Hasan el-Hudeybi dönemi Müslüman Kardeşler Hareketi ve İslamcılığın ideolojik dönüşümü (1951-1973)

dc.authorid0009-0005-9338-182X
dc.contributor.advisorÇınkara, Gökhan
dc.contributor.authorKaraca, Şemsettin
dc.date.accessioned2026-06-30T12:46:39Z
dc.date.available2026-06-30T12:46:39Z
dc.date.issued2026
dc.date.submitted2026
dc.departmentNEÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Anabilim Dalı
dc.description.abstractBu çalışma, 20. yüzyıl Mısır siyasal hayatının ve İslami hareketlerin en kritik dönemlerinden birini, Müslüman Kardeşler (İhvan-ı Müslimin) bünyesinde yaşanan iç mücadeleler ve ideolojik dönüşümleri ele almaktadır. Çalışmanın odağını, hareketin kurucu lideri Hasan El-Benna'nın ardından ikinci mürşid olarak göreve gelen Hasan ElHudeybi dönemi, bu dönemde hareketin maruz kaldığı ağır devlet baskısı ve tasfiye politikaları, bünyesinde baş gösteren kurumsal gerilimler ile Seyyid Kutub düşüncesinin yarattığı fikri kırılmalar oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden faydalanılmış; dönemin birincil kaynakları ve literatürdeki temel eserler kuramsal bir çerçevede incelenmiştir. Çalışma sonucunda, Hasan El-Hudeybi'nin kaleme aldığı Davetçiyiz, Yargılayıcı (Kadı) Değil adlı eserin, sadece örgütsel bir savunma metni olmadığı; tabanda yükselen tekfirci ve radikal eğilimlere karşı mutedil çizgiyi koruma gayreti taşıyan stratejik bir güvence mekanizması olduğu ortaya konmuştur. Bununla birlikte, Hudeybi'nin ortaya koyduğu bu uzlaşmacı ve tebliğ eksenli yaklaşımın, günümüz İslam dünyasındaki ana akım İslami hareketlerin siyasal ve toplumsal stratejilerinde kalıcı izler bıraktığı ve çağdaş İslamcılığın şiddetten arınarak sivil alana evrilen ideolojik dönüşüm sürecine kuramsal bir temel teşkil ettiği tespit edilmiştir.
dc.description.abstractThis study addresses one of the most critical periods in 20th-century Egyptian political life and Islamist movements, focusing on the internal struggles and ideological transformations within the Muslim Brotherhood (Ikhwan al-Muslimin). The core focus of the research centers on the tenure of Hasan al-Hudaybi, who assumed office as the second General Guide (Murshid) following the movement's founding leader, Hasan alBanna, alongside the severe state oppression and suppression policies the movement was subjected to during this period, the institutional tensions that emerged within its structure, and the conceptual fractures induced by Sayyid Qutb's thought. Utilizing qualitative research methods, the study examines the primary sources of the period and fundamental literature within a theoretical framework. The findings reveal that Hasan al-Hudaybi's work, Preachers, Not Judges, was not merely an organizational defense text, but rather a strategic safeguard mechanism aimed at preserving the moderate line against the rising takfiri and radical tendencies among the grassroots. Furthermore, it is determined that Hudaybi's conciliatory and dawah-oriented approach has left permanent traces on the political and social strategies of mainstream Islamist movements in the contemporary Islamic world, providing a theoretical foundation for the ideological transformation of contemporary Islamism as it evolved away from violence and toward the civil sphere.
dc.identifier.citationKaraca, Ş. (2026). Hasan el-Hudeybi dönemi Müslüman Kardeşler Hareketi ve İslamcılığın ideolojik dönüşümü (1951-1973). (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Konya
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12452/20163
dc.identifier.yoktezid1010953
dc.language.isotr
dc.publisherNecmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectMüslüman Kardeşler
dc.subjectHasan el-Hudeybi
dc.subjectDevlet Baskısı
dc.subjectKurumsal Gerilimler
dc.subjectİdeolojik Dönüşüm
dc.subjectÇağdaş İslami Hareketler
dc.subjectMuslim Brotherhood
dc.subjectHasan al-Hudaybi
dc.subjectState Oppression
dc.subjectInstitutional Tensions
dc.subjectIdeological Transformation
dc.subjectContemporary Islamist Movements.
dc.titleHasan el-Hudeybi dönemi Müslüman Kardeşler Hareketi ve İslamcılığın ideolojik dönüşümü (1951-1973)
dc.title.alternativeThe Muslim Brotherhood under Hasan Al-Hudaybi and the ideological transformation of Islamism (1951-1973)
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
1010953 ŞEMSETTİN KARACA.pdf
Boyut:
1.14 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
Lisans paketi
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim Yok
İsim:
license.txt
Boyut:
1.17 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama: