Matematik öğretmenlerine ait farklı değişkenlerin matematiksel yaratıcılık düzeylerine etkisi

Bu araştırmanın amacı, matematik öğretmenlerine ait çeşitli demografik ve mesleki değişkenlerin, öğretmenlerin matematiksel yaratıcılık düzeyleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Günümüzde matematik eğitimi sadece bilgi aktarımı değil; aynı zamanda yaratıcı düşünme, yaratıcı problem çözme ve eleştirisel analiz becerilerinin kazandırılmasını da hedeflemektedir. Bu bağlamda, öğretmenlerin sahip oldukları matematiksel yaratıcılık düzeyi, öğrencilerin öğrenme süreçlerine doğrudan etki eden önemli bir faktör olarak görülmektedir. Bu çalışmada öğretmenlerin cinsiyet, mesleki kıdem, mezun oldukları yükseköğretim programı gibi değişkenler bağımsız değişkenler olarak ele alınmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kapsamında yürütülmüş olup, veri toplama aracı olarak Matematiksel Yaratıcılık Testi ile öğretmen özelliklerine yönelik yapılandırılmış bir anket formu kullanılmıştır. Bu bağlamda Konya’da görev yapmakta olan 80 matematik öğretmeni ile saha araştırması gerçekleştirilmiştir. Toplanan verilerin normal dağılıma uyum sağladığı belirlenerek verilerin analizinde istatistik programında parametrik test teknikleri uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin lisansüstü eğitim ve doktora eğitimi almaları yaratıcılık düzeyi ve alt boyutlarında anlamlı bir etkiye sahipken, cinsiyet ve mesleki kıdemin yaratıcılık üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Bu bulgular, öğretmenlerin mesleki gelişim süreçlerinde yaratıcı düşünme becerilerinin desteklenmesinin önemine işaret etmektedir. Elde edilen sonuçlar, hem hizmet içi eğitim programlarının planlanmasında hem de öğretmen yetiştirme politikalarının yeniden yapılandırılmasında yol gösterici niteliktedir. Bu bağlamda, matematiksel yaratıcılığın öğretmen yeterliklerinin önemli bir bileşeni olarak ele alınması gerektiğini vurgulanmaktadır. Araştırma, alan yazına katkı sunmakla birlikte, ileride yapılacak çalışmalara da temel oluşturabilecek niteliktedir.

The purpose of this study is to examine the effects of various demographic and professional variables of mathematics teachers on their levels of mathematical creativity. Today, mathematics education aims not only to transfer knowledge but also to impart creative thinking, creative problem solving, and critical analysis skills. In this context, the level of mathematical creativity possessed by teachers is seen as an important factor that directly affects students' learning processes. In this study, variables such as teachers' gender, professional seniority, and the higher education program from which they graduated were considered as independent variables. The research was conducted within the scope of the descriptive survey model, one of the quantitative research methods, and the Mathematical Creativity Test and a structured questionnaire form regarding teacher characteristics were used as data collection tools. In this context, field research was conducted with 80 mathematics teachers working in Konya. Since the collected data were found to be normally distributed, parametric test techniques were applied in the analysis of the data using statistical software. According to the results obtained, while graduate and doctoral education had a significant effect on the level of creativity and its sub-dimensions, gender and professional seniority did not have a significant effect on creativity. These findings point to the importance of supporting teachers' creative thinking skills in their professional development processes. The results obtained are guiding in both the planning of in-service training programs and the restructuring of teacher education policies. In this context, it is emphasized that mathematical creativity should be seen as an important component of teacher competence. The research contributes to the literature in the field and also has the potential to serve as a foundation for future studies.