrolled spatial growth, urban sprawl exerts pressure on agricultural lands, forests, wetlands, and other natural areas, leading to their degradation and loss. Large cities, as centres of production, trade, and culture, experience higher population and activity densities; therefore, they expand more rapidly and become settlements with greater impacts and more complex management challenges. The limited number of comparative studies examining urban sprawl in metropolitan areas in the literature makes this research particularly significant. Within the scope of this thesis, Adana, Kayseri, and Konya metropolitan cities were selected to achieve a better understanding of the environmental impacts of urban sprawl in Turkey in terms of its causes and consequences. The methodology of the study is based on the analysis of land use/land cover changes in the sample areas using CORINE data within a Geographic Information Systems (GIS) environment. As a result of the analyses, the rate and spatial characteristics of urban expansion in the sample areas were revealed; in this process, it was determined that agricultural lands, forest areas, wetlands, and other natural areas—especially those located on the urban fringes—have largely disappeared or have been transformed into urban land uses. Furthermore, expert interviews were conducted in the selected cities to explain the emergence, main drivers, and environmental consequences of urban sprawl in a more comprehensive and context-specific manner. By jointly evaluating the quantitative and qualitative findings, the study concludes that urban sprawl has caused severe degradation of natural areas in the examined cities and greater emphasis has been placed on more sustainable solutions. Keywords: Adana, Environmental Impacts, Kayseri, Konya, .Large Cities, Sustainable Development, Urban Sprawl,
dc.identifier.citationQasemi, M. (2026). Büyük Şehirlerde Kentsel Yayılmanın Çevresel Etkilerinin İrdelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı, Konya
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12452/20196
dc.identifier.yoktezid1009067
dc.language.isotr
dc.publisherNecmettin Erbakan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectAdana
dc.subjectBüyük Şehirler
dc.subjectÇevresel Etkiler
dc.subjectKentsel Yayılma
dc.subjectSürdürülebilir Gelişme
dc.subjectKayseri
dc.subjectKonya
dc.subjectEnvironmental Impacts
dc.subjectLarge Cities
dc.subjectSustainable Development
dc.subjectUrban Sprawl
dc.titleBüyük Şehirlerde Kentsel Yayılmanın Çevresel Etkilerinin İrdelenmesi
dc.title.alternativeInvestigating the environmental impacts of urban sprawl in large cities
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim
İsim:
1009067 MUJTABA QASEMI.pdf
Boyut:
8.28 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
İndir
Lisans paketi
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim Yok
İsim:
license.txt
Boyut:
1.17 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama:
İndir

Koleksiyon

Fen Bilimleri Enstitüsü Tez Koleskiyonu