Kişilik özellikleri ve dürtüselliğin sosyal medya bağımlılığıile olan ilişkisi
| dc.authorid | 0009-008-7572-7147 | |
| dc.contributor.advisor | Arslan, Coşkun | |
| dc.contributor.author | Bozdağ, Ahmet | |
| dc.date.accessioned | 2026-06-30T12:37:49Z | |
| dc.date.available | 2026-06-30T12:37:49Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.date.submitted | 2026 | |
| dc.department | NEÜ, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı | |
| dc.description.abstract | Bu Çalışma Kapsamında lise öğrencilerinin kişilik özellikleri ve dürtüsellik düzeylerinin sosyal medya bağımlılığı ile olan ilişkisi incelenmiştir. Bu kapsamda 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Şanlıurfa ilinde öğrenim gören ve yaşları 13-18 aralığında değişen 143 erkek ve 378 kız olmak üzere toplam 521 lise öğrencisi araştırmaya katılmıştır. Araştırmaya katılan katılımcılardan "Kişisel Bilgi Formu", "Ergenler İçin Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği", "Barratt Dürtüsellik Ölçeği Kısa Formu(BIS-11-KF)", "Beş Faktör Kişilik Ölçeği" kullanılarak ilgili katılımcılardan veri toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizi için SPSS 25.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırmaya katılan katılımcıların demografik bilgileri frekans tabloları şeklinde verilmiştir. Araştırma değişkenlerine yönelik analizlerde yaş, cinsiyet ve sınıf düzeyine yönelik frekans tabloları verilmiştir. Ölçeklerin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alpha değeri, verilerin normal dağılım için uygun olup olmadığına bakılması amacıyla çarpıklık ve basıklık değerlerine ayrıca değişkenlere ilişkin betimsel istatistiklerde ortalama ve standart sapma değerleri verilmiştir. Cinsiyet değişkeninin ölçeklerdeki farklılaşmasına yönelik bağımsız örneklem t testi, yaş ve sınıf düzeyi değişkenlerinin ölçeklerdeki farklılaşmalarına bakılmasına yönelik tek yönlü ANOVA, dürtüsellik ve beş faktör kişilik özellikleri puan ortalamalarının sosyal medya bağımlılığı puan ortalamaları ile olan ilişkisinin saptanabilmesi için pearson korelasyon analizi, dürtüsellik ve kişilik özellikleri puan ortalamalarının sosyal medya bağımlılığı puan ortalamalarına yönelik etkisinin saptanabilmesi için basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler neticesinde cinsiyet değişkeni özelinde beş faktör kişilik özelliklerinden olan uyumluluk ve nevrotiklik faktörlerinde anlamlı farklılaşmalar bulunmuştur. Yaş değişkeni kapsamında sadece beş faktör kişilik özelliklerinden biri olan deneyime açıklık boyutunda anlamlı bir fark saptanmıştır. Sınıf düzeyi değişkeni açısından sadece beş faktör özelliklerinden biri olan dışadönüklük özelinde anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. Kişilik özellikleri ve dürtüselliğin sosyal medya bağımlılığı ile olan ilişkisinin tespiti amacıyla yapılan korelasyon analizlerinde dürtüsellik ve nevrotiklik ile sosyal medya bağımlılığı arasında pozitif ilişkiler saptanırken beş faktör kişilik özelliklerinden olan dışadönüklük, uyumluluk, sorumluluk ve deneyime açıklık faktörlerinde sosyal medya bağımlılığı ile anlamlı ve negatif ilişkiler saptanmıştır. Dürtüsellik ve beş faktör kişilik özelliklerinin sosyal medya bağımlılığına yönelik bireysel etkilerinin saptanabilmesi amacıyla uygulanan basit doğrusal regresyon analizi sonucunda tüm ilgili değişkenlerin sosyal medya bağımlılığını anlamlı olarak etkilediği ayrıca en büyük etkiye sahip iki değişkenin dürtüsellik ve beş faktör kişilik özelliklerinden olan sorumluluğa ait olduğu saptanmıştır. Son olarak çalışmanın sonuç, tartışma ve öneriler bölümünde elde edilen bulgular toparlanarak ilgili literatür ışığında değerlendirilmiş ve bu kapsamda ulaşılan sonuçlar özelinde önerilerde bulunulmuştur. | |
| dc.description.abstract | This study examines the relationship between personality traits and impulsivity levels with social media addiction among high school students. The research sample consists of 521 high school students (143 males and 378 females) aged 13–18, studying in Şanlıurfa during the 2024–2025 academic year. Data were collected using a "Personal Information Form," the "Social Media Addiction Scale for Adolescents," the "Barratt Impulsivity Scale-11-Short Form (BIS-11-SF)," and the "Five-Factor Personality Inventory." Statistical analyses were performed using SPSS 25.0. Demographic characteristics, as well as age, gender, and grade level distributions, were presented via frequency tables. To ensure psychometric robustness, Cronbach's Alpha coefficients were calculated for internal consistency, while skewness and kurtosis values were examined to assess the normality of the distribution. Additionally, descriptive statistics including means and standard deviations were provided. The differentiation of scales based on gender was analyzed using independent samples t-tests, while one-way ANOVA was employed to examine differences across age and grade levels. Pearson correlation analysis was conducted to determine the relationship between impulsivity, five-factor personality traits, and social media addiction. Furthermore, simple linear regression analysis was utilized to determine the individual effects of impulsivity and personality traits on social media addiction. The results indicated significant differences in the "agreeableness" and "neuroticism" dimensions of the five-factor model based on gender. Regarding the age variable, a significant difference was found only in the "openness to experience" dimension. For grade levels, a significant difference emerged solely in "extraversion." Correlation analyses revealed positive associations between social media addiction and both impulsivity and neuroticism. Conversely, significant negative correlations were found between social media addiction and the traits of extraversion, agreeableness, conscientiousness, and openness. Simple linear regression results showed that all relevant variables significantly predicted social media addiction, with impulsivity and conscientiousness emerging as the two most influential predictors. Finally, the findings were discussed in light of the existing literature, and recommendations were provided based on the study's conclusions. | |
| dc.identifier.citation | Bozdağ, A. (2026). Kişilik özellikleri ve dürtüselliğin sosyal medya bağımlılığıile olan ilişkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Konya. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12452/20152 | |
| dc.identifier.yoktezid | 1008524 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Beş faktör kişilik özelliği | |
| dc.subject | sosyal medya bağımlılığı | |
| dc.subject | dürtüsellik | |
| dc.subject | lise öğrencileri | |
| dc.subject | kişilik özellikleri | |
| dc.subject | Five-factor personality traits | |
| dc.subject | social media addiction | |
| dc.subject | impulsivity | |
| dc.subject | high school students | |
| dc.subject | personality traits. | |
| dc.title | Kişilik özellikleri ve dürtüselliğin sosyal medya bağımlılığıile olan ilişkisi | |
| dc.title.alternative | The relationship between personality traits and impulsivity with social media addiction | |
| dc.type | Master Thesis |
