​Okul öncesi öğretmenlerinin karbon ayak izi farkındalık düzeylerinin belirlenmesi

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin karbon ayak izi farkındalık düzeylerini belirlemek ve bu farkındalık düzeylerinin çeşitli demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı ele alınmıştır. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeliyle tamamlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapmakta olan 150 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Karbon Ayak İzi Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçeğin geçerlik güvenirlik analizleri kapsamında Açımlayıcı Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi ve Cronbach's Alpha iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Analizler sonucunda ölçeğin tek faktörlü bir yapıya sahip olduğu, faktör yüklerinin kabul edilebilir aralıkta olduğu ve ölçeğin yüksek güvenirlik gösterdiği ortaya konmuştur. Verilerin normal dağılım gösterdiği ortaya konmuş; bu kapsamda analizlerde Mann-Whitney U ve Kruskal Wllis H testlerine başvurulmuştur. Bu doğrultuda çalışması devam eden istatiksel analiz süreci, çalışmanın hedefleri doğrusunda sistematik hale getirilmiştir. Ölçme aracından elde edilen veriler, ilk adım olarak betimsel istatistikler yararlanılarak detaylı irdelenmiş; bir sonraki aşamada değişkenler arasındaki farklılaşmaların tespit edilmesi çerçevesinde geçerli analiz tekniklerine başvurulmuştur. Yürütülen analizler sayesinde okul öncesi öğretmenlerinin karbon ayak izi farkındalık düzeyleri, bireysel ve kurumsal değişkenler bağlamında çok yönlü olarak analiz edilmiş ve elde edilen bulgular geçerlik, güvenirlik ve bilimsel araştırma ilkeleri esas alınarak bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında , okul öncesi öğretmenlerinin karbon ayak izi farkındalık düzeylerinin cinsiyet, eğitim durumu ve mesleki kıdemlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Buna karşın yaş, görev yapılan okul türü ve sınıf mevcudu değişkenlerine göre farkındalık düzeylerinde anlamlı farklılıklar olduğu ortaya konmuştur. Özellikle 26-30 yaş grubu okul öncesi öğretmenlerinin farkındalık düzeylerinin daha yüksek olduğu, sınıf mevcudu arttıkça farkındalık düzeyinin yükseldiği sonuçları elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, okul öncesi öğretmenlerine yönelik çevre eğitimi ve sürdürülebilirlik temelli hizmet içi eğitimlerin toplum genelinde benimsetilmesi ve karbon ayak izi farkındalığını yükseltmeye yönelik deneyim temelli çalışmaların desteklenmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Karbon ayak izi, çevre eğitimi, farkındalık, okul öncesi öğretmenleri, sürdürülebilirlik

The purpose of this study is to determine preschool teachers' levels of carbon footprint awareness and to examine whether these awareness levels differ according to various demographic variables. The study was conducted using a survey model, one of the quantitative research methods. The study group consists of 150 preschool teachers working in preschool education institutions. The Carbon Footprint Awareness Scale was used as the data collection instrument in the study. Within the scope of validity and reliability analyses, Exploratory Factor Analysis, Confirmatory Factor Analysis, and the Cronbach's Alpha internal consistency coefficient were calculated. The results of the analyses demonstrated that the scale has a single-factor structure, that the factor loadings fall within an acceptable range, and that the scale exhibits high reliability. It was determined that the data exhibited a normal distribution; within this scope, the Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis H tests were employed in the analyses. In this context, the ongoing statistical analysis process was systematically structured in line with the objectives of the study. The data obtained from the measurement instrument were first examined in detail using descriptive statistics; subsequently, valid analytical techniques were employed to identify differences among variables. Through the analyses conducted, preschool teachers' levels of carbon footprint awareness were examined comprehensively within the framework of individual and institutional variables, and the findings were evaluated holistically based on principles of validity, reliability, and scientific research. In light of the findings obtained from the study, it was concluded that preschool teachers' levels of carbon footprint awareness do not differ significantly according to gender, educational background, or professional seniority. In contrast, significant differences in awareness levels were identified according to the variables of age, type of school in which teachers work, and class size. In particular, preschool teachers in the 26–30 age group were found to have higher awareness levels, and it was observed that awareness increased as class size increased. Based on the results obtained from the study, it is recommended that environment education and sustainability-based in-service training programs for preschool teachers be promoted across society and that experience-based initiatives aimed at increasing carbon footprint awareness be supported. Keywords: Carbon footprint, environmental education, awareness, preschool teachers, sustainability