Dijital aktivizm ve yapay zekâ uygulamaları bağlamında iş yaşamına yönelik algıların incelenmesi: nitel bir araştırma
| dc.contributor.advisor | Ertürk, Ebru | |
| dc.contributor.author | Yaman, Ceren | |
| dc.date.accessioned | 2026-06-30T12:21:26Z | |
| dc.date.available | 2026-06-30T12:21:26Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.date.submitted | 2026 | |
| dc.department | NEÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yönetim Bilişim Sistemleri Anabilim Dalı | |
| dc.description.abstract | Bu çalışma, dijital aktivizm ve yapay zekâ uygulamalarının genç bireylerin iş yaşamına yönelik gelecek algıları üzerindeki etkisini nitel bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Dijital dönüşüm süreciyle birlikte yapay zekâ temelli teknolojiler çalışma yaşamını yeniden şekillendirirken, bireylerin kariyer beklentileri ve gelecek planları üzerinde hem fırsatlar hem de belirsizlikler oluşturmaktadır. Yapay zekâ uygulamaları verimlilik ve yenilik potansiyeli sunarken; otomasyon kaynaklı iş kaybı, sürekli beceri güncelleme zorunluluğu ve iş güvencesizliği algısı gibi kaygıları da beraberinde getirmektedir. Bu süreçte dijital aktivizm, çalışma yaşamına ilişkin sorunların ve teknolojik dönüşümlerin görünür hale geldiği önemli bir dijital kamusal alan olarak öne çıkmaktadır. Araştırma, Türkiye'de bir üniversitenin Yönetim Bilişim Sistemleri lisans programında öğrenim gören 40 öğrenci ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelere dayalı olarak, fenomenolojik desen çerçevesinde yürütülmüştür. Elde edilen veriler tematik analiz yaklaşımı doğrultusunda MAXQDA 2022 nitel veri analizi yazılımından yararlanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, katılımcı ifadelerinin üç temel tema etrafında toplandığını göstermektedir: (1) dijital aktivizmin bilinç ve farkındalık oluşturma işlevi, (2) yapay zekâya yönelik fırsat ve risk algılarının birlikte varlığı ve (3) iş yaşamına yönelik gelecek algısında kaygı ve belirsizlik boyutudur. Katılımcılar dijital aktivizmi genel olarak bilinçlendirici bir alan olarak değerlendirirken, dijital platformlarda dolaşıma giren yapay zekâ ve otomasyon temelli söylemlerin, gelecek algılarında kaygı ve belirsizlik duygularını güçlendirdiği belirlenmiştir. Yapay zekâ bazı katılımcılar tarafından yeni kariyer fırsatları sunan bir gelişme olarak görülürken, bazı katılımcılar açısından iş güvencesizliği ve insan emeğinin değersizleşmesi ile ilişkilendirilmektedir. Sonuç olarak çalışma, genç bireylerin iş yaşamına yönelik gelecek algılarının yalnızca teknolojik gelişmelerle değil, aynı zamanda dijital aktivizm aracılığıyla üretilen söylemler ve ekonomik belirsizliklerle birlikte şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular doğrultusunda, yükseköğretim programlarının teknik becerilerin yanı sıra psikolojik dayanıklılık ve kariyer uyum yetkinliklerini de desteklemesi gerektiği değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Dijital Aktivizm, Yapay Zekâ Uygulamaları, İş Yaşamı, Gelecek Algısı, Üniversite Öğrencileri | |
| dc.description.abstract | This study aims to examine young people's perceptions of working life in the context of digital activism and artificial intelligence applications using a qualitative approach. Along with the digital transformation process, artificial intelligence-based technologies are reshaping working life while creating both opportunities and uncertainties regarding individuals' career expectations and future plans. While artificial intelligence applications offer the potential for efficiency and innovation, they also bring concerns such as automation-related job loss, the necessity of continuous skill development, and perceptions of job insecurity. In this process, digital activism has emerged as an important digital public sphere where issues related to working life and technological transformations become visible. The research was conducted within the framework of a phenomenological design based on semi-structured interviews with 40 students enrolled in the Management Information Systems undergraduate program at a university in Türkiye. The obtained data were analyzed through a thematic analysis approach using the MAXQDA 2022 qualitative data analysis software. The findings of the study indicate that participants' statements were gathered around three main themes: (1) the role of digital activism in creating awareness and consciousness, (2) the coexistence of opportunity and risk perceptions regarding artificial intelligence, and (3) anxiety and uncertainty dimensions in perceptions of the future of working life. Participants generally evaluated digital activism as an awareness-raising space, while it was determined that artificial intelligence- and automation-based discourses circulating on digital platforms strengthened feelings of anxiety and uncertainty regarding their future perceptions. While some participants viewed artificial intelligence as a development that offers new career opportunities, others associated it with job insecurity and the devaluation of human labor. As a result, the study reveals that young individuals' perceptions of the future of working life are shaped not only by technological developments but also by the discourses produced through digital activism and by economic uncertainties. In line with these findings, it is suggested that higher education programs should support not only technical skills but also psychological resilience and career adaptability competencies. Keywords: Digital Activism, Artificial Intelligence Applications, Perception of Work Life, University Student | |
| dc.identifier.citation | Yaman, C. (2026 Dijital aktivizm ve yapay zekâ uygulamaları bağlamında iş yaşamına yönelik algıların incelenmesi: nitel bir araştırma. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü Yönetim Bilişim Sistemleri Anabilim Dalı, Konya. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12452/20136 | |
| dc.identifier.yoktezid | 1012218 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | : Dijital Aktivizm | |
| dc.subject | Yapay Zekâ Uygulamaları | |
| dc.subject | İş Yaşamı Algıları | |
| dc.subject | Üniversite Öğrencileri | |
| dc.subject | Digital Activism | |
| dc.subject | Artificial Intelligence Applications | |
| dc.subject | Perception of Work Life | |
| dc.subject | University Student | |
| dc.title | Dijital aktivizm ve yapay zekâ uygulamaları bağlamında iş yaşamına yönelik algıların incelenmesi: nitel bir araştırma | |
| dc.title.alternative | Examining perceptions of working life in the context of digital activism and artificial intelligence applications: A qualitative study | |
| dc.type | Master Thesis |
