Zenginleştirilmiş öğrenme ortamında lise öğrencilerinin geometrik zihin alışkanlıklarının ve sezgisel kurallarının değişiminin incelenmesi
| dc.authorid | 0000-0002-3973-3186 | |
| dc.contributor.advisor | Peker, Bilge | |
| dc.contributor.author | Öz, Merve | |
| dc.date.accessioned | 2026-07-08T06:25:42Z | |
| dc.date.available | 2026-07-08T06:25:42Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.date.submitted | 2026 | |
| dc.department | NEÜ, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı | |
| dc.description | Doktora Tezi | |
| dc.description.abstract | Geometrik problemlerin çözüm sürecinde, öğrencilerin izledikleri yollar sonuca ulaşmalarında önem taşımaktadır. Bu durum, öğrencilerin zihnin geometrik alışkanlıklarını ortaya çıkarmak ve geliştirmenin gerekliliğini göz önüne sermektedir. Problem çözüm sürecinde, mantıksal adımlar yerine sezgisel yaklaşımlar da öğrencilerin ortaya koydukları sonuçlar üzerinde önemli rol oynamaktadır. Bu nedenle bu sezgisel yaklaşımların farkına vararak oluşturulan öğretim ortamları öğrenme sürecini olumlu etkileyecektir. Bu çalışmada, zenginleştirilmiş öğrenme ortamının öğrencilerin zihnin geometrik alışkanlıklarına ve sezgisel kural kullanımlarına etkisi incelenmiştir. Araştırmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda tasarım tabanlı araştırma, nicel boyutunda ise ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmaya Konya ili Yunak ilçesindeki bir devlet okulunun 10. sınıfında öğrenim gören 27 öğrenci katılmıştır. Araştırma kapsamında ADDIE tasarım modeli kullanılarak bir web sitesi oluşturulmuştur. Bu web sitesi animasyonlar, sanal manipülatifler, videolar, dijital hikâyeler, VPC yaklaşımı, matematik tarihi, karikatürler kullanılarak zenginleştirilmiştir. Araştırma verileri hazırlanan web sitesi, Zihnin Geometrik Alışkanlıkları Testi, Sezgisel Kural Teorisi Testi, yarı yapılandırılmış görüşme formu, yansıtıcı günlük formu, gözlem formu ve video kayıtları ile toplanmıştır. Araştırma bulguları, deney ve kontrol gruplarının ön testte zihnin geometrik alışkanlıklarını yetersiz düzeyde kullandığını göstermektedir. Zenginleştirilmiş öğrenme ortamında deney grubu öğrencilerinin zihnin geometrik alışkanlıklarının geliştiği görülmüştür. Son testte en çok kullanılan alışkanlık, ilişki kurarak muhakeme etme alışkanlığıdır. Deney grubunda en az kullanılan alışkanlık özel durumlara genelleme iken kontrol grubunda değişmezleri araştırmadır. Zenginleştirilmiş öğrenme ortamını içeren web sitesindeki etkinliklerden elde edilen bulgulara göre ise öğrencilerin en sık kullandıkları alışkanlık özel durumlara genelleme alışkanlığıdır. Değişmezleri araştırma alışkanlığı ise en az kullanılan alışkanlıktır. Ayrıca zenginleştirilmiş öğrenme ortamının deney grubu öğrencilerinin sezgisel kural kullanımını azalttığı görülmüştür. Deney grubu öğrencileriyle yapılan görüşmeler sonucunda, öğrencilerin zenginleştirilmiş öğrenme ortamı ile ilgili olumlu görüşler bildirdikleri görülmüştür. Öğrencilerin süreçte en çok oyunlardan memnun kaldığı da görülmüştür. Öğrenciler süreci daha sonraki yıllarda da deneyimlemek istediklerini ve bu süreçte öğretmenleriyle ilişkilerinin de geliştiğini belirtmişlerdir. Gözlem ve video kayıtlarından elde edilen bulgular, öğrencilerin sürece aktif katıldığını, süreçten memnun olduğunu ancak öğretim sürecinde sınıf yönetiminin zorlaştığını göstermiştir. Araştırma sonucunda, araştırmacılara zenginleştirilmiş öğrenme ortamının farklı sınıf düzeylerinde kullanımının farklı değişkenlere etkisini inceleyen çalışmalar yapılması önerilmiştir. Öğretmenlere de zihnin geometrik alışkanlıklarını geliştirmeye ve sezgisel kural kullanımını en aza indirgemeye olanak tanıyan öğretim ortamları oluşturmaları önerilmiştir. | |
| dc.description.abstract | In the process of solving geometric problems, the strategies students use play an important role in reaching solutions. This highlights the need to identify and develop students’ geometric habits of mind. In problem solving, intuitive approaches, in addition to logical reasoning, also play a significant role in the outcomes students produce. Therefore, instructional environments designed to make students aware of these intuitive approaches are expected to positively influence the learning process. This study examined the effects of an enriched learning environment on students’ geometric habits of mind and their use of intuitive rules. A mixed-methods research design was employed. The qualitative component adopted a design-based research approach, while the quantitative component used a pretest–posttest quasi-experimental design with a control group. The participants consisted of 27 tenthgrade students from Yunak district in Konya. Within the scope of the study, a website was developed based on the ADDIE instructional design model. The website was enriched with animations, virtual manipulatives, videos, digital stories, the VPC approach, historical content related to mathematics, and cartoons. Data were collected using the Geometric Habits of Mind Test, the Intuitive Rule Theory Test, semi-structured interviews, reflective journals, observation forms, and video recordings. Research findings indicate that both the experimental and control groups used geometric habits of mind at an insufficient level in the pretest. It was observed that the geometric habits of mind of students in the experimental group improved in the enriched learning environment. The most frequently used habit in the posttest was reasoning with relationships. The least frequently used habit in the experimental group was generalizing geometric ideas, whereas in the control group it was investigating invariants. According to the findings obtained from the activities on the website that incorporated the enriched learning environment, the habit most frequently used by students was generalizing geometric ideas, while investigating invariants was the least frequently used habit. It was also observed that the enriched learning environment reduced the experimental group students’ use of intuitive rules. Interviews with the experimental group students revealed that they expressed positive views about the enriched learning environment. Students reported being most satisfied with the game-based activities. They also stated that they would like to experience this process in subsequent years and that their relationships with their teachers improved during the process. Findings from observations and video recordings indicated that students actively participated in the process and were satisfied with it; however, classroom management became more challenging during the instructional process. Based on the results, researchers are encouraged to conduct further studies examining the effects of enriched learning environments at different grade levels on various variables. Teachers are also encouraged to design instructional environments that promote the development of geometric habits of mind and minimize the use of intuitive rules. | |
| dc.identifier.citation | Öz, M. (2026). Zenginleştirilmiş öğrenme ortamında lise öğrencilerinin geometrik zihin alışkanlıklarının ve sezgisel kurallarının değişiminin incelenmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Konya. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12452/20187 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | ADDIE Modeli | |
| dc.subject | Sezgisel Kural Teorisi | |
| dc.subject | Tasarım Tabanlı Araştırma | |
| dc.subject | Zenginleştirilmiş Öğrenme | |
| dc.subject | Zihnin Geometrik Alışkanlıkları | |
| dc.subject | ADDIE Model | |
| dc.subject | Intuitive Rules Theory | |
| dc.subject | Design-Based Research | |
| dc.subject | Enriched Learning Environment | |
| dc.subject | Geometric Habits of Mind | |
| dc.title | Zenginleştirilmiş öğrenme ortamında lise öğrencilerinin geometrik zihin alışkanlıklarının ve sezgisel kurallarının değişiminin incelenmesi | |
| dc.title.alternative | Examination of change of high school student's geometric habits of mind and intuitive rules in enhanced learning environment | |
| dc.type | Doctoral Thesis |
