İlkokul birinci sınıf hayat bilgisi dersinde kavram gelişiminin yaratıcı drama yöntemiyle desteklenmesi

Birinci sınıf öğrencilerinin hayat bilgisi dersinde kavram gelişiminin yaratıcı drama yönetimiyle desteklenmesi sürecinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilen bu araştırma eylem araştırması modelinde gerçekleştirilmektedir. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ilinde 2024-2025 eğitim-öğretim yılında eğitim gören 26 birinci sınıf öğrencisi ve 1 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma grubu oluşturulurken amaçsal örneklem tekniğinden kolay ulaşılabilir örneklemden yararlanılmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen gözlem formları, göster anlat kartları, yarı yapılandırılmış görüşme formları ve yansıtıcı günlük kullanılmaktadır. Drama uygulamaları eğitim öğretim yılının ikinci döneminde 6 eylem planı dahilinde uygulanmıştır. Yürütülen eylem planları sonucunda elde edilen veriler başlıklar halinde sunularak analizleri açıklanmaktadır. Araştırmacı yaratıcı drama uygulamaları sırasında öğrenci motivasyonları, katılım isteklilikleri, süreç içinde arkadaşlarıyla iletişim ve paylaşımları, kavram gelişimlerindeki değişimler hakkında gözlem yaparak ayrıntılı notlar almıştır. Araştırmada elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulguların analizi neticesinde; birinci sınıf öğrencilerinin yaratıcı drama uygulamaları öncesinde sözel ifadeleri kısıtlı iken yaratıcı drama uygulamaları sonrasında sözel ifadelerinin çeşitlendiği ve geliştiği, birinci sınıf öğrencilerinin yaratıcı drama yöntemi ile kavrama yönelik açıklama ve kendini ifade etme becerilerinin önemli ölçüde geliştiği, öğrendikleri kavramların günlük yaşamlarında kullandıkları sözel ifadelerde daha kapsamlı ve açıklayıcı bir dil geliştirmelerini sağladığı, birinci sınıf öğrencilerinin yaratıcı drama uygulamaları ile kavramları somutlaştırabilme becerilerini önemli ölçüde geliştirdiği, birinci sınıf öğrencilerinin dikkat, odaklanma ve dinleme becerilerinin yaratıcı drama uygulamaları ile işlenen konularla önemli ölçüde geliştiği, birinci sınıf öğrencilerinin motivasyon ve katılımlarının yaratıcı drama uygulamaları ile belirgin şekilde arttığı, yaratıcı drama yönteminin uygulanması araştırmacının öğretim stratejisini bilgi aktarıcı rolünden rehber ve akran öğrenmesini destekleyen bir role dönüştürdüğü sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda yaratıcı dramanın farklı sınıf kademelerinde ve uzun süreçli uygulanmasının incelenmesi; duyuşsal alan çalışmalarının arttırılması, öğretmen ve öğretmen adaylarının drama temelli yöntemlere hazırlanması; ders programlarına düzenli drama uygulamalarının entegre edilmesi ve MEB tarafından yöntemin yaygınlaştırılmasına yönelik destekleyici uygulamalar geliştirilmesi önerileri getirilmiştir.

This research, conducted to determine the effects of supporting concept development in first-grade students' life skills lessons through creative drama management, was carried out using the action research model. The study group consisted of 26 first-grade students enrolled in Ankara province during the 2024-2025 academic year. When forming the study group, the purposive sampling technique was used, utilising easily accessible samples. Observation forms, picture cards, and structured observation forms developed by the researcher were used as data collection tools in the study. Drama applications were implemented within six action plans during the second semester of the academic year. The data obtained as a result of the action plans were presented under headings and their analyses were explained. During the creative drama applications, the researcher took detailed notes by observing student motivation, willingness to participate, communication and sharing with peers during the process, and changes in concept development. The data obtained in the research were analysed using descriptive analysis. As a result of the analysis of the findings obtained in the research; it was observed that firstgrade students' verbal expressions were limited before the creative drama activities, but after the creative drama activity, their verbal expressions diversified and developed; first-grade students' comprehension-oriented explanation and self-expression skills developed significantly with the creative drama method; the concepts learned by first-grade students through the creative drama method enabled them to develop a more comprehensive and explanatory language in the verbal expressions they used in their daily lives, first-grade students' ability to concretise concepts was significantly developed through creative drama activities, first-grade students' attention, concentration and listening skills have significantly improved with the topics covered in creative drama activities, first-grade students' motivation and participation levels have increased significantly with creative drama activities, and the application of the creative drama method has transformed the researcher's teaching strategy from a knowledge-transferring role to a role that supports peer learning and guidance. In line with the results of the research, recommendations were made for examining the long-term effects of creative drama at different class levels; increasing affective field studies; preparing teachers and teacher candidates for drama-based methods; integrating regular drama activities into the curriculum; and developing supportive practices by the Ministry of National Education to disseminate the method.