Ebeveynlerin ve çocukların riskli oyuna yönelik algıları: Şanlıurfa ili örneği
| dc.authorid | 0009-0007-3025-8538 | |
| dc.contributor.advisor | Mart, Mehmet | |
| dc.contributor.author | İrioğlu, İlkay İrem | |
| dc.date.accessioned | 2026-07-08T07:18:24Z | |
| dc.date.available | 2026-07-08T07:18:24Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.date.submitted | 2026 | |
| dc.department | NEÜ, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı | |
| dc.description | Yüksek Lisans Tezi | |
| dc.description.abstract | Oyun, çocuk için gerçek dünya ve hayal dünyası arasındaki köprüdür. Bu köprüden nasıl geçeceği, neden geçeceği, ne şekilde geçeceği çocuğun bütünsel gelişimiyle yakından ilişkilidir. Çocuklar, çoğunlukla kasıtsız bir şekilde oyun yoluyla bedensel ve çevresel farkındalıklarını, sınırlarını test ederler. Erken dönemde, oyun aracılığıyla hayatın provasını yapan çocuklar ilerleyen dönemlerde fiziksel, duygusal vb. engelleri de geçmeyi öğrenmiş olurlar. Kaza veya yaralanma olasılığı barındıran ancak heyecan ve macerayı da beraberinde içeren oyun türü olarak tanımlanan riskli oyun, çocuklara özerklik ve karar verme gibi beceriler geliştirmelerine katkı sunar. Riskli oyunun yararları arasında; zorluklarla başa çıkmayı öğrenme, yaratıcılık, inisiyatif alma, özgüven, başarı duygusu, gurur ve farkındalık kazanma vb. kazanımlar yer almaktadır. Ancak değişen dünya düzeninde çocukların serbest riskli faaliyetlerde bulunmalarına dair ebeveynlerin sınırlandırmalar koyduğunu ve çocukları daha çok yapılandırılmış etkinliklere yönlendirme gereksinimi hissettikleri araştırmalarla ortaya konmuştur. Ebeveynlerin artan güvenlik tedbiri ihtiyaçları, çocuklarını koruma güdüsü, kaza ve yaralanmalarla ilgili ciddi endişe ve kaygılar çocukların riskli oyun deneyimlerinden mahrum kalmalarına sebebiyet vermektedir. Bu araştırma kapsamında ebeveynlerin riskli oyuna karşı bakış açıları, algıları ve izin verme düzeylerinin belirlenmesi; aynı zamanda okul öncesi dönemdeki çocukların riskli oyun algılarının ortaya konması hedeflenmiştir. Şanlıurfa ili merkez ilçelerde ikamet eden 200 veliye ‘Riskli Oyunlara İzin Verme Ölçeği’ uygulanmış, 25 veli ile araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile veriler toplanmıştır. Buna ek olarak; 4,5 ve 6 yaşlarında okul öncesi eğitime devam eden 30 kız 30 erkek çocuğuyla görüşmeler yapılarak riskli oyuna dair çizimler yapmaları istenmiştir. Elde edilen nicel veriler SPSS 26.0 programı kullanılarak; nitel veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucuna göre; ebeveynlerin riskli oyuna izin verme düzeylerinde anne babalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Riskli oyuna izin vermelerinde genel olarak genç ebeveynlerin daha korumacı ve temkinli olduğu, eğitim seviyesi arttıkça riskli oyuna izin verme düzeylerinin arttığı sonucu ortaya çıkmıştır. Ebeveynlerin sahip olduğu çocuk sayısıyla izin vermeleri arasındaki korelasyon incelendiğinde çocuk sayısı arttıkça izin verme eğilimlerinde ve tüm riskli oyun kategorilerinde izin verme puanlarında azalma olduğu saptanmıştır. Genel olarak, ebeveynlerin riskli oyuna dair bakış açılarının olumsuz olduğu, çoğunlukla çocuklarının riskli oyunlarını sınırlandırıcı bir tutum izledikleri ortaya konmuştur. Araştırma sonuçları, erken çocukluk eğitimi programlarında riskli oyuna yönelik ebeveyn farkındalığını artıran içeriklerin yapılandırılmasının gerekliliğine işaret etmektedir. | |
| dc.description.abstract | Play serves as a bridge between the real world and the imaginary world for children. How, why, and in what ways children cross this bridge is closely associated with their holistic development. Through play, children often unintentionally test their physical and environmental awareness as well as their personal limits. Children who rehearse life experiences through play in early childhood learn to cope more effectively with physical, emotional, and other challenges in later stages of life. Risky play is defined as a type of play that involves the possibility of injury while simultaneously offering excitement and adventure, thereby contributing to the development of skills such as autonomy and decision-making. The benefits of risky play include learning to cope with challenges, creativity, initiative-taking, self-confidence, a sense of achievement, pride, and increased awareness. However, research indicates that in the changing world order, parents increasingly impose restrictions on children’s participation in free risky activities and feel the need to direct them toward more structured activities. Parents’ heightened safety concerns, protective instincts, and anxieties regarding accidents and injuries may deprive children of opportunities to engage in risky play. This study aimed to determine parents’ perspectives, perceptions, and permission levels regarding risky play, as well as to explore preschool children’s perceptions of risky play. The Risky Play Permission Scale was administered to 200 parents residing in the central districts of Şanlıurfa province. In addition, data were collected through semi-structured interviews conducted with 25 parents using interview questions developed by the researcher. Furthermore, interviews were conducted with 30 girls and 30 boys aged 4, 5, and 6 attending preschool education, and the children were asked to produce drawings related to risky play. Quantitative data were analyzed using SPSS 26.0, while qualitative data were analyzed through content analysis. The findings revealed no statistically significant difference between mothers’ and fathers’ levels of permission for risky play. It was concluded that younger parents tend to be more protective and cautious, while permission levels for risky play increase with higher levels of parental education. Additionally, as the number of children in the family increased, parents’ permission levels for risky play decreased across all risky play categories. Overall, the findings indicate that parents generally perceive risky play as harmful and frequently limit their children’s participation in such activities. The research findings indicate the necessity of structuring content aimed at increasing parental awareness of risky play within early childhood education programs. | |
| dc.identifier.citation | İrioğlu, İ. İ. (2026). Ebeveynlerin ve çocukların riskli oyuna yönelik algıları: Şanlıurfa ili örneği. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Temel Eğitim Anabilim Dalı, Konya. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12452/20192 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Ebeveyn Algıları | |
| dc.subject | Ebeveyn İzin Verme Davranışı | |
| dc.subject | Riskli Oyun | |
| dc.subject | Risk Yönetimi | |
| dc.subject | Parental Perceptions | |
| dc.subject | Parental Permission for Risky Play | |
| dc.subject | Risky Play | |
| dc.subject | Risk Management | |
| dc.title | Ebeveynlerin ve çocukların riskli oyuna yönelik algıları: Şanlıurfa ili örneği | |
| dc.title.alternative | Perceptions of parents and children towards risky play: The case of Şanlıurfa province | |
| dc.type | Master Thesis |
