Katılım öncesi yardım aracı kırsal kalkınma (IPARD) desteklerinin süt üretimi üzerine etkisi: TR52 bölgesi (Konya ve Karaman illeri) örneği
| dc.authorid | 0000-0001-6939-2557 | |
| dc.contributor.advisor | Acar, Mustafa | |
| dc.contributor.author | Gümüş, Betül | |
| dc.date.accessioned | 2026-09-09T13:33:29Z | |
| dc.date.available | 2026-09-09T13:33:29Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.date.submitted | 2025 | |
| dc.department | NEÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı | |
| dc.description | Doktora Tezi | |
| dc.description.abstract | Kırsal alanlarda kalkınmanın sağlanması sadece tarım sektörü ile halledilmesi mümkün olmayan, geniş kapsamlı bir meseledir. Bu nedenle kırsal alanların kalkınması konusunda, meselenin diğer boyutları da düşünülerek, kırsal alanların kalkınmasına yönelik politikalar tarım sektörünün yanında diğer sektörler de göz önüne alınarak geliştirilmelidir. Bu çerçevede, Türkiye’de kırsal alanların kalkınmasına yönelik bazı politikalar geliştirilmekte ve bu kapsamda çeşitli programlar hayata geçirilmektedir. Söz konusu programlardan biri de Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma (Instrument for Pre-Accession Assistance Rural Development / IPARD) programıdır. Türkiye'de IPARD I (2007-2013) ve IPARD II (2014-2020) olmak üzere iki program uygulanmış, bu kapsamda proje sahiplerine belirli oranlarda hibeler sağlanmıştır. Konya ve Karaman illeri de IPARD desteklerinden yararlanmıştır. Türkiye’de süt üretiminin en fazla olduğu il Konya ili olup, proje kapsamında süt üreten işletmelere verilen destekler öne çıkmaktadır. Konya ve Karaman illeri, Türkiye İstatistikî Bölge Birimleri Sınıflandırmasına (İBBS) göre TR52 bölgesini oluşturan illerdir. Bu araştırma ile IPARD I ve IPARD II programlarından aldıkları desteklerin süt üreticilerinin süt üretimine, gelirine, verimliliğine, istihdam ettikleri kişi sayısına ve ölçek büyüklüğüne etkisini tespit etmek amaçlanmıştır. Ayrıca bu çalışmada araştırma kapsamında yer alan işletme sahiplerinin program hakkındaki görüşleri ve geleceğe yönelik beklentileri ve tutumları incelenmiştir. Çalışmada Konya ve Karaman illerinde 2011-2021 döneminde IPARD I ve IPARD II programlarından destek alan 101 mevcut (IPARD desteği almadan önce de süt üretimi yapan)süt üreticisi işletme ile yüz yüze görüşme yoluyla anket yapılmıştır. Elde edilen veriler ile yapılan analiz sonuçlarına göre işletmelerin büyük bir kısmının geliri, süt üretimi, ölçek büyüklüğü (sağmal hayvan sayısı), süt üretim verimliliği (hayvan başına süt üretimi) ve istihdam ettikleri kişi sayısı önemli ölçüde artmıştır. Geliri artan işletmeler toplam işletmelerin %91’ini, üretimi artan işletmeler %95’ini, sağmal hayvan sayısı artan işletmeler %93’ünü, hayvan başına süt üretimi artan işletmeler %96’sını, istihdamı artan işletmeler %70’ini oluşturmaktadır. | |
| dc.description.abstract | Development of rural areas is a comprehensive issue that cannot be addressed solely with the agricultural sector. Therefore, policies for rural development should be developed by considering other aspects of the issue and other sectors in addition to agriculture. Within this framework, policies for rural development are being developed, and various programs are being implemented in Türkiye. One such program is the Instrument for Pre-Accession Assistance Rural Development (IPARD). Two programs, IPARD I (2007-2013) and IPARD II (2014-2020), were implemented in Türkiye, and donation were provided to project owners at specific rates. Konya and Karaman provinces also benefited from IPARD supports. Konya is the province with the highest dairy production in Türkiye and the support provided to dairy-producing farms within the scope of the project stands out. Konya and Karaman provinces also constitute the TR52 region according to the Turkish Statistical Regional Units Classification (SRE). This research aimed to determine the impact of support received from the IPARD I and IPARD II programs on dairy production, income, productivity, employed and scale of dairy producers. Furthermore, this study examined the opinions of the enterprise owners participating in the study about the program, their future expectations, and attitudes. In the study, a survey was conducted through face-to-face interviews with 101 existing dairly firms (which were also producing milk before receiving IPARD support) that received support from IPARD I and IPARD II programs in Konya and Karaman provinces in the 2011-2021 period. The analysis results showed that a large portion of the farms significantly increases in their income, dairy production, scale (number of dairy animals), dairy production efficiency (dairy production per animal), and number of employees increased. Farms with increased revenue accounted for 91% of total farms, 95% with increased production, 93% with increased the number of dairy animals, 96% with increased milk production per animal, and 70% with increased employment. | |
| dc.description.sponsorship | Bu tez çalışması Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından 23YDR36001 numaralı proje ile desteklenmiştir. | |
| dc.identifier.citation | Gümüş, B. (2025). Katılım öncesi yardım aracı kırsal kalkınma (IPARD) desteklerinin süt üretimi üzerine etkisi: TR52 bölgesi (Konya ve Karaman illeri) örneği. (Yayımlanmamış doktora tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı, Konya. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12452/20356 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | IPARD Destekleri | |
| dc.subject | Kırsal Kalkınma | |
| dc.subject | Süt Üretimi | |
| dc.subject | TR52 Bölgesi | |
| dc.subject | IPARD Supports | |
| dc.subject | Rural Development | |
| dc.subject | Dairy Production | |
| dc.subject | TR52 Region | |
| dc.title | Katılım öncesi yardım aracı kırsal kalkınma (IPARD) desteklerinin süt üretimi üzerine etkisi: TR52 bölgesi (Konya ve Karaman illeri) örneği | |
| dc.title.alternative | The effect of pre-accession assistance rural development (IPARD) supports on milk production: the case of TR52 (Konya and Karaman) province | |
| dc.type | Doctoral Thesis |
